/ Strielnia – Schultitten

Strielnia (Schultitten)

Strielnia (Schultitten)

Dwór majątku Schultitten.

Strielnia (niem. Schultitten / Schultitten, Schrombehnen / Schrombehnen, majątek Schrombehnen / Gut Schrombehnen), osada w okręgu miejskim Bagrationowsk (do 2017 r. w rejonie bagrationowskim, osiedle wiejskie Gwardiejskoje). Rok założenia – przed 1405. Ludność – 395 mieszkańców (2020).

Schultitten znany jest od 1405 roku. Od 1409 r. figuruje jako Scolotiten / Scolotiten. Po 1771 r. nazwa zmieniła się na Scholotiten / Scholotiten, a następnie do 1831 roku – na Scholtitten / Scholtitten.

Wieś Schultitten z ośmioma włókami ziemi pod koniec lat 60. XV wieku nadał wielki mistrz Ludwig von Erlichshausen / Erlichshausen (1410 lub 1415–1467) dowódcy najemników Danielowi von Kunheim / Kunheim (1430–1507) jako zapłatę za zasługi wojenne. Od 1643 r. Schultitten należał do rodu von Kalckstein / Kalckstein.

W 1785 r. Schultitten klasyfikowano jako majątek szlachecki (Adelich Gut) z sześcioma gospodarstwami domowymi i należącym do niego Waldhausem (domem leśnym). Do 1818 r. status majątku się nie zmienił, a liczba gospodarstw wzrosła do dziewięciu.

W 2. połowie XIX w. Schultitten był wsią dworską (Gutsdorf), która od 1867 roku tworzyła okręg dworski w powiecie Preußisch Eylau / Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Majątek należał do parafii Mühlhausen / Mühlhausen (Gwardiejskoje). W skład okręgu dworskiego wchodziły także folwarki Karlshof / Karlshof (Tambowskoje, część) i Schwellienen / Schwellienen (Sołdatskoje, część).

Dworzec SchrombehnenDworzec Schrombehnen.

24.09.1866 otwarto ruch na Wschodniopruskiej Kolei Południowej, na której w pobliżu Schultitten otwarto dworzec Schrombehnen / Schrombehnen (Moskowskoje). W 1871 r. w okręgu dworskim Schultitten było 16 domów mieszkalnych, w których mieszkało 50 rodzin.

Przy tym w samym majątku Schultitten było 10 domów mieszkalnych, a w folwarkach Karlshof (Tambowskoje, część) i Schwellienen (Sołdatskoje, część) – po trzy domy. 07.05.1874 okręg dworski Schultitten został włączony do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Groß Lauth / Groß Lauth (Niewskoje; od 1930 r. okręg urzędowy Schrombehnen / Schrombehnen, Moskowskoje). Właściciel majątku Schultitten Kalckstein sprawował urząd zarządcy okręgu urzędowego Groß Lauth w latach 1903–30. W 1879 r. do okręgu dworskiego Schultitten należały 532 ha ziemi (37. pozycja wśród 166 okręgów dworskich powiatu), roczny dochód netto majątku wyniósł 4968 marek (33. miejsce w powiecie).

30.09.1928 okręg dworski Schultitten (bez folwarku Karlshof) przekształcono w gminę wiejską o tej samej nazwie. Folwark Karlshof wszedł do gminy Vierzighuben / Vierzighuben (Tambowskoje). 01.04.1936 gmina Schultitten utraciła samodzielność i została włączona do gminy wiejskiej Schrombehnen / Schrombehnen (Moskowskoje).

Schrombehnen wzmiankowany jest po raz pierwszy w 1426 r., a do 1785 r. nosił nazwę Scrumbayn / Scrumbayn.

W 1785 roku Schrombehnen klasyfikowano jako majątek szlachecki i wieś (Adelich Gut und Dorf) z 19 gospodarstwami domowymi. Do 1818 r. liczba gospodarstw zmniejszyła się do 18.

