/ Bałtijsk – Lochstedt

Kaplica na zamku Lochstedt

Kaplica na zamku Lochstedt

Widok na dziedziniec zamku Lochstedt od wschodu. 1914


© Kirchhoff / Der deutsche Ritterorden und seine Burgen

Po tym, jak w 1669 r. zawaliła się kaplica św. Wojciecha w Tenkitten (Bieriegowoje), miejscowi parafianie zaczęli korzystać z dawnej kaplicy zamkowej w Lochstedt. Dziś ruiny tego niegdyś potężnego zamku kryją się przed ludźmi na szczycie gęsto porośniętego drzewami i krzewami wzgórza, wznoszącego się nad Zatoką Primorską. Współrzędne obiektu: 54.707085, 19.951262.

Krzyżacki zamek Lochstedt zbudowano w XIII wieku nad brzegiem Zalewu Kaliningradzkiego (w Polsce: Zalew Wiślany; daw. niem. Frisches Haff – „Świeży Zalew”). Był to typowy zamek drugiej połowy XIII wieku. Można go porównać z Brandenburgiem (Uszakowo) lub Tapiau (Gwardiejsk). Kaplica zamkowa znajdowała się we wschodniej części skrzydła południowego. Nawa sklepiona, trzyprzęsłowa, dwa przęsła ze sklepieniem krzyżowym, a w części ołtarzowej przęsło ze sklepieniem gwiaździstym o sześciu ramionach. Od południa ostrołukowe gotyckie okna w głębokich wnękach. Takie samo okno wychodziło na wschód.


Kaplica na zamku Lochstedt

W zakrystii znajdował się konfesjonał przeniesiony z kaplicy św. Wojciecha. Ołtarz przewieziono do Malborka i zastąpiono ołtarzem nowej roboty. Na nowe wymieniono również organy, chrzcielnicę i ambonę.

Ołtarz z kaplicy w TenkittenOłtarz z kaplicy w Tenkitten, przechowywany przez pewien czas w Lochstedt.


W południowo-wschodniej części skrzydła południowego znajdowała się kaplica zamkowa z wysokimi oknami; od zewnątrz przylegała do niej niewielka przybudówka. W 1884 r. zamek przebudowano na szkołę i wtedy też bardzo niewiernie wobec oryginału odrestaurowano kaplicę. Podczas oględzin zamku przez Steinbrechta w 1895 r. w „izbie urzędników” odkryto malowidło ścienne.

Na początku XX w. kaplica w oczywisty sposób wymagała nowego remontu, który przeprowadzono w 1907 r.

Do początku II wojny światowej z zamku pozostały tylko dwa skrzydła: zachodnie i południowe.

W okresie zaciętych walk, toczonych w tej okolicy w kwietniu–maju 1945 r., zamek został poważnie zniszczony. W okresie powojennym z dwukondygnacyjnych piwnic skrzydła południowego wydobyto wywiezione tam przez Niemców utwory Kristijonasa Donelaitisa i inne dokumenty.

W 1987 r., oglądając miejsce, w którym znajdował się zamek, można było dostrzec dobrze widoczne fundamenty zamku i jego wieży. W grudniu 1989 r. ekspedycja niemieckiego czasopisma „Der Spiegel” szukała w piwnicach zamku Bursztynowej Komnaty. Ostatecznie resztki fundamentów zniszczono w 1999 r. Obecnie ruiny zamku na wzgórzu górującym nad zalewem zarastają samosiejkami.



Ilustracje: Bildindex des Kunst und Architektur


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.