W kronikach krzyżackich okolica Pobethen po raz pierwszy wzmiankowana jest w 1258 roku. Przed najazdem krzyżackim znajdował się tu pruski gród, w którym mieszkał ród Pobetinów.
Około 1270 roku komtur królewiecki Johannes Sachse założył zamek Pobethen. W latach 1283, 1289 i 1307 drewniano-ziemny zamek był napadany przez Litwinów, po czym postanowiono zbudować zamek z kamienia. Kamienny zamek powstał prawdopodobnie przed 1325 r. W 1320 r. w zamku zbudowano kaplicę, a obok zamku w 1321 roku — kościół, który stał się jednym z największych w Sambii. W XV w. do kościoła dobudowano wieżę. W 1479 r. wzmiankowany jest karczmarz, któremu na mocy przywileju zezwolono na wyrób gorzałki.
W 1525 roku zamek, który należał wówczas do brata biskupa von Polentza, został zniszczony przez zbuntowanych chłopów pod wodzą Hansa Gerickego, niezadowolonych z wprowadzanych przez von Polentza powinności pańszczyźnianych.
Do 1535 r. w Pobethen znajdował się kameramt, następnie przeniesiony do Grünhof (Roszczino). Mniej więcej w tych samych latach w Pobethen otwarto szkołę. W 1535 r. w Pobethen było dziewięć karczm, 183 pruskie gospodarstwa chłopskie na prawie chełmińskim i 25 wolnych gospodarstw. W połowie XVI w. proboszcz z Pobethen Abel Will dokonał pierwszego i jedynego przekładu katechizmu na język pruski; katechizm w języku pruskim wydawano w latach 1546–61. W 1621 roku zamek Pobethen wzmiankowany jest jeszcze jako resztki murów i umocnień.
W XVII w. w kościele w Pobethen wzniesiono ołtarz. W 1680 r. zainstalowano organy dzieła mistrza Caspariniego. W 1773 r. kościół gruntownie wyremontowano. W 1869 roku dachówkę na dachu kościoła zastąpiono płytami łupkowymi, a w 1888 r. oczyszczono zewnętrzny mur ceglany z tynku.
W XIX w. Pobethen składało się z dwóch jednostek administracyjnych — wsi z kościołem (Kirchendorf) Pobethen, tworzącej gminę wiejską, oraz majątku z młynem (Mühlengut) Pobethen.
Wieś i majątek należały do powiatu Fischhausen (od 1939 r. powiat Samland). Kościół w Pobethen był parafialnym dla 48 wsi i majątków okolicy. W 1861 r. proboszczem w Pobethen był Heinrich Friedrich Adolf Rogge (1827–86), niemiecki historyk i teolog.
W 1874 roku w powiecie Fischhausen utworzono okręg urzędowy nr 35 Pobethen, do którego weszło siedem gmin wiejskich: Diewens (54°54'32'' N 20°16'46'' E), Goythenen (Gierojskoje), Jaugehnen (54°53'35'' N 20°18'42'' E), Lauknicken (54°54'54'' N 20°16'13'' E), Paggehnen (54°54'24'' N 20°18'10'' E), Pobethen (Romanowo) i Sorthenen (54°54'14'' N 20°19'29'' E), a także majątek Pobethen (Romanowo). Pierwszym zarządcą okręgu urzędowego w latach 1874–80 był dzierżawca Beer z Pobethen. Od 12.10.1896 majątek Pobethen tworzył okręg dworski w okręgu urzędowym Pobethen. Do okręgu dworskiego oprócz samego majątku weszły folwark Kalaushöfen (54°54'02'' N 20°15'41'' E) oraz (od 01.12.1905) dom gajowego Skardelies (Waldwärterhaus). W późniejszym okresie mieszkańcy Pobethen piastowali urząd zarządcy okręgu urzędowego w latach 1898–1912 (dzierżawca Max Möhrke) i 1912–45 (dzierżawca Hennig).
W 1900 roku w Pobethen zbudowano nowy budynek szkoły (na zdjęciu powyżej).
Widok na Pobethen z wieży miejscowego kościoła.
19.09.1903 do gminy Pobethen włączono dwór plebański Pobethen (Pfarrhof Pobethen, 54°53'28'' N 20°15'37'' E).
25.05.1910 zniesiono okręg urzędowy Strobjenen (Kulikowo), w wyniku czego do okręgu urzędowego Pobethen weszły gminy wiejskie Barthenen (54°55'00'' N 20°18'12'' E), Biegiethen (Kulikowo, część), Eisseln (Bieriegowoje), Garbseiden (Kulikowo, część), Strobjenen (Kulikowo) i okręg dworski Kringitten (54°54'27'' N 20°19'24'' E). 29.01.1912 gminę Diewens przekształcono w okręg dworski o tej samej nazwie.
W 1912 r. ruiny zamku Pobethen zostały sprzedane przez gminę na materiał budowlany.