W 2. połowie XIX w. Schrombehnen był majątkiem rycerskim (Rittergut), który od 1867 roku tworzył okręg dworski w powiecie Preußisch Eylau / Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Majątek Schrombehnen należał do parafii Dollstädt / Dollstädt (Krasnoznamienskoje). 24.09.1866 otwarto ruch na Wschodniopruskiej Kolei Południowej, na której w pobliżu Schrombehnen otwarto dworzec.

SchrombehnenDwór majątku Schrombehnen.

W 1871 r. w skład okręgu dworskiego Schrombehnen wchodziły także: wieś Schrombehnen (Moskowskoje), folwarki Bögen / Bögen (Linejnoje), Ponitt / Ponitt (Turgieniewskoje), Panzhof / Panzhof (Muratowo), Klein Lauth / Klein Lauth (Siergiejewo), a także dworzec i domy dróżników.

Okręg dworski liczył 28 domów mieszkalnych, w których mieszkała 81 rodzina i dwóch kawalerów. Przy tym w samym majątku Schrombehnen było dziewięć domów mieszkalnych, pięć domów należało do wsi Schrombehnen, w folwarkach Klein Lauth (Siergiejewo) i Bögen (Linejnoje) było po trzy domy, w folwarkach Ponitt (Turgieniewskoje) i Panzhof (Muratowo) – po dwa domy, jeden dom należał do dworca, a trzy domy były domami dróżników.

W wyniku reformy administracyjnej z 1874 roku wieś Schrombehnen wyodrębniła się z okręgu dworskiego Schrombehnen i utworzyła samodzielną gminę wiejską. 07.05.1874 gmina wiejska Schrombehnen i okręg dworski Schrombehnen zostały włączone do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Schrombehnen. W 1879 r. okręg dworski Schrombehnen posiadał 1489 ha ziemi (7. miejsce wśród 116 okręgów dworskich powiatu), roczny dochód netto majątku wyniósł 11 152 marki (6. miejsce w powiecie).

30.09.1928 okręg dworski Schrombehnen został zniesiony i włączony do gminy wiejskiej Schrombehnen. Do gminy Schrombehnen nie wszedł majątek Bögen (Linejnoje), który znalazł się w gminie wiejskiej Jesau / Jesau (Jużnyj). Stając się częścią gminy wiejskiej, majątek Schrombehnen zachował swoją nazwę (Gut Schrombehnen). 14.05.1930 gmina wiejska Schrombehnen przeszła do okręgu urzędowego Groß Lauth / Groß Lauth (Niewskoje), przy czym okręg urzędowy Schrombehnen zniesiono, a 28.05.1930 okręg urzędowy Groß Lauth przemianowano na Schrombehnen.

GołębnikGołębnik „Hans von Sagan” w Groß Lauth.

W 1932 roku do majątku Schrombehnen należały folwarki Bögen (Linejnoje), Klein Lauth (Siergiejewo) i Panzhof (Muratowo). Gospodarstwo należało do Wschodniopruskiego Związku Hodowlanego. W majątku działał tartak z napędem parowym i wodnym.

Do Schrombehnen należało 1829 ha ziemi, w tym 860 ha gruntów ornych, 40 ha łąk, 200 ha pastwisk, 180 ha lasu, 20 ha nieużytków, 25 ha wód. W gospodarstwie było 140 koni, 300 sztuk bydła (w tym 140 krów), 200 owiec i 800 świń. Właścicielem majątku był Alfred von Gramatzki / Gramatzki.

01.04.1936 do gminy Schrombehnen włączono wieś Schultitten (Strielnia, Starosielje), wcześniej samodzielną gminę wiejską. W latach przedwojennych w pobliżu dworca Schrombehnen działały tartak i cegielnia.

