Anatolij Bachtin

(1949 – 2023)
Anatolij Pawłowicz Bachtin, główny archiwista Państwowego Archiwum Obwodu Kaliningradzkiego (http://www.gako.name/), za swoją największą pasję uważał Zakon Krzyżacki i wszystko, co się z nim wiąże: zamki zakonne, kościoły, miasta. Geograficznym centrum jego zainteresowań był, rzecz jasna, obwód kaliningradzki, w którym upłynęło całe jego życie. W 1999 roku ukazała się jego książka „Vergessene Kultur” („Zapomniana kultura”) o kościołach na terenie regionu. W 2005 roku wydał „Zamki i umocnienia Zakonu Niemieckiego w północnej części Prus Wschodnich”, poświęcone ponad 50 zamkom, począwszy od Balgi (1239). W 2012 roku ukazał się „Pruski ślad Arki Przymierza” („Arka Przymierza: od Synaju do Prus”), w którym zebrał obszerny materiał o Zakonie Krzyżackim (Niemieckim). W 2020 roku Anatolij Pawłowicz wszechstronnie przedstawił temat, któremu poświęcił życie, wydając w kaliningradzkim wydawnictwie „Żywiom” epokowy foliał „Zakon Krzyżacki”.

Wewnętrzna struktura Zakonu Niemieckiego

Jak był zorganizowany Zakon Niemiecki

Anatolij Bachtin

Podbój Sambii: 1253–1255

Dzieje powstania miasta Królewiec

Anatolij Bachtin

Kościół ewangelicki w Piławie

Został zniszczony podczas szturmu w 1945 roku, a w latach powojennych jego ruiny rozebrano

Anatolij Bachtin

Kościół ewangelicki w cytadeli Piławy

Ucierpiał podczas walk na terenie twierdzy Piława w 1945 roku. Ruiny rozebrano

Anatolij Bachtin

Kościół reformowany w Piławie

Podczas walk w 1945 roku lekko uszkodzono szczyt. Po wojnie budynek służył jako magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół katolicki w Piławie

Podczas II wojny światowej popadł w ruinę, co stało się później przyczyną jego rozbiórki

Anatolij Bachtin

Kościół reformowany w Tylży

Podczas II wojny światowej został poważnie uszkodzony, pozostała z niego jedynie wieża bez iglicy

Anatolij Bachtin

Kościół katolicki w Tylży

Po II wojnie światowej był częściowo zniszczony. W latach 60. i 70. rozbierano go na cegłę. Ogrodzenie trafiło do szkoły

Anatolij Bachtin

Kościół Krzyża w Tylży (Nowy Kościół)

Po II wojnie światowej był nienaruszony, w latach 70. mieścił się w nim jeden z wydziałów zakładów „Raduga”

Anatolij Bachtin

Kościół litewski w Tylży

Przetrwał II wojnę światową bez uszkodzeń, ale zimą 1950–51 spalili go nastolatkowie

Anatolij Bachtin

Kościół niemiecki w Tylży (luterański)

Po 1945 roku był nienaruszony. W latach powojennych rozebrano go na opał i cegłę, a to, co pozostało, zburzono w latach 60.

Anatolij Bachtin

Kościół w Popelken

Podczas II wojny światowej kościół w Popelken nie ucierpiał, a w latach powojennych służył jako magazyn i suszarnia zboża

Anatolij Bachtin

Kościół w Schakuhnen

Po II wojnie światowej kościół w Schakuhnen był nienaruszony, kołchoźnicy przechowywali w nim siano

Anatolij Bachtin

Kościół w Schillgallen

Podczas II wojny światowej nie ucierpiał, później wojsko wysadziło go i rozebrało na materiały budowlane

Anatolij Bachtin

Kościół w Skören

Podczas II wojny światowej nie ucierpiał i do lat 1978–79 służył jako magazyn zboża

Anatolij Bachtin

Kościół w Lauknen

Wojna go oszczędziła, ale potem okazał się niepotrzebny i rozebrano go na cegłę. Ocalała tylko wieża

Anatolij Bachtin

Kaplica katolicka w Ragnecie

Zbudowana pod koniec lat 30. Po wojnie była magazynem wojskowym. Obecnie w budynku mieści się cerkiew prawosławna

Anatolij Bachtin

Kościół w Gowarten

Zbudowany w pierwszej ćwierci XX wieku. Po wojnie wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Lenkeningken

Z pięknego kościoła zbudowanego na początku XX wieku nie pozostał kamień na kamieniu

Anatolij Bachtin

Kościół w Inse

Jeden z nielicznych drewnianych kościołów w Prusach Wschodnich

Anatolij Bachtin

Kościół w Alt Lappienen

Wyrazisty architektonicznie i słynący ze swojej nekropolii. Zrujnowany, ale wciąż stoi i czeka

Anatolij Bachtin

Kościół w Rautenberg

Zbudowany w ostatniej ćwierci XIX wieku. Pod koniec XX wieku służył jako magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół w Schillehnen

