Ponarth po raz pierwszy wzmiankowany jest jako miejscowość w 1328 roku pod nazwą Ponartten, kiedy brat zakonny Konrad otrzymał tu nieodpłatnie dwie włóki ziemi i został ogłoszony sołtysem tego terenu. W 1385 roku po raz pierwszy wspomniano osadę Ponarten. W 1520 roku wieś Ponarten została spalona przez Polaków podczas tzw. wojny jeźdźców (1519–21). Wkrótce wieś odbudowano, a w 1609 roku elektor brandenburski Jan Zygmunt przekazał Ponarth na własność magistratowi Löbenichtu. W styczniu 1679 roku, podczas natarcia na Królewiec armii szwedzkiej pod dowództwem feldmarszałka Henrika Horna (1618–93), domy Ponarthu spalono, aby nie pozwolić Szwedom rozlokować się w nich podczas oblężenia.
Pod koniec XVIII wieku Ponarth, obok innych pobliskich wsi, stał się celem niedzielnych i świątecznych pieszych wycieczek mieszkańców Królewca. Dla przybywających mieszczan urządzano w Ponarthu kawiarnie i handel słodyczami.
Mapa wsi Ponarth według stanu na 1822 rok.
W 1812 roku w Ponarthu kwaterował korpus francuskiego marszałka Davouta.
W XIX wieku Ponarth był wsią, która od 1818 roku tworzyła gminę wiejską w powiecie ziemskim (Landkreis) Königsberg (w 1939 roku wszedł on w skład Landkreis Samland). Wieś należała do parafii kościoła na Haberbergu w Królewcu. W 1849 roku przeniesiono do Ponarthu browar Johanna Philippa Schifferdeckera (1811–87), który stał się później głównym „ponarthotwórczym” przedsiębiorstwem. Zgodnie z warunkami ulokowania browaru 1/8 produkcji przekazywano gminie Ponarth, co pośrednio sprzyjało rozwojowi osady.
Litery JPS w trójkącie na logo firmy to inicjały jej założyciela Johanna Philippa Schifferdeckera.
Do 1860 roku browar „Ponarth” wytwarzał 20 000 ton produktów rocznie.
W 1871 roku wieś Ponarth liczyła 21 domów mieszkalnych, w których mieszkało 48 rodzin i trzech kawalerów. Wtedy też, w 1871 roku, w Ponarthu wybudowano dla pracowników browaru dwa domy mieszkalne, łącznie na 32 mieszkania. 30.04.1874 gminę wiejską Ponarth włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Ponarth. Piwowar Georg Leopold Eduard Schifferdecker pełnił funkcję zarządcy okręgu urzędowego w latach 1874–1906. 14.10.1893 do gminy wiejskiej Ponarth włączono majątek Schönbusch, który wcześniej miał status samodzielnego okręgu dworskiego (Gutsbezirk).
W 1897 roku w Ponarthu zbudowano kościół w stylu neogotyckim.
01.04.1905 Ponarth wszedł w skład miasta Królewca jako dzielnica miejska.
Królewski urząd pocztowy w Ponarthu.
Na początku XIX wieku, w celu pozyskiwania lodu na potrzeby browaru, wykopano staw Hubertus (jez. Zimowe), a w 1911 roku także staw Schwanen (jez. Letnie). Oprócz tego w Ponarthu istniał staw Walpurgis (niezachowany). Wtedy też założono ogród Schreber-Garten.
W 1926 roku, po zbudowaniu mostu nad torami kolejowymi, do Ponarthu poprowadzono linię tramwajową (nr 15). W 1932 roku konsekrowano katolicki kościół św. Józefa. W 1936 roku w Ponarthu otwarto kino „Lichtbildbühne”, w którym oprócz nowoczesnej sali kinowej mieściły się biblioteka, kawiarnia i sklep tytoniowy. (W istocie było to centrum kultury, mediateka swoich czasów).
Okręg urzędowy Ponarth
30.04.1874 w powiecie ziemskim Königsberg utworzono okręg urzędowy nr 11 Ponarth, w którego skład weszła gmina wiejska Ponarth (Dimitrowo) i cztery okręgi dworskie: Groß Karschau (ogrody działkowe „Wiszenka”, 54°39'39'' N 20°27'44'' E), Hoch Karschau (Nowo-Dorożnyj), Klein Karschau (os. Szossiejnyj, ul. Kasztanowa) i Schönbusch (Dimitrowo). Do 1883 roku, na mocy nowych przepisów administracyjnych, skład okręgu urzędowego nieco się zmienił: gmina wiejska Ponarth i cztery okręgi dworskie: Contienen (Kaliningrad, teren Stoczni „Jantar”), Groß Karschau, Hoch Karschau (Nowo-Dorożnyj) i Schönbusch, a także jako odrębne podmioty – poligon artyleryjski i fort nr 9 „Hoch Karschau” („Dohna”). Klein Karschau nie figurował już wówczas wśród okręgów dworskich, a 08.01.1893 folwark Neu Karschau (Szossiejnyj, ul. Kasztanowa) włączono do okręgu dworskiego Groß Karschau (ogrody działkowe „Wiszenka”). Jednocześnie okręg dworski Contienen (teren Stoczni „Jantar”) ostatecznie ukształtowano dopiero 01.09.1895, włączając do niego fort „Contienen” i przyległe tereny. 14.10.1893 okręg dworski Schönbusch (Dimitrowo) zniesiono i włączono do gminy wiejskiej Ponarth. 01.04.1905 gminę wiejską Ponarth zniesiono, a wchodzące w jej skład osady przeszły pod zarząd magistratu Królewca.
