Kaukehmen znany był od 1466 roku jako zamek zakonu krzyżackiego. W 1532 roku książę Albrecht Brandenburski nadaje karczmę pod Kaukehmen Jakobowi Bornowi; wtedy też po raz pierwszy wspomina się o osadzie rybaków i myśliwych pod murami zamku. W 1549 roku ten sam Jakob Born otrzymuje prawa połowu ryb.
Parafię (jeszcze jako filię) w Kaukehmen utworzono w 1547 roku. W 1549 roku otwarto dla niej drewniany kościół. W 1576 roku powstała samodzielna parafia Kaukehmen. Po utworzeniu parafii Kaukehmen otrzymuje status flecken / Flecken – tak nazywano duże osady z kościołem i targiem, dominujące nad okolicznymi wsiami, ale nieposiadające statusu miasta. Drewniany kościół przebudowywano w latach 1576 i 1659; ostatnia przebudowa odbyła się pod kierunkiem Reinharda von Halle, właściciela majątku Kaukehmen.
Rynek w Kaukehmen.
W 1661 roku osada Kaukehmen otrzymała prawa miejskie.
18.11.1675 majątek Kaukehmen nabył elektor brandenburski i książę pruski Fryderyk Wilhelm za 160 tys. talarów.
W latach 1678–79, podczas wojny duńsko-szwedzkiej (1675–79), w Kaukehmen mieściła się kwatera główna szwedzkiego feldmarszałka Henrika Horna. Po odwrocie Szwedów zamek Kaukehmen służył Fryderykowi Wilhelmowi jako domek myśliwski. W 1693 roku w Kaukehmen otwarto szkołę. Do 1702 roku drewniany kościół w Kaukehmen całkowicie podupadł i stał się niebezpieczny dla wiernych. W tym samym roku go rozebrano, a na jego miejscu rozpoczęto budowę nowego, ceglanego, którą kierowali architekt nadworny Joachim Ludwig Schultheiß von Unfriedt i Paul Lagewald z Trumpeiten (Szanino). Budowa, w wyniku której powstał wieloboczny ceglany budynek bez wieży, zakończyła się w 1708 roku.
W 1722 roku utworzono urząd (Amt) Kuckerneese, podległy urzędowi głównemu (Hauptamt) w Tylży.
Kościół w Kaukehmen.
W 1758 roku do Kaukehmen weszła armia rosyjska pod dowództwem Wilhelma Fermora.
Targ w Kaukehmen.
W 1809 roku w Kaukehmen utworzono najstarsze w Prusach gospodarstwo przygotowujące konie dla armii (Remontedepot).
Od 1818 roku Kaukehmen przez krótki czas był ośrodkiem administracyjnym powiatu, później jednak przeniesiono go do Heinrichswalde (Sławsk).
W 1874 roku w powiecie Niederung utworzono okręg urzędowy nr 24 Kaukehmen, w skład którego weszło pięć gmin wiejskich: Kaplanischken (część Jasnoje), Kaukehmen (Jasnoje), Alt Sellen (55°10'43'' szer. płn., 21°36'01'' dł. wsch.), Kaukehnellen (część Jasnoje), Kloken (Kluczi), oraz dwa okręgi dworskie: Kuckerneese (Jasnoje) i Grobla Ruß-Kuckerneese (Ruß-Kuckerneeser Deichsozietät). Pierwszym zarządcą okręgu urzędowego został niejaki Schonn z Kaukehmen, pracujący w kasie zapomogowej. Mieszkańcy Kaukehmen także później obejmowali urząd zarządcy okręgu – w 1917 roku został nim przybyły z Ragnety (Niemen) do Kaukehmen urzędujący naczelnik okręgu, emerytowany oficer żandarmerii Bangel. W latach 1919–33 funkcję tę pełnił przewodniczący gminy Kurt Sturies, w latach 1933–35 – ogrodnik Friedrich Born, od 1935 roku – sturmbannführer Panneck, którego później zastąpił ponownie Kurt Sturies.