II wojna światowa ominęła Schillehnen. Do lat 70. kościół służył jako klub, potem jako magazyn. Rozebrano go w 1975 roku

Anatolij Bachtin

Kościół w Jurgaitschen

Imponująca budowla z lat 40. XIX wieku. W pierwszej połowie XX wieku na jej cześć zmieniono nawet nazwę wsi

Anatolij Bachtin

Kościół w Wedereitischken

Świątynia, która przetrwała II wojnę światową i posłużyła potem jako magazyn, znów jest używana zgodnie z przeznaczeniem

Anatolij Bachtin

Kościół w Willuhnen

Ani kościoła, ani wsi Willuhnen od dawna nie ma na mapach

Anatolij Bachtin

Kościół w Kraupischken

Świątynia w tym miejscu znana była od XVI wieku. Wielokrotnie przebudowywany. Od czasów II wojny światowej stoi w ruinie

Anatolij Bachtin

Kościół w Kussen

Świątynia, która w 1886 roku obchodziła 300-lecie, po II wojnie światowej służyła jako magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół w Lengwethen

Zbudowany dla przesiedleńców z Salzburga, po II wojnie światowej służył jako dom kultury

Anatolij Bachtin

Kościół w Schirgupönen

W XX wieku odszedł w niebyt razem z wsią

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Schorellen

Z dużego i pięknego kościoła zbudowanego na początku XX wieku niewiele zostało

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Warningken

Wieś wraz ze swoim kościołem zniknęła z map w XX wieku

Anatolij Bachtin

Kościół w Soginten

Wszystkie zabudowania wsi, łącznie z kościołem, rozebrano na cegłę w latach 70.

Anatolij Bachtin

Kościół w Eydtkuhnen

Do 1889 roku świątynią w Eydtkuhnen był słynny miejscowy dworzec kolejowy. I to nie żart

Anatolij Bachtin

Kościół w Göritten

Ta świątynia miała pecha znaleźć się na linii ognia w czasie obu wojen światowych, które przetoczyły się przez Prusy

Anatolij Bachtin

Kościoły w Bilderweitschen

We wsi stały kościół ewangelicki i kościół katolicki. Pierwszy rozebrano po wojnie, drugi wciąż stoi

Anatolij Bachtin

Kościół w Kattenau

Historia jest, a kościoła od dawna nie ma. Jego ruiny rozebrano na początku lat 90.

Anatolij Bachtin

Kościół w Enzuhnen

Enzuhnen – Rodebach – Czkałowo: XX wiek i radykalne zmiany nazwy osady dobiły miejscowy kościół

Anatolij Bachtin

Kościół w Kassuben

Z jednej z najpiękniejszych świątyń Prus Wschodnich zostały tylko fragment muru i plebania

Anatolij Bachtin

Kościół w Mehlkehmen

Parafię założył w 1692 roku przyszły pierwszy król pruski, wówczas jeszcze elektor Fryderyk III

Anatolij Bachtin

Kościół w Pillupönen

W czasie I wojny światowej świątynię zniszczono, ale potem ją odbudowano. II wojna światowa ją ominęła.

Anatolij Bachtin

Kościół w Schillen

Pierwszy kościół zbudowany na polecenie Fryderyka I, który wstąpił na tron pruski w 1701 roku.

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Rominten

W latach 2010. miejscowa społeczność nosiła się z zamiarem urządzenia w nim muzeum I wojny światowej

Anatolij Bachtin

Kościół w Joneykischken

Szczęśliwie przetrwał II wojnę światową, w latach powojennych służył jako magazyn, dopóki nie spłonął w 1995 roku

Anatolij Bachtin

Kościół w Budwethen

Po II wojnie światowej mieścił się w nim dom kultury i kino, dopóki w 1995 roku nie spłonął

Anatolij Bachtin

Kościół w Schirwindt

Majestatyczny budynek wzniesiono z cegły w stylu neogotyckim

Anatolij Bachtin

Kościół w Tollmingkehmen

Jeden z najbardziej niezwykłych kościołów regionu, stanowiący część muzeum Kristijonasa Donelaitisa

Anatolij Bachtin

Kościół w Neu Argeningken

Dziwi was kształt kopuły wieży kościelnej w Nowokołchoznoje? W czasach niemieckich wyglądała niemal tak samo

Anatolij Bachtin

Kaplica św. Huberta

Wdzięczną drewnianą kaplicę przy cesarskim pałacu myśliwskim rozebrano po II wojnie światowej

Anatolij Bachtin

Kościół w Trappönen

Zbudowany na początku XX wieku, po II wojnie światowej nie był użytkowany. Do 1960 roku został rozebrany

Anatolij Bachtin

Kościół w Pillkallen

W czasie II wojny światowej kościół w Pillkallen również został zniszczony. Ruiny rozebrano po wojnie

Anatolij Bachtin

Kościół w Ragnecie

W 1945 roku kościół w Ragnecie nie ucierpiał, a w latach 50. zaczęto go przebudowywać na sklep meblowy i hotel robotniczy

