Nowy kościół poświęcono 15 października 1845 r. Była to neogotycka budowla ceglana w angielskim stylu późnego gotyku, na planie krzyża greckiego. Czerwonej cegły nie otynkowano ani wewnątrz, ani na zewnątrz. Prezbiterium od zachodu było wieloboczne, wieża — od wschodu. Na całym obwodzie biegły przypory, oddzielające wysokie ostrołukowe okna.
Ołtarz ze starego kościoła Altstadt (1606).
Z niezwykle bogatego wyposażenia starego kościoła Altstadt do nowego trafiło niewiele. Przede wszystkim wysoki, 13-metrowy ołtarz z 1606 r. (później odnowiony, zob. wyżej), z rzeźbioną częścią środkową. W 1943 r. ołtarz wywieziono w okolice Arnau, gdzie ukryto go w budynku gospodarczym. Od tamtej pory nikt go nie widział.
Widok na kościół ze sterowca.
Epitafium pastora Dermaua — 1639 r. Świeczniki w kształcie jelenich rogów (jeleń — symbol Chrystusa niosącego światło) — 1530 r. Dwa konfesjonały — 1690 r. Wiele żyrandoli z XVII wieku. Bogate, piękne naczynia liturgiczne: kielich z 1591 r., roboty wittenberskiej; duże świeczniki wielkanocne z 1639 r.; puszka na hostie z 1629 r.; chrzcielnica z 1670 r. Inne przedmioty przekazano do kolekcji zamku. Ambonę wykonano nową.
Perspektywa ulicy Junkierskiej.
Król na etapie projektowania poprosił o zmniejszenie powierzchni nawy, aby obniżyć koszt projektu; architekt ją zmniejszył, ale liczbę kolumn pozostawił bez zmian. Powstało arcydzieło (zob. wyżej).
Wewnątrz sklepienia wspierały się na blisko siebie ustawionych potężnych okrągłych kolumnach (na zdjęciu u góry), co wywierało bardzo silne wrażenie na wiernych.
Ruiny Nowego kościoła Altstadt (1952).
Nowe organy zbudował mistrz Terletzki z Królewca w 1895 r. Kościół miał trzy dzwony z lat 1469, 1622 i 1711. Ostatnimi pastorami byli: Kons, radca Lauden; Lenkeit, superintendent miejski Fritzewski i superintendent Gustav Wiehl.
Kościół mocno ucierpiał w czasie wojny. Po wojnie był stopniowo rozbierany, a w połowie lat 50., przy budowie Prospektu Leninowskiego, ostatecznie zniszczony, ponieważ prospekt częściowo przebiegał przez miejsce, w którym stał kościół.
Zdjęcia: Bildarchiv Ostpreußen bildarchiv-ostpreussen.de, Anton Ulbrich «Geschichte der Bildhauerkunst in Ostpreussen», Grafe und Unzer «Das malerische Ostpreußen».
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