Do 1908 roku w okręgu urzędowym Kaukehmen zaszły pewne zmiany, w szczególności rozwiązano okręg dworski Grobla Ruß-Kuckerneese, a w jego miejsce utworzono okręg dworski Kaplanischken (część Jasnoje). 15.09.1915 gminę Kaukehmen połączono z gminą Kaukehnellen (część Jasnoje) w nową gminę wiejską Kaukehmen. 26.05.1916 decyzją sądu berlińskiego okręg dworski Kaplanischken przyłączono do okręgu dworskiego Kuckerneese (część Jasnoje). Jednak już 01.11.1917 znaczna jego część (99 ha) weszła do gminy Kaukehmen (Jasnoje). 30.09.1928 zlikwidowano okręg dworski Kuckerneese (część Jasnoje), który odtąd wchodził w skład gminy wiejskiej Kaukehmen. Okręg urzędowy Kaukehmen składał się teraz z trzech gmin wiejskich: Alt Sellen, Kaukehmen (Jasnoje) i Kloken (Kluczi). Do 1945 roku jego skład już się nie zmieniał.
W latach 1881–84 do kościoła w Kaukehmen dobudowano wieżę. 27.04.1904 podczas lutowania rynien kościoła wybuchł pożar, w wyniku którego świątynia całkowicie spłonęła. Do 1906 roku kościół odbudowano, powiększając salę, która miała odtąd 1000 miejsc siedzących i 500 stojących. 09.12.1906 kościół został ponownie poświęcony.
W połowie XIX wieku szkoła w Kaukehmen była czteroklasowa i mogło się w niej uczyć 250 uczniów. Do 1900 roku ich liczba wzrosła do 350. W latach 1928–29 otwarto nową szkołę (na zdjęciu poniżej) z ośmioma klasami i liczbą uczniów do 650.
Szkoła w Kaukehmen (Hindenburg-Schule).
Na początku XX wieku Kaukehmen stał się największą miejscowością powiatu Niederung.
Dworzec w Kaukehmen.
W 1902 roku przez Kaukehmen poprowadzono kolej wąskotorową (750 mm) Groß Brittanien – Karkeln (Szczegłowka – Mysowka). W Kaukehmen otwarto na niej dworzec (na zdjęciu powyżej); w Groß Brittanien pasażerowie mogli przesiąść się do pociągu jadącego z Królewca do Tylży. W 1905 roku zbudowano gazownię.
Po zakończeniu I wojny światowej rozpoczęła się elektryfikacja Kaukehmen; do 1924 roku zelektryfikowano 95% domów i zagród w okolicy.
Na początku lat 30. w Kaukehmen było: 16 sklepów spożywczych, sześć sklepów bławatnych, siedem piekarni, siedem sklepów mięsnych, cztery sklepy obuwnicze i dziewięć warsztatów szewskich, trzy sklepy z perfumerią, pasmanterią i towarami drogeryjnymi, sześć warsztatów stolarskich, dwa zakłady blacharskie, trzech przedsiębiorców budowlanych, dwa zakłady szklarskie, pięciu malarzy i tapicerów, trzy kuźnie, dwóch stelmachów, ośmiu krawców, trzech rymarzy, sześciu fryzjerów, cztery drukarnie, pięć introligatorni i bednarnia; były filie kilku banków, urząd celny, sąd, młyn, mleczarnia, dwa hotele, trzy kawiarnie i 13 małych gospód. W latach 30. otwarto w mieście kino na 600 miejsc. Parafia Kaukehmen liczyła w 1944 roku 7200 wiernych.
Podczas II wojny światowej ludność cywilną Kaukehmen począwszy od 12.10.1944 ewakuowano w głąb Niemiec.
20.01.1945 Kuckerneese zdobyli żołnierze 149. i 171. pułku strzelców (182. Dywizja Strzelecka płk. M.W. Fiodorowa, 90. Korpus Strzelecki, 43. Armia). We wrześniu 1946 roku zorganizowano tu obóz dla około 300 niemieckich jeńców wojennych.
17.06.1947 Kaukehmen przemianowano na osiedle Jasnoje; wtedy też utworzono sielsowiet jasnowski. Kuckerneese i Kaukehnellen nie zostały oficjalnie przemianowane i faktycznie stały się częścią osiedla Jasnoje. 05.07.1950 Skuldeinen połączono z dawnym Allgawischken i przemianowano na Gribki; wtedy też Trumpeiten połączono z Neuhoff i przemianowano na Szanino. W 1950 roku sielsowiet jasnowski podzielono na sielsowiety jasnowski i lewobierieżny. W 1972 roku w osiedlu Jasnoje był 241 dom, działały szkoła, szpital i młyn. Do 1972 roku Szanino oznaczano już jako część osiedla Jasnoje. Nie później niż w 1975 roku osiedla Szanino i Gribki oficjalnie wykreślono z ewidencji i włączono do osiedla Jasnoje. Przez cały ten czas kościół w Jasnoje służył jako magazyn. W latach 80. zawalił się jego dach. W 2003 roku w Jasnoje zbudowano nowy budynek szkoły.