Anatolij Bachtin

Kościół w Lasdehnen

Zbudowany w drugiej połowie XIX wieku na wysokim północnym brzegu Szeszupy, służy zgodnie z przeznaczeniem i zdobi miasto

Anatolij Bachtin

Kościół ewangelicki i kaplica katolicka w Stallupönen

Pierwszy rozebrano w latach 50., druga stoi nietknięta

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Kryszahnen

Przetrwał do naszych czasów. Stoi jakby w próżni – całą wieś wokół niego rozebrano na cegłę

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Friedrichsdorf

Nieuszkodzony w czasie II wojny światowej, nie był użytkowany i w latach powojennych stopniowo niszczał

Anatolij Bachtin

Kościoły w Groß Skaisgirren

Duży jest ewangelicki, miniaturowy gotycki – luterański

Anatolij Bachtin

Kościół w Karkeln

Rozebrano go w 1958 r. podczas powodzi, a jego kamienie posłużyły do wzmocnienia podmytej grobli

Anatolij Bachtin

Kościół w Kaukehmen

Charakterystyczny obiekt w północno-wschodniej części obwodu kaliningradzkiego. Restauracja trwa, ale powoli

Anatolij Bachtin

Kościół w Heinrichswalde

Po wojnie kościół, podobnie jak całe Heinrichswalde, był w doskonałym stanie. W budynku urządzono magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół w Pokraken

Budowla nietypowa dla Prus. Udany przykład połączenia stylu neoromańskiego i neogotyckiego

Anatolij Bachtin

Kościół w Gawaiten

Po II wojnie światowej był nienaruszony i do lat 1976–77 służył jako magazyn, potem go rozebrano

Anatolij Bachtin

Kościół w Sodehnen

Do początku 2000 roku służył jako kołchozowa stołówka. Po pożarze w 2010 r. został całkowicie rozebrany

Anatolij Bachtin

Kościół w Wilhelmsbergu

Świątynia miała szachulcową wieżę z dwoma dzwonami i orłem w roli chorągiewki

Anatolij Bachtin

Kościół w Kleschowen

Dzwonnica stała osobno. Organy w połowie XVIII wieku kupiono w kościele na Tragheimie w Królewcu

Anatolij Bachtin

Kościół w Trempen

Być może los świątyni nie był szczęśliwy, ponieważ na jej budowę wybrano pogańskie „Pole umarłych”

Anatolij Bachtin

Kościół w Karpauen

Miejscowa parafia ukształtowała się pod koniec lat 40. XIX wieku, a własną świątynię zyskała dopiero w 1860 r.

Anatolij Bachtin

Kościół w Ballethen

Nawet niezbyt wyrazista budowla z początku XVII wieku byłaby warta uwagi, ale się nie zachowała

Anatolij Bachtin

Kościół w Niebudschen

Zbudowano go pod koniec XVII wieku. Dzwon na jego wieży uderzył po raz pierwszy dopiero sto lat później – w 1797 r.

Anatolij Bachtin

Kościół w Gerwischkehmen

Skromny otynkowany budynek z cegły, bez wieży, wzniesiono na początku XIX wieku na fundamencie z głazów narzutowych

Anatolij Bachtin

Kościół w Mallwischken

Ośmioboczny ceglany otynkowany budynek z drewnianą wieżą i galerią na dachu. Rozebrany w latach 50. XX wieku

Anatolij Bachtin

Kościół w Nemmersdorfie

Zbudowano go około 1569 roku z rozkazu księcia Albrechta, który zmarł na rok przed jego otwarciem

Anatolij Bachtin

Kościół w Walterkehmen

Gdyby w Olchowatce stał piękny kościół, podróżni jadący nad jezioro Wisztynieckie nie przejeżdżaliby przez nią tranzytem

Anatolij Bachtin

Kościół reformowany w Gumbinnen

Gminę założyli osadnicy z Francji, Szwajcarii, Nassau i Palatynatu. Zanim zbudowano kościół, modlono się w browarze

Anatolij Bachtin

Kościół w Ischdaggen

Smutna historia opuszczonej i niszczejącej wiejskiej świątyni

Anatolij Bachtin

Kościół katolicki w Gumbinnen

Zbudowany w 1930 roku, nie ucierpiał podczas drugiej wojny światowej, potem służył jako klub na terenie jednostki wojskowej

Anatolij Bachtin

Kościół Krzyża (Kreuzkirche) w Gumbinnen

Wieloboczna budowla z portalem wychodzącym na Schillerstraße. Na namiotowym dachu znajdowała się wieżyczka

Anatolij Bachtin

Kościół Altstadt w Gumbinnen

Wzniesiono go w 1720 roku z rozkazu Fryderyka Wilhelma I. W latach 1810–11 został umiejętnie nadbudowany i rozbudowany

Anatolij Bachtin

Kościół Salzburczyków w Gumbinnen

Salzburczycy osiedlili się tu w 1732 roku. W 1839 roku położono kamień węgielny. 15 października 1840 r. kościół został poświęcony

