/ Sławinsk – Goldbach

Sławinsk (Goldbach)

Sławinsk (Goldbach)

Sławinsk (niem. Goldbach), osada w gwardiejskim okręgu miejskim (do 2014 r. w rejonie gwardiejskim, ośrodek sławinskiej gminy wiejskiej) nad rzeką Sławinką. Przez osadę przebiega szosa Gwardiejsk–Polessk. Oddalone części leżą nad rzeką Owrażką w odległości do 3 km od centrum. Liczba ludności — 944 mieszkańców (2010).

Goldbach został założony w latach 1300–1302 przez Helwiga von Goldbach, który pochodził z turyńskiej wsi Goldbach koło Gothy, był członkiem konwentu w Dzierzgoniu (Christburg), a w latach 1300–1302 – mistrzem krajowym zakonu w Prusach. W 1375 roku Goldbach wzmiankowany jest w akcie lokacyjnym osady. W XIV w. zbudowano tu kościół (przebudowany w 1706 r.). W 1636 roku elektor Jerzy Fryderyk zastawił Goldbach Simonowi Janßenowi. W 1652 r. Goldbach przechodzi w posiadanie Anschatza von Trenka.

W XIX w. Goldbach w powiecie Wehlau (Znamiensk) składał się z dwóch wsi: Groß Goldbach (część zachodnia) i Klein Goldbach (wschodnia), rozdzielonych strumieniem Goldbacher Fließ (rzeka Sławinka) i wąwozem. W 1874 roku w powiecie Wehlau utworzono okręg urzędowy nr 20 Goldbach, w skład którego weszły cztery gminy wiejskie — Groß Goldbach (Sławinsk), Groß Keylau (Poddubnoje), Klein Goldbach (Sławinsk), Klein Keylau (54°43'59'' N 21°03'27'' E) — oraz osiem okręgów dworskich: Garbeningken (Biełowo, następnie Jarki), Groß Köwe (Poddubnoje), Groß Kuglack (Jasieńskoje), Karpau (Jarki), Klein Kuglack (54°42'43'' N 21°05'26'' E), Perkuiken (Nachimowo), Perpolken (Biełowo) i Wilhelminenhof (Nachimowo). Od 1913 r. zarządcami okręgu urzędowego byli mieszkańcy Goldbachu. 07.06.1889 do gminy Groß Goldbach włączono Młyn Goldbach.

Pocztówka z Goldbachu

W 1898 r. zbudowano wąskotorową (750 mm) linię kolejową Tapiau (Gwardiejsk) – Klein Scharlack (Jermołowo), na której w Goldbachu urządzono przystanek osobowy. W 1909 roku linię przedłużono do Labiau (Polessk).

Do 1908 roku Klein Keylau wszedł w skład gminy Groß Keylau (Poddubnoje), a w okręgu urzędowym Goldbach pojawił się nowy okręg dworski Roddau (Biełowo). Tym samym okręg urzędowy Goldbach składał się z trzech gmin wiejskich i dziewięciu okręgów dworskich.

30.04.1910 gminy Groß i Klein Goldbach połączono w nową gminę wiejską Goldbach. 27.09.1923 okręgi dworskie Perkuiken (Nachimowo) i Roddau (Biełowo) utworzyły nową gminę wiejską Perkuiken-Roddau. 30.09.1928 do gminy Goldbach włączono zniesione okręgi dworskie Garbeningken (Biełowo, następnie Jarki), Groß Köwe (Poddubnoje) i Karpau (Jarki). Okręgi dworskie Groß i Klein Kuglack oraz gmina wiejska Lischkau (Jastriebki) z okręgu urzędowego Pomauden (Łużki) utworzyły nową gminę wiejską Kuglack, która weszła w skład okręgu urzędowego Pomauden (Łużki). Gminę wiejską Roddau-Perkuiken (Biełowo-Nachimowo) połączono z okręgami dworskimi Perpolken (Biełowo) i Wilhelminenhof (Nachimowo) w nową gminę wiejską Roddau-Perkuiken. 30.01.1930 gmina Kuglack (Jasieńskoje) ponownie weszła w skład okręgu urzędowego Goldbach, który odtąd składał się z czterech gmin wiejskich: Goldbach (Sławinsk), Groß Keylau (Poddubnoje), Kuglack (Jasieńskoje) i Roddau-Perkuiken (Nachimowo-Biełowo). Później skład okręgu urzędowego Goldbach już się nie zmieniał. Do gminy wiejskiej Goldbach do 1928 roku należały także miejscowości Deimehaus (54°45'12'' N 21°06'56'' E) i cegielnia Hirschfeld / Ziegelei Hirschfeld (54°45'43'' N 21°05'58'' E)

Goldbach na mapie

Przed II wojną światową w Goldbachu były trzy sklepy mięsne, trzy piekarnie, cztery warsztaty szewskie, dwa ślusarskie, jeden krawiecki i jeden stolarski, kuźnia, tartak, zakład fryzjerski, wiatrak i młyn wodny.

23.01.1945 Goldbach został zajęty przez wojska 5 Gwardyjskiego Korpusu Piechoty pod dowództwem generała I.S. Biezugłego. W Goldbachu urządzono szpital wojskowy.

17.05.1947 Goldbach przemianowano na osiedle Sławinsk. Wtedy też utworzono sławinską radę wiejską. Młyn Goldbach nie został oficjalnie przemianowany i faktycznie stał się częścią osiedla Sławinsk. Jeszcze wcześniej, postanowieniem Rady Wojennej Specjalnego Okręgu Wojskowego nr 2 z 29.01.1946, na bazie dawnych gospodarstw pomocniczych i jednostek wojskowych zorganizowano wojskowy sowchoz nr 16, przemianowany następnie na sowchoz nr 76, którego ośrodkiem został Sławinsk. 27.05.1955 sowchoz nr 76 przemianowano na sowchoz „Gwardiejskij”. W tym czasie w Sławinsku był 71 dom, na miejscu młyna Goldbach działała ferma drobiu. W 1973 roku w Sławinsku było już 77 domów, a w 1986 r. — 84 domy. 29.01.1993 sowchoz zreorganizowano w przedsiębiorstwo rolne „Gwardiejskoje UWD m. Kaliningradu”.

Współrzędne osady: 54°45'07'' N 21°05'06'' E (centrum), 54°44'38'' N 21°05'13'' E (młyn Goldbach).

Zabytki i atrakcje: pomnik poległych żołnierzy radzieckich (pochowano 869 osób), kościół (1700) i zniszczony pomnik poległych w I wojnie światowej.

Liczba ludności: 1910 – 750, 2002 – 1027 mieszkańców.

Liczba ludności połączonej gminy Goldbach: 1933 – 1017, 1939 – 931 mieszkańców.

Liczba ludności gminy Goldbach: 1910 – 750 mieszkańców.

Liczba ludności gminy Klein Goldbach: 1905 – 243 mieszkańców.

Liczba ludności gminy Groß Goldbach: 1905 – 493 mieszkańców.

Liczba ludności Młyna Goldbach: 1905 – 7 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Garbeningken: 1905 – 83, 1910 – 94 mieszkańców.

Liczba ludności cegielni Hirschfeld: 1905 – 5 mieszkańców.

Liczba ludności Deimehaus: 1905 – 5 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Karpau: 1905 – 62, 1910 – 53 mieszkańców.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.