Uważa się, że Heinrichswalde założono w 1292 roku, jednak wiarygodne źródła dokumentalne dotyczące osady w tym miejscu pochodzą dopiero z XVII w. W miejscu Heinrichswalde przez długi czas istniało kilka osad, później połączonych w Heinrichswalde: wieś Heinrichswalde, majątek Adlig Heinrichswalde (55°02'56'' N 21°41'20'' E), Gassen (55°02'51'' N 21°40'27'' E), młyn Heinrichswalde Mühle (55°03'12'' N 21°42'10'' E), majątek Stuttberg (55°02'39'' N 21°41'27'' E) oraz Hinterwäldchen (Sławsk, część).
W 1657 roku elektor brandenburski i książę pruski Fryderyk Wilhelm nadał swojemu łowczemu i kapitanowi Heinrichowi Ehrenreichowi von Halle 50 łanów i 30 mórg ziemi (832.5 ha), o czym wspominają dokumenty z 1678 r. Nowy majątek otrzymał nazwę Heinrichswalde – „las Henryka”, ponieważ jego teren zajmował głównie las.
Według tych samych dokumentów w 1678 roku majątek przeszedł na syna von Hallego – Wilhelma Reinharda. Mniej więcej w tym samym czasie obok majątku pojawia się wieś Heinrichswalde, zasiedlana przez chłopów z okolic Tylży (Tilsit, Sowieck). W 1686 r. przy bezpośrednim udziale Wilhelma Reinharda von Halle zbudowano we wsi drewniany kościół. Wkrótce wymagał on przebudowy. Przebudową kierowała już wdowa po Wilhelmie Reinhardzie – Rosina von Halle, a na ostatnim etapie (po śmierci Rosiny) prace nadzorował jej drugi mąż i nowy właściciel majątku, von Kalnein. Odnowiony kościół otwarto w 1694 roku. Jednak w 1792 r. wieżę, grożącą zawaleniem, rozebrano, a w 1862 r. zamknięto sam kościół. Ceglany kościół w stylu neogotyckim, który zachował się do naszych czasów, wzniesiono w latach 1867–69. Przy jego budowie wykorzystano zachowane fragmenty starego kościoła.
Mapa powiatu Elchniederung (ros. Łosia Dolina).
Po epidemii dżumy w latach 1709–11 ziemie w okolicy wyludniły się, w związku z czym król Fryderyk Wilhelm I podjął działania w celu sprowadzenia do Prus przesiedleńców z Niemiec, Szwajcarii, Francji i Danii, prześladowanych z powodów religijnych.
Friedrichstraße – główna ulica Heinrichswalde.
W 1738 roku ziemie Heinrichswalde przeszły pod patronat króla. Adlig Heinrichswalde stał się domeną państwową i siedzibą urzędu domenalnego (Domänenamt). Wieś Heinrichswalde była „królewska”, to znaczy położona na ziemiach królewskich, na których najwyższa władza sądownicza należała do króla. W 1812 roku domenę Adlig Heinrichswalde kupił hrabia Otto Karl Dietrich von Keyserlingk, uczestnik wojen z Napoleonem w szeregach armii rosyjskiej; po przejściu w stan spoczynku w 1816 r. osiadł w Heinrichswalde, gdzie zajął się rozwojem rolnictwa.
W XIX w. Adlig Heinrichswalde był majątkiem, który od 1867 r. tworzył obszar dworski (Gutsbezirk) w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Majątek należał do parafii Heinrichswalde.
W 1871 roku w Adlig Heinrichswalde były cztery domy mieszkalne. 26.03.1874 obszar dworski Adlig Heinrichswalde włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Heinrichswalde. 30.09.1928 obszar dworski Adlig Heinrichswalde zlikwidowano. Majątek wraz z przyległym terenem wszedł w skład gminy Heinrichswalde. Działki o powierzchni 37,8 i 56,2 ha włączono odpowiednio do gmin Groß Friedrichsdorf (Gastiełłowo) i Klemenswalde (Sławsk, część, Majskoje, część).
Wieś Heinrichswalde od 1818 roku tworzyła gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung).
Urząd finansowy powiatu wyglądał bardzo elegancko.
W Heinrichswalde mieściły się władze administracyjne powiatu, co było zjawiskiem dość rzadkim w przypadku miejscowości nieposiadającej praw miejskich. Kościół w Heinrichswalde był kościołem parafialnym dla okolicznych wsi i majątków.
Kasa oszczędnościowa w Heinrichswalde.
W 1871 roku we wsi Heinrichswalde były 64 domy mieszkalne. 26.03.1874 gminę wiejską Heinrichswalde włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde. Zarządcami okręgu niezmiennie byli mieszkańcy wsi Heinrichswalde: kupiec i przewodniczący powiatowej kasy komunalnej Arcelli (od 1874), kupiec Lörke (od 1885), przewodniczący gminy Raudies (1908–1919), kierownik biura Fritz Dannappel (1919–26), przewodniczący komitetu okręgowego Karl Denke (1929–29) oraz przewodniczący gminy Franz August Bethke (od 1929).