Anatolij Bachtin

Kościół w Sprindt

Świątynia wspólnoty osady, która wyrosła wokół majątku Sprindt, położonego na północ od Wystruci

Anatolij Bachtin

Kościół w Plibischken

Świątynia miała masywną wieżę z piękną iglicą, która w 1950 r. runęła i przebiła dach nawy

Anatolij Bachtin

Kościół w Georgenburgu

Sąsiad zamku o tej samej nazwie, położonego na północ od Wystrucia (Czerniachowska). Nie zachował się

Anatolij Bachtin

Kościół w Jodlauken

Po II wojnie światowej zbudowana w XVIII wieku świątynia zgodnie z miejscową „tradycją” służyła jako magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół w Aulowönen

Kiedy kościołów jest wiele i nikt ich nie potrzebuje, jeden więcej, jeden mniej – kto zauważy? Ten rozwalono w latach 60. XX wieku

Anatolij Bachtin

Kościół w Neunischken

W latach powojennych budynek podzielono wewnątrz na dwie kondygnacje i przebudowano na wiejski dom kultury

Anatolij Bachtin

Kościół w Judtschen

Idealnie wpisałby się w zespół Muzeum Immanuela Kanta (Domu Pastora) w dzisiejszej Wiesiołowce

Anatolij Bachtin

Kościół w Didlacken

Zbudowany przez Francuza Pierre’a de la Cave’a, który w XVII wieku dosłużył się stanowiska komendanta i gubernatora Piławy

Anatolij Bachtin

Kościół w Pelleningken

Poświęcony w grudniu 1892 roku. Od lipca 1996 roku działa jako prawosławna cerkiew św. Jana Kronsztadzkiego

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Berschkallen

W pierwszej ćwierci XXI wieku przedstawiał żałosny widok. Cała nadzieja w „Strażnikach Ruin”

Anatolij Bachtin

Kościół reformowany w Wystruci

Po wojnie służył jako klub z parkietem tanecznym i jako sala gimnastyczna. W 1989 roku przekazano go Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej

Anatolij Bachtin

Kościół katolicki w Wystruci

Czynny kościół św. Brunona wzniesiono według projektu Friedricha Heitmanna na samym początku XX wieku

Anatolij Bachtin

Kościół Lutra w Wystruci

Jeden z architektonicznych symboli miasta, zdobiący je przez ponad 400 lat. Rozebrano go w 1975 roku.

Anatolij Bachtin

Kościół Melanchtona

Nazwany na cześć współpracownika Lutra, który po jego śmierci stanął na czele ruchu protestanckiego

Anatolij Bachtin

Kościół w Saalau

Choć po drugiej wojnie światowej stracił dzwonnicę, nadal niestrudzenie służy ludziom

Anatolij Bachtin

Kościół w Puschdorf

Zbudowany z kamieni polnych. Szachulcowa dzwonnica stała osobno

Anatolij Bachtin

Kościół w Grünheide

Eklektyzm najwyższej próby: budynek w stylu romańskim, nad którym wznosi się wieża z gotyckim hełmem

Anatolij Bachtin

Kościół w Norkitten

Dokładna kopia kościoła św. Jerzego w Dessau

Anatolij Bachtin

Kościół w Obelischken

Niezbyt wyrazisty, ale duży. Dziś majestatyczne ruiny w duchu niemieckiego romantyzmu

Anatolij Bachtin

Kościół w Schönwalde

Smutna historia dawnej osady, której los podzielił jej kościół

Anatolij Bachtin

Kościół w Friedenberg

Przetrwawszy wojnę i przetrzymawszy do połowy lat 90., świątynia zaczęła niszczeć. W 2010 r. przekazano ją Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Schönau

Jeden z najtrudniej dostępnych zabytków średniowiecznej architektury w regionie

Anatolij Bachtin

Kościół w Böttchersdorf

Ceglana budowla z głazami z czasów zakonnych. Mury i wieża zachowały się częściowo

Anatolij Bachtin

Kościół w Mulden

Zbudowany w latach 1806–1808 z kamienia polnego i cegły. Przetrwał wojnę, później służył jako magazyn

Anatolij Bachtin

Kościół w Schönbruch

Po wojnie miejscowość przecięła na pół granica. Kościół znalazł się po stronie radzieckiej. W 1974 r. go zburzono

Anatolij Bachtin

Kościół w Stockheim

Górną część jego wieży pięknie dzieliły smukłe blendy. Utracony w latach 70.