23.03.1906 okręg urzędowy Ponarth zniesiono, a wchodzące w jego skład osady weszły do utworzonego wówczas nowego okręgu urzędowego Groß Karschau.
Schönbusch wzmiankowany jest do 1785 roku jako zajazd z karczmą „Niederkrug”. Następnie, do 1820 roku – jako Düboisruh. W latach 1820–25 miejscowość nazywała się Leosruh. 14 września 1825 roku przemianowano ją na majątek Schönbusch.
14 października 1861 roku, przed swoją koronacją w Królewcu, majątek Schönbusch odwiedzili przyszli król Wilhelm I i królowa Augusta.
W XIX wieku Schönbusch był majątkiem, który od 1867 roku tworzył okręg dworski w powiecie ziemskim Königsberg (w 1939 roku wszedł on w skład Landkreis Samland). Majątek należał do parafii Haffstrom (Szossiejnyj, część). W 1871 roku w majątku Schönbusch były dwa domy mieszkalne, w których mieszkała jedna rodzina. W 1871 roku właściciele browaru „Ponarth” założyli „Browar Akcyjny Schönbusch”; w tym samym roku zbudowano browar w majątku Schönbusch. Do wywozu produkcji doprowadzono do browaru nawet bocznicę kolejową. W 1879 roku do majątku Schönbusch należało 25 ha ziemi. 14.10.1893 okręg dworski Schönbusch zniesiono, a majątek Schönbusch wszedł w skład gminy wiejskiej Ponarth.
Browar „Schönbusch”.
Dokładna data przemianowania Ponarthu i Schönbuschu na osiedle Dimitrowo nie jest znana; przypuszczalnie nastąpiło to w 1946 roku.
Żeton na litr piwa z Ponarthu.
Od 25.07.1947 osiedle Dimitrowo weszło w skład utworzonego Bałtyckiego rejonu Kaliningradu. 21.10.1947 w kinie przemianowanym na „Rodina” odbył się pierwszy powojenny seans filmowy. W latach 50. na miejscu browaru Schönbusch ulokowała się baza „Rosbakalei”. W browarze Ponarth początkowo otwarto słodownię, nazwaną „Kaliningradzki Kombinat Piwowarski nr 2”. Dopiero w 1954 roku zaczęła ona wytwarzać gotowy produkt w postaci piwa.
W 1952 roku nowy cmentarz haberberski przekształcono w Park Kultury i Wypoczynku Rejonu Bałtyckiego (od 1961 roku im. J. Gagarina).
W latach 70.–80. piwnice browaru „Ponarth” były rozpatrywane przez specjalną ekspedycję archeologiczną poszukującą Bursztynowej Komnaty jako jeden z możliwych obiektów, w których przypuszczalnie urządzono bunkry do ukrycia dóbr kultury. Przeprowadzone dość powierzchownie badania nie przyniosły żadnych istotnych znalezisk.
Około 1986 roku, w czasie kampanii antyalkoholowej, browar nr 2 zaprzestał produkcji napojów alkoholowych. W 1993 roku przekształcono go w S.A. „Kaliningradminwody” (później S.A. „Bałtminwody”).
Wejście do sklepu firmowego browaru „Ponarth” (2020).
W 2010 roku z pomocą inwestora rozpoczęło się odrodzenie browaru „Ponarth”.
Browar „Ponarth” (2023).
W latach 2011–13 kino „Rodina” przebudowano na kompleks rozrywkowy „Kinoland”. W XXI wieku Ponarth szybko zmienia się w typową dzielnicę-sypialnię, zabudowywaną wieżowcami. Ponarth to dziś dość duża dzielnica Kaliningradu. Na terenie Schönbuschu znajdują się obecnie magazyny i powierzchnie handlowe centrum handlowego „Kamski”, a także jednostka straży pożarnej nr 4. Na terenie osiedla Dimitrowo w 2022 roku znajdowało się pięć szkół i osiem przedszkoli, szpital wielospecjalistyczny z przychodnią, szpital Kolei Rosyjskich i przychodnia FSB. W osiedlu działają Targowisko Bałtyckie, hotel „Dejma” i Park Kultury i Wypoczynku im. Gagarina. Obecnie (2023) nazwy Dimitrowo w odniesieniu do tej dzielnicy miasta się nie używa.
Zabytki: zespół budynków browaru „Ponarth”, luterański kościół w Ponarthu (obecnie cerkiew prawosławna Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy), kościół św. Józefa, liczne domy z okresu przedwojennego.
Dynamika liczby ludności gminy Ponarth: 1867 – 233, 1871 – 441, 1885 – 1884, 1905 – 8882 mieszkańców.
Dynamika liczby ludności Schönbuschu: 1867 – 3, 1871 – 3, 1885 – 82, 1905 – 154 mieszkańców.
Skład ludności Ponarthu w 1871 roku: chrześcijanie ewangelicy – 432, katolicy – 2, żydzi – 7, dzieci do 10 lat – 61, umiejący czytać i pisać – 277 (73%).
Skład ludności Schönbuschu w 1871 roku: trzy osoby, wszystkie trzy – chrześcijanie ewangelicy, dzieci do 10 lat – 0, umiejący czytać i pisać – 3 (100%).
Współczesne zdjęcia: Michaił Ogorodnikow.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
