/ Pionierskij – Neukuhren

Pionierskij (Neukuhren)

Pionierskij (Neukuhren)

Pionierskij (niem. Neukuhren), miasto w okręgu miejskim Pionierskij (do 2004 roku miasto podległe władzom obwodu, do 1993 roku w rejonie zielenogradskim). Uzdrowisko klimatyczne nad Morzem Bałtyckim. Lato umiarkowanie ciepłe (średnia temperatura lipca +17 °C), zima łagodna (średnia temperatura stycznia — 3°C); opady 710 mm rocznie. Stacja kolejowa (Pionierskij Kurort). Rok założenia — 1254. Liczba ludności — 11 016 mieszkańców (2010).

Wieś rybacka Neukuhren po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumentach zakonnych w 1254 roku. Na początku XIX wieku było w niej 16 domów. Przez długie stulecia jej główną zaletą była osłonięta zatoka, jedyna na odcinku od Piławy (Bałtijsk) do Memel (Kłajpeda)

W 1837 roku przedsiębiorca Karl Douglas założył w Neukuhren kompleks uzdrowiskowy, po czym Neukuhren otrzymało status uzdrowiska. W 1849 roku otwarto pierwszy hotel, którego właścicielem był porucznik Gebauer.


Zatoka NeukuhrenZatoka Neukuhren — jedyna na odcinku od Piławy (Bałtijsk) do Memel (Kłajpeda).

W 1900 roku poprowadzono linię kolejową z Cranz / Cranz (Zielenogradsk) do Neukuhren i dalej do Rauschen / Rauschen (Swietłogorsk).

W 1910 roku w Neukuhren otwarto przytułek im. cesarzowej Augusty Wiktorii. W 1921 roku na jego bazie utworzono pierwsze w Prusach Wschodnich kursy dla nauczycielek. Do 1911 roku Neukuhren przekształciło się w najlepszy kompleks uzdrowiskowy na bałtyckim wybrzeżu Prus, w którym znajdowały się liczne hotele, przystań z jachtami i łodziami, kilkadziesiąt akwariów z fauną morską, restauracje, sale bilardowe, placówki medyczne, apteki, telegraf.


Kawiarnia Miejscowa kawiarnia „Rotonda” przy ulicy Parkowej jest być może najlepsza na całym wybrzeżu.

W 1913 roku w Neukuhren doprowadzono centralne wodociągi i gaz, a wzdłuż brzegu zbudowano promenadę do sąsiedniego Rauschen (Swietłogorsk). W 1919 roku w Neukuhren utworzono rezerwat przyrody.

Słynny Kamień Kłamstwa w dolinie Łososiowego PotokuSłynny Kamień Kłamstwa w dolinie Łososiowego Potoku (rz. Czistaja).


W 1935 roku w Neukuhren otwarto lotnisko wojskowe, a 1.01.1936 — szkołę pilotów wojskowych.

14.04.1945 Neukuhren zdobyli żołnierze 292. i 576. Pułku Strzeleckiego 115. Chołmskiej Dywizji Strzeleckiej odznaczonej Orderem Czerwonego Sztandaru ze 103. Korpusu Strzeleckiego 2. Armii Gwardii. W czasie walk wzięto do niewoli ok. 500 żołnierzy niemieckiej 551. Dywizji Piechoty.

W latach 1945–53 na lotnisku Neukuhren-Pionierskij stacjonował 1. Gwardyjski Pułk Lotnictwa Minowo-Torpedowego. W lutym 1946 roku powstał Neukuhreński Zakład Przetwórstwa Ryb. W sierpniu 1946 roku na bazie niemieckiego kompleksu „Kurhaus” otwarto sanatorium dziecięce. Wtedy też, w 1946 roku, otwarto w Neukuhren szkołę.


Plaża w PionierskimPlaża w Pionierskim jest taka, że mieszkańcom zazdroszczą jej w Zielenogradsku i Swietłogorsku.

26.07.1947 Neukuhren przemianowano na osiedle Pionierskij, które otrzymało status osiedla uzdrowiskowego.

Rezydencja Prezydenta FRRezydencja Prezydenta FR.


Osiedle weszło w skład rejonu primorskiego (od 1963 roku — zielenogradskiego). 26.12.1952 Pionierskij otrzymał status miasta. W 1954 roku na bazie zarządu floty trałowej, zakładu przetwórstwa ryb i portu morskiego utworzono Pionierski Zarząd Floty Trałowej, który w 1966 roku stał się Pionierską Bazą Floty Rybołówstwa Oceanicznego. W 1966 roku miasto Pionierskij weszło w skład Swietłogorskiej strefy uzdrowiskowo-przemysłowej. 22.03.1993 Pionierskij stał się miastem podległym władzom obwodu. 31.03.2004 miasto otrzymało status okręgu miejskiego. W 2009 roku w Pionierskim otwarto rezydencję Prezydenta FR.