Anatolij Bachtin

Kościół w Allenau

Wysoka wieża z pięcioma rzędami blend i szczytami od wschodu i zachodu przy zakręcie drogi do Żeleznodorożnego

Anatolij Bachtin

Kościół w Auglitten

Ceglana budowla bez prezbiterium, od północy zakrystia ze sklepionym stropem, od zachodu wieża

Anatolij Bachtin

Kościół w Deutsch Wilten

Podczas jego przebudowy w XIX wieku częściowo wykorzystano mury z czasów zakonnych

Anatolij Bachtin

Kościół w Georgenau

Z czasów zakonnych pozostały mu tylko wieża z pięknym ostrołukowym portalem, cokół i część ściany wschodniej

Anatolij Bachtin

Kościół w Klein Gnie

Od 2000 roku świątynię wykorzystuje jako salę gimnastyczną szkoła w Mozyrze, znajdująca się po drugiej stronie drogi

Anatolij Bachtin

Kościół w Almenhausen

Założony w drugiej połowie XIV wieku, należał do ufundowanego w 1402 roku klasztoru augustianek

Anatolij Bachtin

Kościół w Klein Schönau

Jedna z najbardziej wyrazistych i malowniczych ruin regionu

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Engelau

Trudno liczyć na szczęśliwe, spokojne życie, jeśli wokół rozciąga się poligon wojskowy

Anatolij Bachtin

Kościół w Paterswalde

Dzięki wysiłkom miejscowych entuzjastów niszczejąca świątynia stała się znaczącym ośrodkiem kultury

Anatolij Bachtin

Kościół w Petersdorf

Po drugiej wojnie światowej dawny kościół długo stał opuszczony i popadł w zupełną ruinę

Anatolij Bachtin

Kościół w Grünhayn

Z wsi, której patronem był król pruski, i z jej kościoła nie został kamień na kamieniu

Anatolij Bachtin

Kościół w Goldbach

Ambonę wykonał dla niego w 1690 roku słynny snycerz i rzeźbiarz epoki baroku Christian Klodssey

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Ottenhagen

Rówieśnik zamku w Ragnecie, zbudowany u schyłku czasów zakonnych. Ucierpiał w 1945 roku i stopniowo popadał w ruinę

Anatolij Bachtin

Kościół w Löwenhagen

Sąsiad Friedrichstein. W jego przybudówce znajdował się bogato zdobiony sarkofag rodu Dönhoffów

Anatolij Bachtin

Kościół w Kremitten

Bardzo piękna świątynia, wzniesiona nad brzegiem Pregoły w czasach krzyżackich (XIV w.), przepadła całkowicie

Anatolij Bachtin

Kościół w Wehlau

Wojna przetoczyła się walcem przez centrum dawnego miasta, lecz ogromny kościół z woli Najwyższego ocalał

Anatolij Bachtin

Kościół w Starkenberg

Wiejska świątynia z czasów zakonnych w drugiej połowie XX wieku służyła jako magazyn, a potem została porzucona

Anatolij Bachtin

Kościół w Tapiau

Lovis Corinth, rodowity mieszkaniec Tapiau, podarował w 1910 roku kościołowi namalowany przez siebie tryptyk ołtarzowy „Golgota”

Anatolij Bachtin

Kościół w Alt Sussemilken

Nietypową dla Prus Wschodnich, obitą drewnem ceglaną budowlę spotkał niestety typowy los

Anatolij Bachtin

Kościół w Juwendt

Wojna go ominęła. Do 1951 roku był cały. Służył jako magazyn i warsztat produkcji sieci

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Schirrau

Nawet wybitne walory architektoniczne niczego nie przesądzały w latach powojennych

Anatolij Bachtin

Kościół w Gilge

W 1948 roku, gdy przyjechali tu pierwsi przesiedleńcy, wszystko było całe, nawet organy były sprawne

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Legitten

Najbardziej znanego kościoła przy drodze Kaliningrad – Polessk strzeże bezgłowy niemiecki żołnierz

Anatolij Bachtin

Kościół w Laukischken

W plebanii przy tym kościele mieszkała Anusia z Tharau, opiewana przez Simona Dacha

Anatolij Bachtin

Kościół w Augstagirren

Królewiecki architekt, który później zdobył sławę, zaznaczył swoją obecność w Elchniederung projektem tego skromnego kościoła

Anatolij Bachtin

Kościół w Labiawie

Ilustracja powiedzenia „Najlepsi odchodzą pierwsi”: była piękna świątynia, a teraz jej nie ma, choć inne stoją

Anatolij Bachtin

Kościół w Mehlauken

Inspirowany rzymską bazyliką San Clemente. Podobny projekt Stüler zrealizował w Poczdamie

Anatolij Bachtin

Kościół w Heiligenbeil

Starożytna chrześcijańska świątynia po drugiej wojnie światowej przez prawie czterdzieści lat stała w ruinie

Anatolij Bachtin

Kościół w Kreuzburgu

Z miasta, które leżało w miejscu osady Sławskoje, nie została nawet siatka ulic

Anatolij Bachtin

Kościół w Bladiau

Masywna średniowieczna świątynia, uszkodzona w 1945 roku, przetrwała po wojnie ponad 30 lat, po czym została rozebrana

Anatolij Bachtin

Kościół w Pörschken

Najstarsza świątynia na terenie regionu

Anatolij Bachtin

Kościół w Zinten

Urokliwe miasteczko odeszło w niebyt, a ruiny miejscowego kościoła przedstawiają smutny widok

