/ Władimirowo – Tharau

Władimirowo (Tharau)

Władimirowo (Tharau)

Władimirowo (niem. Tharau), osiedle w bagrationowskim okręgu miejskim (do 2017 r. w rejonie bagrationowskim, osiedle wiejskie Niwienskoje, do 2008 r. ośrodek sielsowietu władimirowskiego) nad rzeką Prochładnaja (Frisching). Oddalone części w odległości do 3 km od centrum (Ernsthof/Krasnopartizanskoje). Stacja na linii kolejowej Kaliningrad–Bagrationowsk (przystanek 18 km). Osiedle wchłonęło osiedla Krasnopartizanskoje i Kandijewo. Rok założenia — 1315. Ludność — 836 mieszkańców (2012).

Tharau po raz pierwszy wzmiankowano w kronikach w 1315 roku; w połowie XIV w. zbudowano tu kościół, a w 1365 r. zamontowano w nim organy. W 1471 r. Tharau przeszło w posiadanie dowódcy najemników Heinitza von Meyenthala, a w 1484 roku przypadło Hansowi von Schliebenowi z Gierdaw. Ród von Schlieben władał majątkiem przez 230 lat. W XVII w. Tharau zasłynęło dzięki pieśni do słów Simona Dacha (1605–59) „Ännchen von Tharau” („Ännchen z Tharau”). Wiersz napisano w 1636 r. na ślub Ännchen Neander (1615–89), córki proboszcza kościoła w Tharau Martina Neandra (zm. 1629), z pastorem Johannesem Portatiusem (zm. 1646).


Kopia pomnika Ännchen z Tharau, który stał w Memel (Kłajpedzie)

Kopia pomnika Ännchen z Tharau, który stał w Memel (Kłajpedzie).

W 1642 roku organista Heinrich Albert (1604–51) skomponował muzykę do wiersza Dacha, po czym pieśń stała się bardzo popularna w Niemczech.

Dom pastora w TharauDomek, w którym urodziła się Ännchen.


W 1717 roku Tharau nabył pruski minister Wilhelm von Kanitz, a w 1739 r. właścicielem został jego zięć Wilhelm Ludwig von Gröben (1690–1760) — minister do spraw budżetu i minister wojny za Fryderyka II. W 1760 r. majątek Tharau przeszedł w drodze dziedziczenia na jego bratanka Fabiana von Braxeina (1722–98), który od 1768 roku poświęcił się temu majątkowi. W 1770 r. wzniósł budynek dworu, wyremontował karczmę i dom pastora. Braxein jako pierwszy w Prusach Wschodnich zniósł u siebie poddaństwo i wspierał rozwój rolnictwa w osadzie. W 1829 r. majątek Tharau kupił syn wielkiego królewieckiego kupca Carl Wilhelm von Gramatzki (1779–1842).


Pocztówka z widokiem na kościół i dom Ännchen z Tharau

W 1866 roku otwarto połączenie kolejowe, a 30 września 1928 r. oddano tu do użytku nowy dworzec.

Kościół w Tharau (2021)Kościół w Tharau we Władimirowie (2021).


W XIX w. Tharau składało się z dwóch jednostek administracyjnych: majątku Tharau i wsi Tharau. Majątek tworzył okręg dworski, a wieś — gminę wiejską w powiecie Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Kościół w Tharau był parafialnym dla okolicznych wsi i majątków. W skład okręgu dworskiego Tharau wchodziły także folwarki: Augustenhof (Kołodino), Braxeinhof (Kandijewo), Braxeinswalde (Otważnoje, część).

W 1874 roku w powiecie Preußisch Eylau utworzono okręg urzędowy nr 19 Tharau, do którego weszły gmina wiejska Tharau (Władimirowo), a także cztery okręgi dworskie: Tharau (Władimirowo), Ernsthof (Krasnopartizanskoje), Groß Bajohren (Majskoje) i Hasseldamm (Kostiukowo). 27.03.1882 z okręgu dworskiego Tharau wydzielono samodzielny majątek Braxeinswalde (Otważnoje, część), który utworzył okręg dworski wchodzący w skład okręgu urzędowego Tharau. Nie później niż w 1908 r. okręg dworski Hasseldamm zniesiono, a majątek Hasseldamm (Kostiukowo) wszedł w skład okręgu dworskiego Tharau jako folwark. 30.09.1928 okręg dworski Braxeinswalde (Otważnoje, część) zniesiono i włączono do gminy wiejskiej Wittenberg (Niwienskoje) okręgu urzędowego Jesau (Jużnyj). 1.11.1928 okręgi dworskie Tharau (Władimirowo), Ernsthof (Krasnopartizanskoje) i Groß Bajohren (Majskoje) połączono z gminą wiejską Tharau (Władimirowo) w nową gminę wiejską Tharau.


Pocztówka z Tharau

Ostatnią właścicielką majątku Tharau była Hedwig von Olfers (1913–86).

Tharau. Widok na dom siostry Ännchen i kościół


Ernsthof był majątkiem tworzącym okręg dworski w powiecie Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Majątek należał do parafii Tharau (Władimirowo). W 1874 r. okręg dworski Ernsthof został włączony do nowo utworzonego okręgu urzędowego Tharau (Władimirowo). W 1906 roku zbudowano linię kolejową Tharau – Kreuzburg (Niwienskoje – Sławskoje), na której w odległości 0,8 km od Ernsthof otwarto stację Ernsthof.

1.11.1928 wchodzące w skład okręgu urzędowego Tharau okręgi dworskie Ernsthof (Krasnopartizanskoje), Groß Bajoren (Majskoje) i Tharau (Władimirowo) połączono z gminą wiejską Tharau (Władimirowo) w nową gminę wiejską Tharau.

Braxeinshof był folwarkiem w okręgu dworskim Tharau (Władimirowo) w powiecie Preußisch Eylau (Bagrationowsk). Folwark należał do parafii Tharau (Władimirowo). 24.09.1866 otwarto ruch na Wschodniopruskiej Kolei Południowej, która przebiegała obok folwarku Braxeinshof. W pobliżu folwarku postawiono przy niej budkę dróżnika. W 1874 r. folwark Braxeinshof jako część okręgu dworskiego Tharau został włączony do nowo utworzonego okręgu urzędowego Tharau (Władimirowo). W 1906 r. obok folwarku przeprowadzono linię kolejową Tharau – Kreuzburg (Władimirowo – Sławskoje), na której w odległości 0,7 km od folwarku otwarto dworzec Groß Bajohren. Po tym, jak okręg dworski Tharau 30.09.1928 zniesiono i włączono do gminy wiejskiej Tharau (Władimirowo), folwark Braxeinshof zaczął należeć do tej gminy.


Gospoda w Tharau

28.01.1945 Tharau zostało zdobyte przez wojska 11 Armii Gwardii i 5 Armii.

Dom gościnny TharauDom gościnny dla chętnych do złożenia wizyty Ännchen.


Północną część osady szturmowała 11 Armia Gwardii, która zajęła ją w nocy na 28 stycznia. Część południową zdobyły wojska 5 Armii, które do końca 28 stycznia 1945 r. odrzuciły przeciwnika za Packerau (Jasnoje).

17.06.1947 Tharau przemianowano na osiedle Władimirowo; wtedy też utworzono sielsowiet władimirowski. 17.11.1947 Braxeinshof przemianowano na osiedle Kandijewo. 5.07.1950 Ernsthof przemianowano na osiedle Krasnopartizanskoje. W 1955 roku we Władimirowie było 33 domy, w Krasnopartizanskoje — cztery domy, w Kandijewie — dwa domy. W 1963 r. we Władimirowie było 38 domów, działała szkoła. W Krasnopartizanskoje i Kandijewie nadal były odpowiednio cztery i dwa domy. Obok Krasnopartizanskoje otwarto fermę drobiu. Do 1963 roku linia kolejowa zachowała się od Krasnopartizanskoje do dworca Groß Bajohren (Majskoje). W latach 1962–69 sielsowiet władimirowski był zlikwidowany; osiedla w latach 1962–66 należały do sielsowietu pobiedinskiego, a w latach 1966–69 — do sielsowietu niwienskiego. Nie później niż w 1975 r. Krasnopartizanskoje skreślono z ewidencji i włączono do osiedla Władimirowo. Do 1984 r. linię kolejową Władimirowo – Sławskoje całkowicie rozebrano. Do lat 80. w dawnym Kandijewie otwarto przedsiębiorstwo rolno-przemysłowe, liczba domów w Kandijewie wzrosła do trzech. Pod koniec lat 90. w dawnym Krasnopartizanskoje pozostały dwa gospodarstwa, w Kandijewie — trzy. Później na miejscu dawnego Krasnopartizanskoje zbudowano cztery domy w rejonie dawnej stacji Ernsthof. W 2018 r. w osiedlu działały: szkoła, przedszkole, dom kultury, punkt felczersko-położniczy, centrum muzealno-kulturalne, urząd pocztowy i fabryka mebli.

Współrzędne osiedla: 54°32'26'' N 20°32'00'' E (Tharau, centrum), 54°34'00'' N 20°30'24'' E (Ernsthof), 54°33'03'' N 20°33'36'' E (Braxeinshof).

Zabytki: kościół (XV–XVI w., w odbudowie), mogiła zbiorowa żołnierzy radzieckich (272 osoby, pomnik z 1952 r.).

Liczba ludności: 1988 – 350, 2002 – 826, 2010 – 666 mieszkańców.

Dla informacji

Liczba ludności gminy Tharau: 1910 – 230, 1933 – 755, 1939 – 786 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Tharau: 1910 – 313 mieszkańców.

Liczba ludności Ernsthof-Krasnopartizanskoje: 1910 – 154, 1988 – 10 mieszkańców.

Liczba ludności Kandijewa: 1988 – 10 mieszkańców.



Współczesne zdjęcie Michaiła Ogorodnikowa.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.