/ Dubrowka – Görken–Klaussen–Pilzen

Dubrowka (Görken–Klaussen–Pilzen)

Dubrowka (Görken–Klaussen–Pilzen)

Droga Bagrationowsk (Pruska Iławka) – Korniewo (Zinten), przechodząca przez Dubrowkę (2016).

Fot. Michaił Ogorodnikow.

Dubrowka (niem. Görken / Görken, Klaussen / Klaussen, Pilzen / Pilzen), osada w bagrationowskim okręgu miejskim (do 2017 r. w rejonie bagrationowskim, osiedle wiejskie Dołgorukowo, do 2008 r. w okręgu wiejskim oriechowskim) przy szosie Bagrationowsk – Dołgorukowo. Rok założenia – 1272. Ludność – 149 mieszkańców (2012).

Görken po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1272 roku jako Gerken / Gerken. Przed 1875 r. nosił nazwę Gericken / Gericken, od 1820 r. – Görken / Görken.

W XIX w. Görken był majątkiem tworzącym okręg dworski (Gutsbezirk) w powiecie Pruska Iławka / Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Majątek należał do parafii Klein Dexen / Klein Dexen (Furmanowo). W skład okręgu dworskiego Görken wchodziły także szlachecki majątek Pilzen i folwark. W 1871 roku w majątku Görken było pięć domów, cztery domy były w majątku Pilzen, a jeszcze jeden znajdował się w folwarku. 7.05.1874 okręg dworski Görken został włączony do utworzonego wówczas okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Dexen / Dexen (Nagornoje). W latach 1877–96 i 1919–25 funkcję zarządcy okręgu urzędowego pełnili przedstawiciele rodu Corsepius / Corsepius, do którego należał majątek Görken. 6.03.1876 z okręgu dworskiego Görken wyodrębnił się jako samodzielny okręg dworski majątek Pilzen (Dubrowka, część). 30.09.1928 okręg dworski Görken zniesiono i połączono z okręgiem dworskim Graventin / Graventin (Kamyszewo) w nową gminę wiejską Graventin. Od 1937 r. Görken należał do nowej parafii Domtau / Domtau (Dołgorukowo).

Zajazd Zum Birkenkrug w GörkenZajazd Zum Birkenkrug w Görken (1941).

W latach przedwojennych w Görken działała szkoła. We wrześniu 1939 r. w pobliżu Görken otwarto obóz jeniecki Stalag 1A Stablack (54°25'01'' N 20°32'23'' E).

Klaussen został założony około 1400 r. Po 1414 roku nosił nazwę Clausigen / Clausigen. Po 1600 r. wzmiankowany jest jako Klausenn / Klausenn, po 1774 r. – jako Klause / Klause, po 1820 r. utrwaliła się nazwa Klaußen / Klaußen.

Od 1818 roku Klaussen był wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Kreuzburg / Kreuzburg, przemianowanym w 1819 r. na powiat Pruska Iławka / Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Wieś należała do parafii Klein Dexen / Klein Dexen (Furmanowo). W 1871 roku w Klaussen było 11 domów. 7.05.1874 gmina Klaussen została włączona do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Dexen / Dexen (Nagornoje).

Od 1937 r. wieś Klaussen należała do nowej parafii Domtau / Domtau (Dołgorukowo).

Dom rodziny Paschke w KlaussenDom rodziny Paschke w Klaussen (1920–1930).

Pilzen został założony w 1288 r. jako Pilseden / Pilseden. Po 1762 r. wzmiankowany jest jako Piltzen / Piltzen. Następnie, po 1774 roku, nazwa zmieniła się na Pultzen / Pultzen, a po 1785 r. – na Pültzen / Pültzen. Po 1846 r. nosił nazwę Pülzen / Pülzen.