Zabytki: zachowało się około 10 przedwojennych willi (głównie z początku XX wieku), ale wszystkie zostały gruntownie przebudowane i utraciły część detali architektonicznych; w takim samym stanie zachowała się część budynków administracyjnych, mieszkalnych i hotelowych; jest kwartał budynków oficerskich i budynków dla personelu bazy lotniczej Neukuhren (lata 30. XX wieku), budynek dworca kolejowego (1899), pomnik na zbiorowej mogile żołnierzy radzieckich (1971, ok. 180 osób).

Liczba ludności: 1905 — 333, 1910 — 339, 1933 — 1 168, 1939 — 4 779, 1959 — 7 637, 1970 — 10 132, 1979 — 10 132, 1989 — 11 635, 2020 — 11 816, 2010 — 11 017 mieszkańców.

Dla informacji

W 1874 roku w powiecie Fischhausen utworzono okręg urzędowy nr 37 Neukuhren, w którego skład weszło 9 gmin wiejskich: Deutsch Battau / Deutsch Battau (od 1898 roku Battau / Battau, Bobrowka), Cobjeiten / Cobjeiten (Sielskij), Klein Battau / Klein Battau (od 1910 roku Preußisch Battau / Preußisch Battau, Dobroje), Loppöhnen / Loppöhnen (Rybnoje), Neukuhren (Pionierskij), Rauschen / Rauschen (Swietłogorsk), Sassau / Sassau (Zariecznyj), Schlakalken / Schlakalken (Jarosławskoje) i Tenkieten / Tenkieten (Lotnoje), a także 4 obszary dworskie: Herrenwalde / Herrenwalde (ogrody działkowe „Stiepnoj”, 54°56'28'' N 20°12'57'' E), Kohnkenhof / Kohnkenhof (ogrody działkowe „Stiepnoj”, 54°56'27'' N 20°13'12'' E), Schönwalde / Schönwalde (Swietłogorsk, osiedle Majskij) i Wangenkrug / Wangenkrug (Pionierskij, okolice ul. Raboczej, 54°57'13'' N 20°12'27'' E).

Od 1902 roku zarządcami okręgu urzędowego byli mieszkańcy Neukuhren.

Do 1881 roku w skład okręgu urzędowego Neukuhren weszła gmina wiejska Lixeiden / Lixeiden (Obuchowo), a obszar dworski Kohnkenhof zlikwidowano, zaś sam majątek włączono do leśnego obszaru dworskiego Warnicken / Warnicken, Forst. 26.01.1893 majątek Kohnkenhof włączono do gminy wiejskiej Loppöhnen (Rybnoje), a majątek Herrenwalde — do gminy Preußisch Battau (Dobroje). 4.05.1898 gminę Deutsch Battau (Bobrowka) przekształcono w obszar dworski Battau. 1.07.1901 gminy Rauschen (Swietłogorsk), Cobjeiten (Sielskij) i Sassau połączono w nową gminę wiejską Rauschen (Swietłogorsk). W ten sposób do 1908 roku okręg urzędowy Neukuhren składał się z 8 gmin wiejskich: Lixeiden (Obuchowo), Loppöhnen (Rybnoje), Neukuhren (Pionierskij), Preußisch Battau (Dobroje), Rauschen (Swietłogorsk), Schlakalken (Jarosławskoje) i Tenkieten (Lotnoje), a także 3 obszarów dworskich: Battau (Bobrowka), Schönwalde i Wangenkrug (Pionierskij, część).

25.05.1910 do okręgu urzędowego Neukuhren przeszły z okręgu urzędowego Strobjehnen / Strobjehnen (Kulikowo) gminy wiejskie Alknicken / Alknicken (Pribrieżnoje) i Rantau / Rantau (Zaostrowje). Wtedy też z okręgu urzędowego Neukuhren wydzielono okręg urzędowy Rauschen (Swietłogorsk), w którego skład weszła sama gmina Rauschen.

30.09.1928 gminę Preußisch Battau (Dobroje) i obszar dworski Battau (Bobrowka) połączono w nową gminę wiejską Battau. Obszar dworski Wangenkrug (Pionierskij, część) zlikwidowano i włączono do gminy wiejskiej Neukuhren. 17.10.1928 gmina Alknicken (Pribrieżnoje) utraciła samodzielność i weszła w skład gminy wiejskiej Rantau (Zaoziorje). Gminy Lixeiden (Obuchowo), Schlakalken (Jarosławskoje) i Tenkieten (Lotnoje) połączyły się w nową gminę wiejską Schlakalken. Okręg urzędowy Neukuhren składał się odtąd z pięciu gmin wiejskich: Battau (Dobroje), Loppöhnen (Rybnoje), Neukuhren (Pionierskij), Rantau (Zaoziorje) i Schlakalken (Jarosławskoje), a jego skład już się nie zmieniał.


Liczba ludności obszaru dworskiego Wangenkrug: 1905 – 79, 1910 – 61 mieszkańców.

Herrenwalde: 1905 – 21 mieszkańców. Kohnkenhof: 1905 – 3 mieszkańcy. Schönwalde: 1905 – 2 mieszkańcy.



Współczesne zdjęcia Michaiła Ogorodnikowa


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.