/ Kurortnoje – Groß Wohnsdorf

Zamek Groß Wohnsdorf

Zamek Groß Wohnsdorf

Groß Wohnsdorf powstał na miejscu pruskiego grodu Capostete, który Krzyżacy spalili już w 1256 roku podczas wyprawy komtura królewieckiego Burcharda von Hornhausena. Współrzędne: 54.469749, 21.122480.

Oddziały zakonne doprowadził do grodu Prus Tirsko, który przyjął chrześcijaństwo. Gród leżał w wyjątkowo dogodnym miejscu – na płaskowyżu wznoszącym się nad rzeką Alle (Łyna), a w pobliżu płynął strumień, na którym można było zbudować młyn. Nic więc dziwnego, że jeszcze w tym samym 1256 roku założono tu krzyżacki zamek drewniano-ziemny. Do połowy XIV wieku zabudowania zamkowe pozostawały drewniane, dlatego w latach 1319 i 1347 zamek dwukrotnie spalili Litwini podczas najazdów na ziemie zakonne. Po drugiej nieudanej obronie, a także z uwagi na to, że w 1348 roku zamek stał się siedzibą miejscowego zarządcy – kamerariusza, postanowiono przebudować Groß Wohnsdorf w kamieniu. Stało się to w 1356 roku – przynajmniej tak głoszą odnalezione dokumenty fundacyjne.

Groß WohnsdorfMalownicze ruiny zamku Groß Wohnsdorf w osiedlu Kurortnoje w prawdińskim okręgu miejskim.

Nowy zamek miał formę czworoboku z bramą i wieżą bramną (na zdjęciu powyżej). Przylegało do niego rozległe przedzamcze, mniej więcej trzykrotnie większe od samego zamku. Mniej więcej w tym samym czasie obok zamku powstała osada, dziś osiedle Kurortnoje w prawdińskim okręgu miejskim.

Po wojnie trzynastoletniej (1454–1466) zamek przekazano na poczet spłaty długów dowódcy najemników Hansowi von Weyrowi. Później Groß Wohnsdorf jeszcze kilka razy zmieniał właścicieli, aż w 1702 roku stał się własnością rodu von Schrötter. Przedzamcze rozebrano, a na jego miejscu wzniesiono majątek, którego zabudowania przetrwały do naszych czasów. Po pożarze w 1790 roku zamek odrestaurowano, nadając mu elementy stylu antycznego. Wielokrotnie bywał tu Immanuel Kant, który przyjeżdżał w gości do rodziny von Schrötter, m.in. do przyszłego nadprezydenta Prus Wschodnich Friedricha Leopolda, którego komnaty znajdowały się właśnie w wieży bramnej. W 1830 roku w zamku wybuchł ogromny pożar, po którym już go nie odbudowano. Wyremontowano jedynie wieżę bramną, a pozostałe budynki rozebrano na materiał budowlany. Wieża ta przetrwała wojnę i dostała się radzieckim przesiedleńcom w całkiem znośnym stanie, jednak całkowity brak zainteresowania sprawił, że z czasem zawalił się dach kryty dachówką, a następnie stropy między kondygnacjami. W wieży palili ogniska wędkarze i turyści przyjeżdżający nad Łynę. W 2007 roku wieży zamku Groß Wohnsdorf nadano status obiektu dziedzictwa kulturowego. Niedawno zaś obok obiektu zamieszkał pasjonat, który pilnuje Groß Wohnsdorfu i w miarę swoich możliwości go odbudowuje.



Zdjęcia na stronie: Michaił Ogorodnikow (2020)


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.