/ Kaliningrad – Królewiec

Pribrieżnoje (Palmburg)

Pribrieżnoje (Palmburg)

Wiejska szkoła z internatem (niem. Landschulheim), dawniej główny dom majątku Palmburg.

Osiedle w gurjewskim okręgu miejskim (do 2014 roku w rejonie gurjewskim, w wiejskim osiedlu Nizowka) nad rzekami Gurjewka (Mühlenfließ) i Pregoła (Pregel), obejmujące oddalone zagrody dawnego Arnau (Rodniki). Liczba ludności: 1485 mieszkańców (2021).

Swoją nazwę Palmburg otrzymał od rosnących tu nasadzeń egzotycznych palm. Palmburg wspominany jest w 1785 roku jako majątek na prawie chełmińskim (Cöllmisch Gut) z pięcioma gospodarstwami domowymi. Do 1818 roku liczba gospodarstw wzrosła do sześciu, a majątek klasyfikowano teraz jako będący w dzierżawie dziedzicznej (Erbpacht Gut).


Palmburg na mapiePalmburg na mapie.

W XIX wieku Palmburg był majątkiem w obrębie okręgu dworskiego (Gutsbezirk) Devau / Devau (Ryżskoje, Kaliningrad). Majątek należał do parafii Neuhausen / Neuhausen (Gurjewsk).

SzkołaMiejscowa szkoła w latach 30. XX wieku nosiła imię Ericha Kocha.


30.04.1874 majątek Palmburg w składzie okręgu dworskiego Devau wszedł do utworzonego okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Kalthof / Kalthof (Ryżskoje, Kaliningrad). Następnie okręg dworski Devau najpierw wszedł w skład gminy Kalthof, a potem 01.04.1905 wydzielił się z niej jako samodzielna gmina wiejska. 05.10.1905 z gminy Devau wydzielono okręg dworski Palmburg, który wówczas włączono do okręgu urzędowego Liep / Liep (Kaliningrad, rejon ul. Jałtańskiej), przemianowanego w 1927 roku na okręg urzędowy Lauth / Lauth (Bolszoje Isakowo). 16.06.1927 okręg dworski Palmburg przekształcono w gminę wiejską, do której weszły też poszczególne tereny gminy Lauth (Bolszoje Isakowo), okręgu dworskiego Lapsau / Lapsau (Zaoziorje) i Liep (Kaliningrad, ul. Jałtańska). 30.09.1928 do gminy Palmburg wszedł okręg dworski Lapsau (Zaoziorje). W kolejnych latach gmina nadal się powiększała: 15.11.1928 wszedł do niej folwark Wangnicken / Wangnicken (Zaoziorje, część), 09.04.1930 – tereny gminy Stiegehnen / Stiegehnen, 10.04.1931 – grunty Pregelwiesen / Pregelwiesen. W 1938 roku w pobliżu Palmburga zbudowano most drogowy przez Pregołę. 01.04.1939 gmina Palmburg weszła w skład okręgu urzędowego Arnau / Arnau (Rodniki). W 1945 roku most palmburski został wysadzony przez żołnierzy niemieckich, aby utrudnić Armii Czerwonej forsowanie Pregoły. Tuż za Palmburgiem przebiegała pierwsza linia obrony miasta.


MostMost palmburski, znany także jako Berliński.

17.11.1947 Palmburg przemianowano na osiedle Pribrieżnoje. Początkowo osiedle weszło w skład Zaoziorskiej rady wiejskiej. W 1949 roku widok zniszczonego mostu palmburskiego wykorzystano podczas zdjęć do filmu „Spotkanie nad Łabą”.

Marina Marina „Palmburg” w dniu 100-lecia portu w Królewcu (13.06.24).


Od 1954 roku w Nizowskiej radzie wiejskiej. W latach 1955 i 1963 w osiedlu było 36 domów. Most palmburski w latach 50. został częściowo odbudowany (jeden pas), drugi zaś w stanie zniszczonym stał się miejscową atrakcją. W Pribrieżnoje działał w tym czasie sowchoz hodowlany. W 1978 roku u ujścia rzeki Mühlen otwarto poligon szkoleniowo-treningowy KTI, reprezentowany obecnie przez trzy statki: SRT-160, SRT-4127 „Mir” i SRTM „Monczegorsk”. Od końca lat 2010. osiedle zaczęło się intensywnie zabudowywać domami jednorodzinnymi, w wyniku czego Pribrieżnoje dawno wyszło poza granice przedwojennego Palmburga. W Pribrieżnoje jest hotel i marina jachtowa z restauracją.

Zabytki: most palmburski (1938, rozebrany w latach 2014–16, zastąpiony nowym mostem).

Liczba ludności: 1818 – 63, 1905 – 79, 1982 – 180, 2002 – 314, 2010 – 444, 2012 – 473 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Palmburg: 1905 – 79, 1910 – 43 mieszkańców.

Liczba ludności gminy Palmburg: 1933 – 676, 1939 – 766 mieszkańców.


Zdjęcia: Bildarchiv Ostpreußen, Michaił Ogorodnikow.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.