Do 1876 r. Pilzen był majątkiem szlacheckim w okręgu dworskim Görken (Dubrowka) powiatu Pruska Iławka / Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Majątek należał do parafii Klein Dexen / Klein Dexen (Furmanowo). W 1871 roku w Pilzen były cztery domy. 7.05.1874 majątek Pilzen jako część okręgu dworskiego Görken został włączony do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Dexen / Dexen (Nagornoje). 6.03.1876 Pilzen wyodrębnił się jako samodzielny majątek i utworzył okręg dworski o tej samej nazwie, także należący do okręgu urzędowego Dexen (Nagornoje). Majątek Pilzen zyskał rozgłos dzięki temu, że w XX w. jego właścicielem został Wolfgang Kapp / Kapp (1858–1922), niemiecki polityk, rewanżysta, jeden z organizatorów puczu Kappa (1920), w latach 1907–20 pełniący także funkcję generalnego dyrektora ziemstwa (Generallandschaftsdirektor) Prus Wschodnich. 30.09.1928 okręg dworski Pilzen zniesiono i połączono z okręgiem dworskim Lölken / Lölken (Furmanowo, część), wsią Klein Dexen / Klein Dexen (Furmanowo) z okręgu urzędowego Körnen / Körnen (Kiersnowo, Polska), obwodami leśnymi Stablack / Stablack (Dołgorukowo) i Wilhelmshöhe / Wilhelmshöhe (54°22'58'' N 20°28'44'' E) z leśnego okręgu dworskiego Pruska Iławka / Preußisch Eylau, Forst) w nową gminę wiejską Klein Dexen / Klein Dexen (Furmanowo). Od 1937 r. Pilzen należał do nowej parafii Domtau / Domtau (Dołgorukowo). 1.04.1938 Pilzen wraz z całą gminą Klein Dexen (Furmanowo) został włączony do nowo utworzonego okręgu dworskiego Stablack / Stablack (Dołgorukowo). 1.01.1939 okręg dworski Stablack i należące do niego miejscowości weszły do odtworzonego okręgu urzędowego Stablack.

Dwór majątku PilzenDwór majątku Pilzen (1907).

W 1945 roku Pilzen przypadł Polsce, ale po zmianie granicy w 1946 r. znalazł się w obwodzie kaliningradzkim. 17.11.1947 Görken, Klaussen i Pilzen połączono i przemianowano na osadę Dubrowka.

Początkowo Dubrowka weszła do sielsowietu czapajewskiego. W 1963 r. w Dubrowce było 18 domów (dziesięć w Görken, osiem w Klaussen), przy czym w Pilzen pozostały tylko budynki gospodarcze. Nie później niż w 1975 r. Dubrowka zaczęła należeć do sielsowietu oriechowskiego. Do 1984 roku na terenie dawnego Görken zbudowano jeszcze kilkanaście domów. A pod koniec lat 90. było ich tu już ponad 40. Na terenie dawnego Klaussen pozostały dwie zagrody i kompleks hodowlany, w którym w latach 2000. otwarto fabrykę mebli. Linia kolejowa przebiegająca obok osady zachowała się na odcinku Bagrationowsk–Dołgorukowo, jednak praktycznie nie jest używana.

Współrzędne osady: 54°24'38'' N 20°31'57'' E (Klaussen), 54°24'50'' N 20°33'03'' E (Görken); w miejscu Pilzen (współrzędne 54°23'51'' N 20°30'58'' E) obecnie nie ma domów.

Dynamika liczby ludności: 1984 – 200, 2002 – 184, 2010 – 158 mieszkańców.


Görken

Dynamika liczby ludności Görken: 1867 – 108, 1871 – 107, 1910 – 99 mieszkańców.

Skład ludności Görken w 1871 r.: wszyscy 107 – chrześcijanie ewangelicy, dzieci do 10 lat – 30, umiejący czytać i pisać – 57 (74%).


Klaussen

Dynamika liczby ludności Klaussen: 1867 – 100, 1871 – 107, 1910 – 90, 1933 – 81, 1939 – 84 mieszkańców.

Skład ludności Klaussen w 1871 r.: wszyscy 107 – chrześcijanie ewangelicy, dzieci do 10 lat – 27, umiejący czytać i pisać – 67 (84%).


Pilzen

Dynamika liczby ludności Pilzen: 1867 – 103, 1871 – 124, 1910 – 79 mieszkańców.

Skład ludności Pilzen w 1871 r.: wszyscy 125 – chrześcijanie ewangelicy, dzieci do 10 lat – 42, umiejący czytać i pisać – 75 (93%), obłąkani – 1.


Zdjęcia na stronie: Bildarchiv Ostpreußen, bildarchiv-ostpreussen.de


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.