/ Mamonowo – Heiligenbeil

Kościół w Heiligenbeil

Kościół w Heiligenbeil

Po drugiej wojnie światowej Heiligenbeil przemianowano na Mamonowo. Kościół parafialny z XIV wieku. Współrzędne: 54.460160, 19.939519.

W pierwotnej postaci trzynawowy, o wymiarach 40 x 17 m, pięcioprzęsłowy, ceglany, z ukośnie ustawionymi prostokątnymi przyporami. Sklepienia gwiaździste zawaliły się podczas pożaru w 1677 r. Łęki, filary i półkolumny usunięto po pożarze w 1788 r. podczas odbudowy w latach 1789–96. Ambona i ołtarz z 1799 r. Organy z 1796 r. dzieła Jacoba Preußa, remontowane w 1825 r. Trzy dzwony.


Panorama Heiligenbeil z wodospadem

Bardzo interesujący był zachodni portal (wejście) z lat 1320–1330, umieszczony w prostokątnym ryzalicie, przypominający portal kościoła w Bałdze.

Portal


W czasie drugiej wojny światowej, podczas rozbicia zgrupowania wojsk niemieckich w kotle Heiligenbeil, miasto mocno ucierpiało od nalotów lotnictwa radzieckiego. Stara część miasta legła w gruzach, zniszczony został również kościół. Jednak jego wieża i mury przetrwały i stały do lat 70. Następnie kościół rozebrano. Przypadkiem zachował się fragment ściany północno-zachodniej z dwiema przyporami, do którego dobudowano niewielkie pomieszczenie. Na terenie rozebranego starego miasta, gdzie stał kościół, urządzono dziś park wypoczynkowy.


Heiligenbeil

Podczas szturmu miasta 25 marca 1945 roku kościół został uszkodzony i płonął, ale wieża i sama konstrukcja zachowały się mniej więcej w 65–70% (na zdjęciu poniżej).

Kościół w Heiligenbeil w latach 50. XX w.


Nawę rozbierano na cegłę w latach powojennych. Pozostałości konstrukcji według wspomnień miejscowych mieszkańców (brak na to dowodów w dokumentach) wysadzano kilkakrotnie – pierwsza eksplozja miała miejsce prawdopodobnie w 1975 roku. Ostatnia poddała się wieża – wysadzono ją w kwietniu 1982 roku, używając 8 ładunków po 400 kg trotylu (według wspomnień samego minera, mieszkańca Joszkar-Oły).

W latach 2019–20 Muzeum Miejskie w Mamonowie przeprowadziło prace nad zabezpieczeniem pozostałości ruin i zagospodarowaniem przyległego terenu.



Redakcja serwisu VisitPrussia.com dziękuje Dmitrijowi Szyłowowi i Konstantinowi Kosienkowowi, pracownikom Muzeum Miejskiego w Mamonowie, za pomoc w przygotowaniu materiału.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.