Anatolij Bachtin

Kościół w Pruskiej Iławce

Świątynia, która była świadkiem epokowej bitwy armii rosyjskiej i francuskiej, została oszpecona i pogrążona w zapomnieniu

Anatolij Bachtin

Kościół w Stablacku

Pastor tego kościoła, zbudowanego w połowie lat 30. na poligonie wojskowym, w 1941 roku został powołany do wojska

Anatolij Bachtin

Kościół w Hermsdorf

O tym kościele przypominają drzewa posadzone w krąg i cokół wieży

Anatolij Bachtin

Kościół w Klein Dexen

Mniej więcej od końca XIV wieku główną ozdobą tego kościoła był gotycki szczyt wschodni

Anatolij Bachtin

Kościół w Abschwangen

W zakrystii tego średniowiecznego kościoła znajdowało się wiele rzeźbionych figur świętych z samego początku XVIII wieku

Anatolij Bachtin

Kościół w Deutsch Thierau

Charakterystyczna ceglana budowla na wysokim cokole z głazów znalazła się po wojnie w neutralnym pasie granicznym

Anatolij Bachtin

Kościół w Schmoditten

Nie pomogły ani piękna średniowieczna wieża, ani kropielnica z czerwonego granitu

Anatolij Bachtin

Kościół w Jesau

Nie najbardziej wyrazisty kościół regionu, o dość pospolitych losach – albo go wysadzono, albo rozebrano

Anatolij Bachtin

Kościół w Dollstädt

W pierwszej połowie lat 80. został wysadzony i rozebrany na cegłę

Anatolij Bachtin

Kościół w Uderwangen

Jest swoista logika w tym, że niepozorny korpus przepadł w niepamięci, a niezwykła wieża przetrwała

Anatolij Bachtin

Kościół w Mühlhausen

Historia świątyni wiąże się z nazwiskiem Marcina Lutra – jego córka była żoną miejscowego pastora i została tu pochowana

Anatolij Bachtin

Kościół w Tharau

Jeden z najciekawszych kościołów w południowej części obwodu. I nie chodzi tylko o jego walory architektoniczne

Anatolij Bachtin

Kościół w Bałdze

Z ruin kościoła, który stał obok legendarnego zamku, zapada w pamięć fragment zachodniej ściany z gotyckim portalem

Anatolij Bachtin

Kościół w Heiligenkreutz

W swojej historii wielokrotnie płonął. Ostatnim razem przez całe pięć dni, po czym ruiny rozebrano

Anatolij Bachtin

Kościół w Thierenbergu

Kościół i otaczająca go wieś zostały rozebrane na materiały budowlane niemal zaraz po II wojnie światowej

Anatolij Bachtin

Kościół w Zimmerbude

Ślady przedwojennej przeszłości tych miejsc pozostały już tylko na papierze

Anatolij Bachtin

Kościoły i kaplice w Cranz

Oprócz głównego kościoła luterańskiego w uzdrowiskowym miasteczku działały kaplice katolicka i baptystyczna

Anatolij Bachtin

Kaplica na zamku Lochstedt

Mieściła się we wschodniej części skrzydła południowego, biegnącego równolegle do linii kolejowej wzdłuż brzegu zalewu

Anatolij Bachtin

Kościół w Rauschen

Las, który wyrósł wokół na wydmie, uczynił tę świątynię jedną z najpiękniejszych w Sambii

Anatolij Bachtin

Kościół w Medenau

Słynne miejsce, piękny kościół, ale tego, co z niego zostało, nie znajdzie się nawet ze świecą

Anatolij Bachtin

Kościół w Palmnicken

Jak niemal wszystko w Palmnicken, kościół zbudowano za pieniądze firmy „Stantien & Becker”

Anatolij Bachtin

Kościół w Rudau

Przebudowane skrzydło miejscowego zamku.

Anatolij Bachtin

Kościół w Sarkau

Miejscowy kościół szachulcowy na początku XX wieku ustąpił miejsca ceglanemu

Anatolij Bachtin

Kościół w Laptau

Choć później niż o wielu innych, to w 2026 roku przypomniano sobie wreszcie i o tym kościele

Anatolij Bachtin

Kościół w Fischhausen

Jego wejście zdobiły rzeźby wykonane przez sławnego rzeźbiarza Rudolfa Siemeringa

Anatolij Bachtin

Kościół w Wargen

Długość jego nawy zdumiewała. Wrażenie potęgowały wysokie mury i wąskie, wysokie okna

Anatolij Bachtin

Kościół w Sankt Lorenz

Przez długi czas był kościołem parafialnym dla wsi Rauschen (Swietłogorsk). Nawet jego ruiny robią imponujące wrażenie

Anatolij Bachtin

Kościół w Rossitten

Do 1989 roku służył jako warsztat wyplatania sieci, a już w maju 1990 ponownie otworzył się dla wiernych

Anatolij Bachtin

Kościół w Pobethen

Po wojnie był cały. Wykorzystywano go do celów gospodarczych. Stał opuszczony. Obecnie jest remontowany