14.11.1876 do gminy Heinrichswalde weszły grunty Schnecker Wiesen, wzmiankowane w 1874 roku jako utworzona gmina wiejska. W 1878 roku w Heinrichswalde otwarto stację telegraficzną, która połączyła wieś z Tylżą (Sowieck), Kaukehmen (Jasnoje), Sköpen (Mostowoje), Neukirch (Timiriaziewo), Groß Skaisgirren (Bolszakowo) i Alt Lappienen (Bolszije Bierieżki). 7.11.1879 do gminy Heinrichswalde przyłączono tereny Hinterwäldchen (Sławsk, część).
W 1891 r. przez Heinrichswalde przeprowadzono linię kolejową Królewiec–Tylża. W tym samym roku otwarto szpital powiatowy.
11.12.1893 do gminy Heinrichswalde włączono gminę Gassen (Sławsk, część). Od 1905 roku w Heinrichswalde zaczyna ukazywać się gazeta powiatowa. Oddalenie od zakładów przemysłowych, pobliski kompleks leśny, obecność wód mineralnych, a przede wszystkim wizyta cesarza Wilhelma II w tych stronach przyczyniły się do popularności Heinrichswalde i okolic jako miejscowości uzdrowiskowej. Tym bardziej że właśnie na początku XX w. w Niemczech gwałtownie rozwijał się biznes uzdrowiskowy. Do Heinrichswalde zaczęli przyjeżdżać na wypoczynek zarówno mieszkańcy Prus Wschodnich, jak i turyści z pozostałych części Niemiec.
Szpital powiatowy w Heinrichswalde.
9–12 września 1914 roku, w czasie I wojny światowej, Heinrichswalde zostało zajęte przez wojska rosyjskie. 13.09.1914 w pobliżu majątku Nassenthal (Kryżownikowo) doszło do walki między wojskami rosyjskimi i niemieckimi. Żołnierze 270. Gatczyńskiego Pułku Piechoty osłaniali odwrót armii rosyjskiej za Niemen.
Basen z wodą mineralną – do dziś główna atrakcja miasteczka.
Polegli żołnierze rosyjscy zostali pochowani w Heinrichswalde (22 osoby), a kolejnych 15 żołnierzy – przy rozwidleniu dróg Heinrichswalde (Sławsk) – Neukirch (Timiriaziewo) i Linkuhnen (Rżewskoje).
W 1923 roku w Heinrichswalde rozpoczęto budowę sieci oświetlenia ulicznego, a do 1930 r. ulice doprowadzono do należytego stanu i wyposażono w chodniki. 30.09.1928 do gminy Heinrichswalde włączono centralną część zlikwidowanego obszaru dworskiego Adlig Heinrichswalde wraz z samym majątkiem. Od tej chwili Heinrichswalde zaczęło rozwijać się jako jednolita miejscowość. W tym samym 1928 roku zbudowano nowe, nowoczesne skrzydło szpitala powiatowego w Heinrichswalde. W 1936 roku otwarto basen z wodą mineralną, który zachował się do naszych czasów. W 1939 r. Heinrichswalde otrzymało prawa miejskie.
W październiku 1944 roku w związku ze zbliżaniem się wojsk radzieckich rozpoczęto ewakuację ludności w rejon Heiligenbeil (Mamonowo). 20.01.1945 do miasta weszły pododdziały 263. Dywizji Strzeleckiej Armii Czerwonej.
7.09.1946 Heinrichswalde przemianowano na miasto Sławsk. Wtedy też utworzono rejon sławski. Klemenswalde nie zostało oficjalnie przemianowane, jego wschodnia część faktycznie stała się częścią miasta Sławsk. Nieco wcześniej, 4.09.1946, do miasta przybył pierwszy transport przesiedleńców – 129 rodzin (625 osób). Do końca roku przybyło jeszcze 526 rodzin, które osiedlano w samym Sławsku i w osiedlach rejonu. Na przyjazd przesiedleńców przygotowano szkołę średnią, otwartą 1.09.1946, a nieco później zaczęła działać szkoła dla dzieci niemieckich. W 1947 roku w Sławsku otwarto urząd pocztowy i radiowęzeł o mocy 500 W.
Dożynki w Łosiej Dolinie.
W 1947 roku zaczęła ukazywać się gazeta rejonowa „Kołchoznaja sława”, otwarto kino na 200 miejsc, stację weterynaryjną, rejonową spółdzielnię spożywców, kombinat przemysłowy, kombinat spożywczy, spółdzielnię pracy oraz spółdzielnię inwalidów. W mieście przywrócono oświetlenie uliczne.
Miejscowe bibliotekarki (u góry) i zduni również brali udział w Dożynkach.
W 1948 roku zaczęło działać miejskie przedszkole, dworzec kolejowy zaczął przyjmować pasażerów. Uruchomiono serowarnię, zorganizowano pierwszą wystawę rolniczą. