/ Kotielnikowo – Wargen

Kotielnikowo (Wargen)

Kotielnikowo (Wargen)

Kotielnikowo (niem. Wargen / Wargen), osada w okręgu miejskim Zielenogradsk (do 2015 r. w rejonie zielenogradskim, osiedle wiejskie Pierieslawskoje). W pobliżu staw Szkolny (Wargenen Kirchen Teich). Pole studni artezyjskich systemu zaopatrzenia Kaliningradu w wodę. Rok założenia – 1270 lub 1281. Ludność – 15 mieszkańców (2010).

Jeszcze w czasach przedkrzyżackich w Wargen istniał pruski gród ziemny z potężnymi wałami. W kronikach zakonnych okolica Wargen wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1281 roku jako miejsce, w którym osiedliło się czterech wiernych zakonowi Prusów. W 1299 r. dołączyło do nich jeszcze ośmiu Prusów, którzy przyjęli chrześcijaństwo. Według innych danych już w 1270 r. zbudowano tu pierwsze umocnienie zakonne – siedzibę kamerariusza.


Wargen

Krzyżacy nie wykorzystali w tym przypadku pruskich wałów ziemnych, lecz zbudowali swój zamek na północ od pruskiego grodu. Był to niewielki, jednoskrzydłowy budynek o wymiarach ok. 25 x 13 metrów w planie.

Ilustracja do strasznej baśni o czterech rycerzachIlustracja do legendy o czterech rycerzach z Wargen, ściętych w drodze do Fischhausen.


W XIV w. do obrony przed najazdami litewskimi zbudowano przedzamcze o wymiarach ok. 140 x 80 m. Wtedy też wzniesiono kościół. Od 1436 r. umocnienia służyły jako więzienie. Do 1507 roku zamek utracił zdolność obronną, a w 1539 r. przekazano go Jörgowi von Kanitz z wymogiem utrzymywania go w dobrym stanie i gotowości na przyjęcie księcia. Od 1561 roku zamek przeszedł na Wilhelma Tiesela von Talnitz, którego syn w 1593 r. sprzedał go Christophowi von Kanitz. Ten z kolei w 1611 roku podarował zamek Kościołowi. Do 1621 roku pod murami zamku powstała wieś, której mieszkańcy rozbierali umocnienia na materiał budowlany. Do 1780 r. z zamku pozostały tylko ruiny. Na początku XIX w. z kamiennych umocnień nie pozostało nic.

W XIX w. Wargen był wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Kościół w Wargen był parafialnym dla 65 okolicznych wsi i majątków. W 1874 r. gmina Wargen została włączona do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Landkeim / Landkeim.

W latach 1904–05 urząd zarządcy okręgu urzędowego sprawował ziemianin z Wargen Thulke / Thulke.

30.09.1928 do gminy Wargen włączono zniesione okręgi dworskie: Katzenblick / Katzenblick (54°45'39'' N 20°22'14'' E), Landkeim / Landkeim (54°44'22'' N 20°20'43'' E), Warglitten / Warglitten (Bugrowo), a także okręg dworski Mednicken / Mednicken (Drużnoje) z okręgu urzędowego Mednicken i okręg dworski Regitten / Regitten (54°45'53'' N 20°19'14'' E) z okręgu urzędowego Rogehnen / Rogehnen. Odtąd w skład gminy wchodziły następujące miejscowości: wieś Wargen (Kotielnikowo), majątki: Greibau / Greibau (54°46'37'' N 20°17'52'' E), Katzenblick, Landkeim, Rablacken / Rablacken (54°44'29'' N 20°21'47'' E), Regitten / Regitten (54°45'53'' N 20°19'14'' E), Preyl / Preyl (Bugrowo, część), Warglitten / Warglitten (Bugrowo), Mednicken / Mednicken (Drużnoje) oraz folwarki: Bugsienen / Bugsienen (54°46'53'' N 20°21'38'' E), Lehndorf / Lehndorf (54°44'44'' N 20°19'22'' E), Mühlenfeld / Mühlenfeld (54°46'37'' N 20°20'20'' E), Pilzenkrug / Pilzenkrug (54°47'15'' N 20°20'17'' E), Tannenkrug / Tannenkrug (54°48'09'' N 20°22'03'' E), Wassermühle / Wassermühle (54°46'30'' N 20°20'33'' E). 18.05.1930 okręg urzędowy Landkeim przemianowano na okręg urzędowy Wargen. Składał się on z dwóch gmin wiejskich: Wargen (Kotielnikowo) i Trankwitz / Trankwitz (Zapadnoje). Do 1945 r. jego skład się nie zmieniał.


Widok na staw wargeński (Szkolny)Staw Szkolny, zwany też Kościelnym lub Wargeńskim.

Podczas walk w 1945 roku zamek Preyl, kościół w Wargen i budynki wiejskie zostały zniszczone.

Pocztówka z widokiem zamku PreylPocztówka z widokiem zamku Preyl.


17.11.1947 Wargen przemianowano na osadę Kotielnikowo. W 1955 r. w osadzie były cztery domy. Do 1984 r. zostały trzy, a pod koniec lat 90. – dwa. W 2018 r. w osadzie było 10 domów.


Współrzędne osady: 54°45'43'' N 20°20'56'' E

Zabytki: resztki wałów zamku zakonnego, kamień pamiątkowy ku czci Wilhelma I, jego syna i wnuka.

Liczba ludności: 1905 – 158, 1910 – 135, 2002 – 18 mieszkańców.

Liczba ludności gminy Wargen: 1905 – 158, 1910 – 135, 1933 – 925, 1939 – 906 mieszkańców.

Dla informacji

Liczba ludności majątku Greibau: 1895 – 10, 1905 – 12 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Katzenblick: 1905 – 79, 1910 – 70 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Landkeim: 1905 – 81, 1910 – 83 mieszkańców.

Liczba mieszkańców majątku Preyl: 1905 – 41 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Rablacken: 1905 – 84, 1910 – 34 mieszkańców.

Liczba ludności okręgu dworskiego Regitten: 1905 – 108, 1910 – 115 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Bugsienen: 1905 – 6 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Lehndorf: 1905 – 122 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Mühlenfeld: 1905 – 32 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Pilzenkrug: 1905 – 4 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Tannenkrug: 1905 – 7 mieszkańców.

Liczba mieszkańców folwarku Wassermühle: 1905 – 11 mieszkańców.

 

Wieża kościoła w WargenWieża kościoła w Wargen.


W skład parafii Wargen wchodziły: Adlig Kaporn / Adlig Kaporn (Spasskoje)1, Amalienhof / Amalienhof (Czkałowsk, okolice hotelu „Nawigator”), Auschlacken / Auschlacken (Aleksiejewka), Backelfeld / Backelfeld (Kuznieckoje), Bärwalde / Bärwalde (Wiesiołowka), leśnictwo Bärwalde / Forsthaus Bärwalde (54°42'54'' N 20°16'54'' E), Barrücken / Barrücken (54°47'31'' N 20°18'34'' E), Barsenicken / Barsenicken (54°46'30'' N 20°17'37'' E), Brasnicken / Brasnicken (Wołoszyno), Bugsienen / Bugsienen, Dammhof / Dammhoff (54°47'59'' N 20°26'34'' E), Dammkrug / Dammkrug (54°48'08'' N 20°26'46'' E), Dommelkeim / Dommelkeim (Pawlinino), Elchdorf / Elchdorf (do 1906 r. Pojerstieten bei Wargen / Pojerstieten bei Wargen, Kulikowo), Emilienhof / Emillienhof (54°45'08'' N 20°21'36'' E), Ernstgrund / Ernstgrund (54°49'45'' N 20°19'04'' E), Fuchsberg / Fuchsberg (Chołmogorowka), Gallhöfen / Gallhöfen (54°46'10'' N 20°23'48'' E), Goldschmiede / Goldschmiede (Dimitorowo), Greibau / Greibau, Groß Mischen / Groß Mischen (Swobodnoje), Kaporn / Kaporn (Spasskoje)1, Katzenblick / Katzenblieck, Klein Mischen / Klein Mischen (54°49'48'' N 20°24'43'' E), Köllmisch Delgienen / Köllmisch Delgienen (54°51'09'' N 20°14'10'' E), Korniten / Korniten (Lublino), Landkeim / Landkeim, Laserkeim / Laserkeim (54°46'03'' N 20°17'00'' E), Lehndorf / Lehndorf, Margen / Margen (Żukowskoje)1, leśnictwo Margen / Forsthaus Margen (Żukowskoje, część)1, Mednicken / Mednicken (Drużnoje), Mühlenfeld / Mühlenfeld, Ober Alkehnen / Ober Alkehnen (Morozowka), Ober Nautzwinkel / Ober Nautzwinkel (Żukowskoje)1, Parschwitz / Parschwitz (54°50'18'' N 20°19'35'' E), Perkuiken / Perkuiken (54°49'23'' N 20°26'37'' E), Pilzenkrug / Pilzenkrug2, Pokaiten / Pokaiten (54°41'15'' N 20°26'46'' E)1, Preyl / Preyl (Bugrowo, część), Prowehren / Prowehren (Czkałowsk), Quanditten / Quanditten (Siniawino), Rablacken / Rablacken, Regitten / Regitten, Rogehnen / Rogehnen (54°45'13'' N 20°16'00'' E), Rosignaiten / Rosignaiten (Otkosowo), Saggehnen / Saggehnen (54°45'50'' N 20°22'35'' E), Schorschehnen / Schorschehnen (Malinowka), Seerappen / Seerappen (Lublino), Strittkeim / Strittkeim (Czkałowsk), Tannenkrug / Tannenkrug, Tannenwalde / Tannenwalde (Czkałowsk), Taukitten / Taukitten (54°46'37'' N 20°18'41'' E), Trankwitz / Trankwitz (Zapadnoje), Trenk / Trenk (Wiazowka), Unter Nautzwinkel / Unter Nautzwinkel (54°41'22'' N 20°20'21'' E)3, Vierbrüderkrug / Vierbrüderkrug (54°42'25'' N 20°18'55'' E)1, Waldhausen / Waldhausen (Pierieleski), Unter Alkehnen / Unter Alkehnen (Morozowka), Waldkater / Waldkater (54°44'31'' N 20°25'03'' E)2, Wargen (Kotielnikowo), Warglitten / Warglitten (Bugrowo), Wassermühle / Wassermühle, Willgaiten / Willgaiten (Kołosowka), Zielkeim / Zielkeim (Pietrowo).


___________

1 – do 1931 r., następnie w parafii Groß Heydekrug / Groß Heydekrug (Wzmorje).

2 – miejscowość nie występuje na mapach z lat 30. XX w.

3 – miejscowość nie występuje na mapach z lat 30. XX w., teren po 1931 r. przeszedł do parafii Groß Heydekrug (Wzmorje).



Współczesne zdjęcie Michaiła Ogorodnikowa.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.