Anatolij Bachtin

Kościół w Kumehnen

Słynny kościół przy drodze do Jantarnego, na którego dachu są trzy bocianie gniazda

Anatolij Bachtin

Kościół w Borchersdorfie

Po I wojnie światowej na ścianie kościoła pojawiła się ku pamięci poległych mozaika, która uczyniła go wyjątkowym

Anatolij Bachtin

Kościół w Mahnsfeld

Przetrwał wojnę, ale wkrótce po niej czymś przeszkodził któremuś z ateistów u władzy i w 1958 r. został zburzony

Anatolij Bachtin

Kościół w Haffstrom

Tam, gdzie pośrodku wsi o tej samej nazwie stał ten kościół, dziś pluskają fale zalewu

Anatolij Bachtin

Kościół w Lichtenhagen

Przetrwawszy wojnę bez strat, w czasach pokoju popadł w ruinę

Anatolij Bachtin

Kościół w Steinbecku

Jeden z wielu wschodniopruskich kościołów, z których nie został kamień na kamieniu

Anatolij Bachtin

Kościół w Ludwigswalde

„Rówieśnik” królewieckiej katedry

Anatolij Bachtin

Kościół w Powunden

Neogotycka wieża, która pojawiła się na początku lat 60. XIX wieku, nie stała się jego ozdobą

Anatolij Bachtin

Kościół w Schönwalde

Przetrwawszy II wojnę światową, budynek – z wyjątkiem wieży – zdematerializował się w czasach pokoju

Anatolij Bachtin

Kościół w Postnicken

Fatalna dla świątyni okazała się ostatnia dekada XX wieku, kiedy poniosła największe straty

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Heydekrug

Na dachu była mała wieżyczka, nad skromnym ołtarzem – prosty krzyż. Ognista nawałnica wojny zmiotła wszystko

Anatolij Bachtin

Kościół w Schaaken

W drugiej połowie lat 20. XXI wieku to, co z niego zostało, regularnie odświeżają wolontariusze ruchu „Strażnicy ruin”

Anatolij Bachtin

Kościół w Kaimen

I blisko Kaliningradu, i zamek tu znaczący (też niszczeje), i dwie drogi tu prowadzą, a mimo to – „opuszczone miejsce”

Anatolij Bachtin

Kościół w Arnau

Na przykościelnym cmentarzu pochowano wybitnego pruskiego męża stanu Theodora von Schöna

Anatolij Bachtin

Kościół w Brandenburgu

Jego ocalała wieża wita przy moście na rzece Prochładnej (Frisching) wszystkich, którzy jadą do stolicy regionu od południa

Anatolij Bachtin

Kościół w Neuhausen

Sąsiad odtworzonego w Gurjewsku zamku o tej samej nazwie

Anatolij Bachtin

Kościół w Heiligenwalde

Bardzo stary, a przy tym znakomicie zachowany kościół na północnym brzegu Pregoły

Anatolij Bachtin

Kościół w Groß Kuhren

Zbudowano go dla kuracjuszy na początku XX wieku. Obecnie mieści się w nim Dom Kultury osady Primorje

Anatolij Bachtin

Kościół w Germau

Powstał ze skrzydła zamku, który przez ponad sto lat był ośrodkiem pozyskiwania bursztynu w Sambii

Anatolij Bachtin

Kościół we Friedland

Po drugiej wojnie światowej kościół we Friedland dostał się zwycięzcom w całości, lecz w 1948 roku w ciągu jednej nocy został splądrowany

Anatolij Bachtin

Kościół w Nordenburgu

Nie przetrwał powojennego odradzania się regionu do nowego życia

Anatolij Bachtin

Kościół w Allenburgu

W 2014 roku ze środków wspólnoty dawnych mieszkańców Allenburga na wieży kościoła zamontowano zegar z kurantem

Anatolij Bachtin

Kościół w Darkehmen

Stoi skromnie mniej więcej trzysta metrów na północ od głównego placu miasteczka

Anatolij Bachtin

Kościół w Domnau

Majestatyczna budowla górująca nad dawnym miastem wciąż przyciąga uwagę

Anatolij Bachtin

Kościół w Gierdawach

II wojna światowa oszczędziła kościół w Gierdawach i do 1961 r. pozostawał on w niemal idealnym stanie

Anatolij Bachtin

Kościół Chrystusa

Sąsiad Domu Techniki i Wieży Wrangla, stojący między nimi nad brzegiem dawnej fosy twierdzy

Anatolij Bachtin

Kościół Pokoju (Friedenskirche)

Zbudowany na początku XX wieku przy ulicy Królewskiej, niedaleko Wschodniopruskiego Towarzystwa Ogniowego

Anatolij Bachtin

Kościół w Metgethen

Jak wiele innych kościołów regionu, przetrwawszy wojnę, okazał się nikomu niepotrzebny i stopniowo uległ zniszczeniu

Anatolij Bachtin

Kościół w Rosenau

Z powodu I wojny światowej budowa tego kościoła przeciągnęła się na prawie dziesięć lat