Od lat 90. aż do dziś liczba mieszkańców Jasnoje malała. W tym czasie osiedle w znacznym stopniu podupadło, wiele zakładów zamknięto, domy są opuszczone i rozbierane na cegłę.
W 2020 roku w Jasnoje rozpoczęła się restauracja kościoła.
Współrzędne: 55°10'31'' szer. płn., 21°32'44'' dł. wsch. (Kaukehmen, centrum), 55°10'26'' szer. płn., 21°33'32'' dł. wsch. (Kuckerneese), 55°10'26'' szer. płn., 21°32'04'' dł. wsch. (Kaukehnellen), 55°10'59'' szer. płn., 21°33'04'' dł. wsch. (Kaplanischken), 55°11'31'' szer. płn., 21°33'29'' dł. wsch. (Kloken), 55°09'50'' szer. płn., 21°31'58'' dł. wsch. (Skuldeinen), 55°09'27'' szer. płn., 21°31'24'' dł. wsch. (Trumpeiten).
Zabytki: kościół z pozostałościami pomnika poległych w I wojnie światowej, stare niemieckie budynki, pomnik latarni, miejsce pamięci na zbiorowej mogile żołnierzy radzieckich.
Liczba ludności: 1985 – 2000, 2002 – 1629, 2010 – 1464, 2012 – 1440 mieszkańców.
Informacje dodatkowe
Liczba ludności gminy Kaukehmen: 1885 – 1665, 1905 – 2056, 1910 – 2222, 1925 – 3302, 1933 – 4262, 1939 – 4510 mieszkańców.
Liczba ludności Kaukehnellen: 1905 – 694, 1910 – 719 mieszkańców.
Liczba ludności majątku Kuckerneese: 1905 – 109, 1910 – 135 mieszkańców.
Liczba ludności Kaplanischken: 1905 – 139, 1910 – 140 mieszkańców.
Liczba ludności Skuldeinen: 1905 – 128, 1910 – 126, 1925 – 129, 1933 – 126, 1939 – 118 mieszkańców.
Liczba ludności gminy Groß Trumpeiten: 1905 – 154, 1910 – 127, 1933 – 180, 1939 – 1831 mieszkańców.
Kaukehnellen
Kaukehnellen była wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 roku Elchniederung). Wieś należała do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku gminę Kaukehnellen włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego Kaukehmen (Jasnoje). W 1902 roku przez Kaukehnellen poprowadzono odcinek kolei wąskotorowej (750 mm) Groß Brittanien – Karkeln (Szczegłowka – Mysowka). 15.09.1915 gminę Kaukehnellen połączono z gminą Kaukehmen (Jasnoje) w nową gminę wiejską Kaukehmen.
W latach przedwojennych we wsi Kaukehnellen była własna kaplica, przystanek na linii wąskotorowej i działała mleczarnia.
Kuckerneese
Kuckerneese był majątkiem tworzącym okręg dworski w powiecie Niederung. Majątek należał do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku okręg dworski Kuckerneese włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego Kaukehmen (Jasnoje). 26.05.1916 decyzją sądu berlińskiego okręg dworski Kaplanischken (część Jasnoje) przyłączono do okręgu dworskiego Kuckerneese. Jednak już 01.11.1917 znaczna jego część (99 ha) weszła do gminy Kaukehmen (Jasnoje). W latach 1922 i 1924 okręg dworski Kuckerneese stopniowo tracił swoje ziemie, oddając je odpowiednio gminie Kaukehmen (w 1928 roku okręg dworski zlikwidowano, a majątek wszedł w skład gmin Kaukehmen (20 ha) i Kloken (Kluczi, 35,2 ha).
30.09.1928 okręg dworski Kuckerneese zlikwidowano i włączono do gminy wiejskiej Kaukehmen (Jasnoje). W 1938 roku, w okresie nazistowskich zmian nazw miejscowości w Prusach Wschodnich, jego nazwę zaczęto stosować dla całej gminy wiejskiej Kaukehmen i okręgu urzędowego Kaukehmen.