30.09.1928 okręgi dworskie Pobethen (Romanowo) i Diewens zniesiono i włączono do gminy wiejskiej Pobethen (Romanowo). Okręg dworski Kringitten wszedł w skład gminy wiejskiej Sorthenen. 17.10.1928 gmina Jaugehnen weszła w skład gminy wiejskiej Paggehnen. 23.04.1930 gmina Eisseln (Bieriegowoje) przeszła do okręgu urzędowego Grünhoff (Roszczino). W rezultacie okręg urzędowy Pobethen składał się z siedmiu gmin wiejskich: Biegiethen, Garbseiden (Kulikowo, część), Goythenen (Gierojskoje), Lauknicken, Paggehnen, Pobethen (Romanowo) i Sorthenen. Do 1945 roku jego skład już się nie zmieniał. Przed wojną w Pobethen działały szkoła, tartak i młyn.
Ruiny kościoła w Pobethen.
W czasie II wojny światowej Pobethen było dwukrotnie zdobywane przez oddziały Armii Czerwonej. 06.02.1945 wieś zajęła 182 Dywizja Strzelecka 90 Korpusu Strzeleckiego 43 Armii. Wkrótce jednak przeciwnik wyparł stamtąd wojska radzieckie. 04.03.1945 miejscowość została ponownie zdobyta przez żołnierzy 68 Pułku Strzeleckiego 70 Dywizji Strzeleckiej 43 Armii.
Staw Pugaczowski (Młyński).
Niemal zaraz po wojnie (28.06.1945) w nieprzemianowanym jeszcze Pobethen otwarto szkołę podstawową.
25.07.1947 Pobethen przemianowano na osiedle Romanowo na cześć Bohatera Związku Radzieckiego P.I. Romanowa. Wtedy też utworzono sielsowiet romanowski. 15.08.1947 szkoła w Romanowie stała się siedmioletnia. W 1955 r. w Romanowie było 79 domów; w tym roku szkoła w Romanowie stała się szkołą średnią. W 1977 roku szkoła w Romanowie przeniosła się do nowego budynku.
Zabytki: ruiny kościoła z XIV w., pomnik poległych w I wojnie światowej, memoriał poległych żołnierzy radzieckich (odsłonięty w 1982 r., autor W.G. Jeriemiejew, pochowano 1202 żołnierzy).
Liczba ludności: 1984 – 730, 2002 – 966, 2010 – 938 mieszkańców.
Liczba ludności gminy Pobethen: 1905 – 830, 1910 – 857, 1933 – 1119, 1939 – 1359 mieszkańców.
Liczba ludności okręgu dworskiego Pobethen: 1905 – 181, 1910 – 190 mieszkańców.
Liczba ludności Diewens: 1905 – 95, 1910 – 113 mieszkańców.
Ludność dworu plebańskiego Pobethen: 1905 – 32 mieszkańców.
Ludność folwarku Kalaushöfen: 1905 – 77 mieszkańców.
Dla informacji
Skład parafii Pobethen: Adlig Delgienen (54°50'52'' N 20°14'38'' E), Alk (54°51'29'' N 20°15'40'' E), Alknicken (Pribrieżnoje), Alleinen (54°55'56'' N 20°16'39'' E), Alt Kupzau (54°53'46'' N 20°21'38'' E), Ankrehnen (Pierowo), Barschkahnen (54°53'23'' N 20°19'45'' E), Barthenen, Biegiethen (Kulikowo, część), Diewens, Eislithen (54°53'39'' N 20°20'03'' E), Eisseln (Bieriegowoje), leśniczówka Waschke (Forsthaus Waschke, Zwiagincewo), Garbseiden (Kulikowo, część), Gardwingen (Panajewo), Goythenen (Gierojskoje), Grünhoff (Roszczino), Jaugehnen, Karschau (54°51'56'' N 20°14'09'' E), Kiautrienen (54°51'31'' N 20°14'37'' E), Kringitten, Königlich Radnicken (Rodniki, część), Kösnicken (54°53'02'' N 20°15'04'' E), Langehnen (54°52'54'' N 20°20'06'' E), Lauknicken, Mogaiten (Pierowo), Neu Kupzau (Rodniki), Paggehnen, Perteltnicken (Tiernowka), dwór plebański Pobethen (Pfarrhof Pobethen), Pobethen (Romanowo), Pokirren (Roszczino, część), Preußisch Rockeln (54°56'00'' N 20°17'14'' E), Radnicken (Rodniki), Rantau (Zaostrowje), Rantauer Palwe (osiedle domków jednorodzinnych Rantau), Regehnen (Dubrowka), Schupöhnen (Szumnoje), dom gajowego Skardelies (Skardelies Waldwärterhaus), Sorthenen, Strobjenen (Kulikowo), Suppliethen (Tiernowka), Tannenhain (54°51'35'' N 20°18'35'' E), folwark Jouglauken (Vorwerk Jouglauken, 54°51'18'' N 20°21'06'' E), Watzum (Gorkowskoje), Woytnicken (Wołodino), cegielnia Grünhoff (Ziegelei Grünhoff, Kowrowo, część).
Współczesne zdjęcia Michaiła Ogorodnikowa.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