Anatolij Bachtin

Kościół Tragheim

Przytulny kościół miejski z trzystuletnią historią nie wytrzymał naporu burzliwego XX wieku

Anatolij Bachtin

Katolicki kościół św. Józefa w Ponarth

Skromny wygląd zewnętrzny kościoła rekompensowało jego oryginalne wnętrze, zwłaszcza sklepienie nawy

Anatolij Bachtin

Kościół Lutra na Haberbergu

Ostatni kościół rozebrany w Kaliningradzie z decyzji kierownictwa partyjnego

Anatolij Bachtin

Kościół w Neuendorf

Drewniany ołtarz i ambonę połączono dawną skrzynią z siedzącą Madonną z XIV wieku

Anatolij Bachtin

Kościół Neurossgarten

Sąsiad obserwatorium i ogrodu botanicznego. Przez długi czas jego iglica była najwyższa w mieście

Anatolij Bachtin

Kościół w Ponarth

W latach 90. kościół przekazano Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej i po remoncie stał się cerkwią Narodzenia Najświętszej Bogurodzicy

Anatolij Bachtin

Kościół w Quednau

W kościele przechowywano zbroję legendarnego marszałka zakonu i komtura królewieckiego Henninga Schindekopfa

Anatolij Bachtin

Kościół w Tannenwalde

Skromna świątynia niewielkiej osady, która w 1939 roku weszła w skład Królewca. Spłonęła i została rozebrana w 1968 roku

Anatolij Bachtin

Kościół w Seligenfeld

Historia świątyni dzieli się na okres przed uderzeniem pioruna w 1845 roku i po tym wydarzeniu, które wywołało niszczycielski pożar

Anatolij Bachtin

Kościół Altrossgarten

Na rosyjski i inne języki nazwę świątyni tłumaczy się jako Starorosgartenska

Anatolij Bachtin

Kościół szpitalny Löbenicht

W 1531 roku tutejszy klasztor benedyktynek został przekształcony przez księcia Albrechta w szpital

Anatolij Bachtin

Kościół Krzyża (Kreuzkirche)

Jedyny kościół zbudowany przed II wojną światową na wyspie Lomse

Anatolij Bachtin

Kościół Chrystusa w Ratshofie

Historia klubu rockowego „Wagonka” zaczęła się w 1977 roku, kiedy w budynku kościoła otwarto dyskotekę „Ritm”

Anatolij Bachtin

Kościół Świętej Rodziny

Filharmonia Kaliningradzka im. Jewgienija Swietłanowa według projektu Friedricha Heitmanna

Anatolij Bachtin

Kaplica św. Wojciecha

Zdążyła być kościołem i obserwatorium magnetyczno-jonosferycznym

Anatolij Bachtin

Kościół Pamięci Królowej Luizy

Piękny kościół, stojący na granicy Hufen i Amalienau, otaczają zdegradowane plac i park

Anatolij Bachtin

Kościół katolicki

Wysłanniczka Stolicy Apostolskiej w luterańskim Królewcu

Anatolij Bachtin

Francuski kościół reformowany

Powstanie kościoła Francuskiego przesądziło istnienie w mieście placu i ulicy Francuskiej

Anatolij Bachtin

Kościół Sackheim

Królewieckiej dzielnicy o najbardziej niejednoznacznej reputacji kościół był szczególnie potrzebny

Anatolij Bachtin

Kościół Pamięci Cesarza Fryderyka III

Nosił imię cesarza, który pod wpływem żony Angielki planował zreformować Prusy na modłę brytyjską

Anatolij Bachtin

Katedra

Najważniejszy zabytek architektury miasta

Anatolij Bachtin

Kościół Haberberg

Do początku XX wieku jego organy, zbudowane przez wielkiego Caspariniego, uchodziły za jedne z najlepszych w Prusach Wschodnich

Anatolij Bachtin

Nowy kościół Tragheim

W latach 30. przemianowano go na kościół Pamięci Księcia Albrechta. Jego wieża górowała nad dzielnicą do lat 60.

Anatolij Bachtin

Kościół zamkowy

Kolebka monarchii pruskiej. Nie było i nie ma ważniejszego miejsca dla historii państwa niemieckiego

Anatolij Bachtin

Kościół Zamkowy (Burgkirche)

Budowali, budowali i... nie dokończyli

Anatolij Bachtin

Kościół Löbenicht (św. Barbary)

Świątynia miejscowych tkaczy, piwowarów i dziennikarzy, których ojcowizną był Löbenicht

Anatolij Bachtin

Nowy kościół Altstadt

Wyjątkowym uczyniła go liczba kolumn na metr kwadratowy powierzchni nawy

Anatolij Bachtin

Stary kościół Altstadt

Odnowiona w drugiej połowie XIX wieku sylwetka wieży zamku królewieckiego była hołdem dla legendarnego kościoła

Anatolij Bachtin

Kościół Steindamm

Najstarszy kościół w centralnej części Królewca

Anatolij Bachtin

Kościół w Juditten

Najstarsza świątynia na terenie stolicy regionu

Anatolij Bachtin