Kaplanischken
Kaplanischken był majątkiem tworzącym okręg dworski w powiecie Niederung (od 1938 roku Elchniederung). Majątek należał do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku okręg dworski Kaplanischken włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego Kaukehmen. 26.05.1916 decyzją sądu berlińskiego okręg dworski Kaplanischken przyłączono do okręgu dworskiego Kuckerneese (część Jasnoje). Jednak już 01.11.1917 znaczna jego część (99 ha) weszła do gminy Kaukehmen (Jasnoje).
W latach przedwojennych w Kaplanischken działała cegielnia.
Skuldeinen
Skuldeinen była wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 roku Elchniederung). Wieś należała do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku gminę Skuldeinen włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego Sausseningken (od 1939 roku okręg urzędowy Milchhof, Czerkasskoje). Inwalida wojenny Arno Gerull ze Skuldeinen był zarządcą okręgu urzędowego w latach 1928–45. 12.10.1896 do gminy Skuldeinen włączono wieś Szaudszen, która wcześniej tworzyła samodzielną gminę wiejską. W późniejszym czasie wieś Szaudszen stała się centralną częścią wsi Skuldeinen .
W latach przedwojennych w Skuldeinen działały olejarnia i generator wiatrowy.
Neuhoff
Neuhoff był majątkiem wchodzącym w skład gminy Neuhoff w powiecie Niederung (od 1938 roku Elchniederung). Majątek należał do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku majątek Neuhoff jako część gminy wszedł do nowo utworzonego okręgu urzędowego Sköpen (Mostowoje). Pierwszym zarządcą okręgu urzędowego został właściciel majątku Neuhoff, niejaki Born. W 1911 roku obok majątku poprowadzono kolej wąskotorową (750 mm) Elchniederungsbahn, na której otwarto stację. 01.10.1932 gminę Neuhoff (wraz z majątkiem Neuhoff) połączono z gminą Wietzischken (55°09'27'' szer. płn., 21°34'00'' dł. wsch.) w nową gminę wiejską Gilgetal.
Groß Trumpeiten
Groß Trumpeiten była wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 roku Elchniederung). Wieś należała do parafii Kaukehmen (od 1938 roku Kuckerneese, Jasnoje). W 1874 roku gminę Groß Trumpeiten włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego Sausseningken (od 1939 roku okręg urzędowy Milchhof, Czerkasskoje). 30.09.1928 do gminy Groß Trumpeiten włączono majątek Klein Trumpeiten, który wcześniej tworzył samodzielny okręg dworski w okręgu urzędowym Sköpen (Mostowoje). Około 1931 roku gminę Groß Trumpeiten przemianowano na Trumpeiten.
Skład parafii Kaukehmen: Alt Sellen (55°10'43'' szer. płn., 21°36'01'' dł. wsch.), Baubeln (od 1938 roku Sommershöfen, Obojań), Groß Allgawischken (od 1938 roku Schlichtingen, Gribki), Groß Schilleningken (Didieji Šilininkai, Litwa), Heinrichsfelde (55°13'06'' szer. płn., 21°34'26'' dł. wsch.), Kaplanischken (część Jasnoje), Kaukehmen (Jasnoje), Kaukehnellen (część Jasnoje), Killucken (55°09'35'' szer. płn., 21°35'13'' dł. wsch.), Klein Allgawischken (od 1938 roku Allgau, Oziorki), Klein Schilleningken (Šilininkėliai, Litwa), Klein Trumpeiten (od 1938 roku Kleintrumpenau, część Wasilkowa), Kloken (Kluczi), Kuckerneese (część Jasnoje), Leitgirren (Leitgiriai, Litwa), Liszeiten (od 1938 roku Lischau, Wiszniowka), Neu Sellen (55°10'12'' szer. płn., 21°35'12'' dł. wsch.), stacja Neuhoff (część Jasnoje), Neusorge (Arbuzowo), Sausseningken (od 1938 roku Milchof, Czerkasskoje), Sköpen (Mostowoje), Skulbettwarren (55°10'38'' szer. płn., 21°37'14'' dł. wsch.), Skuldeinen (Gribki), Trumpeiten (od 1938 roku Trumpenau, Wasilkowo), Usseinen (od 1938 roku Stellwagen, Dalnieje), Warskillen (Kalinowka), Wietzischken (55°09'22'' szer. płn., 21°34'04'' dł. wsch.).
Współczesne zdjęcie Michaiła Ogorodnikowa.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