Okręg urzędowy Schrombehnen

07.05.1874 w powiecie Preußisch Eylau utworzono okręg urzędowy nr 37 Schrombehnen, w skład którego weszły gmina wiejska Schrombehnen i okręg dworski Schrombehnen. 30.09.1928 okręg dworski Schrombehnen został zniesiony i włączony do gminy wiejskiej Schrombehnen (bez majątku Bögen (Linejnoje), który wszedł do gminy Jesau / Jesau (Jużnyj). 14.05.1930 gmina wiejska Schrombehnen przeszła do okręgu urzędowego Groß Lauth / Groß Lauth (Niewskoje), przy czym okręg urzędowy Schrombehnen zniesiono, a 28.05.1930 okręg urzędowy Groß Lauth przemianowano na Schrombehnen. W chwili zmiany nazwy obejmował on cztery gminy wiejskie: Lawdt / Lawdt (Niewskoje), Schrombehnen (Strielnia, później Moskowskoje), Schultitten (Strielnia, Starosielje) i Wöterkeim / Wöterkeim (Niekrasowo). 06.01.1934 gminę Lawdt przemianowano na Groß Lauth. 01.04.1936 gmina Schultitten (Strielnia, Starosielje) utraciła samodzielność i została włączona do gminy Schrombehnen. Tym samym okręg urzędowy Schrombehnen składał się z trzech gmin wiejskich: Schrombehnen (Strielnia, później Moskowskoje), Groß Lauth (Niewskoje) i Wöterkeim (Niekrasowo); później jego skład się nie zmieniał.

Stara kuźniaStara kuźnia w Lawdt.

29.01.1945 Schrombehnen zajęli żołnierze 184 Dywizji Strzeleckiej (gen. mjr R.S. Maksutow, 1899–1949) 5 Armii.

17.11.1947 Schultitten, majątek Schrombehnen i Schrombehnen zostały połączone i przemianowane na osadę Strielnia. Leśnictwo Schultitten oficjalnie nie zostało przemianowane i faktycznie stało się częścią osady Strielnia. W 1955 r. w Strielni były 24 domy, działała szkoła. Do 1963 r. pozostały 22 domy. Od lat 70. w okolicy Strielni rozpoczyna się budowa daczy. Najpóźniej w 1975 roku część osady Strielnia w miejscu dawnego Schrombehnen i majątku Schrombehnen utworzyła samodzielną osadę Moskowskoje. Pod koniec lat 90. z osady Strielnia wydzielono osadę Starosielje (centralna część dawnego majątku Schultitten), w przeciwieństwie do reszty Strielni, która stała się w istocie zespołem stowarzyszeń działkowych i ogrodniczych. W latach 90. szkołę w Strielni zamknięto. W 2021 roku w osadzie Strielnia jest około 30 domów mieszkalnych i budynków publicznych.

 

Liczba ludności: 1988 – 60, 2002 – 132, 2010 – 185, 2012 – 190 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Schultitten: 1818 – 96, 1867 – 262, 1871 – 2601, 1885 – 312, 1905 – 300, 1910 – 295, 1925 – 174 mieszkańców.

Liczba ludności wsi (od 1874 r. gminy) Schrombehnen: 1818 – 175, 1871 – 54, 1885 – 96, 1905 – 1032, 1910 – 84, 1925 – 424, 1933 – 601, 1939 – 635 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Schrombehnen: 1867 – 442, 1871 – 4643, 1885 – 410, 1905 – 4234, 1910 – 418 mieszkańców.

Liczba mieszkańców leśnictwa Schultitten: 1905 – 4 mieszkańców.

Liczba mieszkańców Waldhausu Schultitten: 1905 – 2 mieszkańców.

Liczba mieszkańców dworca Schrombehnen: 1905 – 44 mieszkańców.

Struktura ludności okręgu dworskiego Schultitten w 1871 r.: wszyscy 260 – chrześcijanie ewangelicy, dzieci poniżej 10 lat – 62, piśmienni – 146 (spośród 182 ankietowanych, 80%), niewidomi – 1.

 

1 — w tym w majątku Schultitten – 149, w Karlshof – 64, w Schwellienen – 37 mieszkańców.

2 — w tym w samej wsi Schrombehnen 53 mieszkańców.

3 — w tym w samym majątku Schrombehnen – 152, we wsi Schrombehnen – 54, w Klein Lauth – 59, w Bögen – 75, w Ponitt – 59, w Panzhof – 39, na dworcu – 15, w domach dróżników – 11 mieszkańców.

4 — w tym w samym majątku Schrombehnen 236 mieszkańców.


Zdjęcia: bildarchiv-ostpreussen.de


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.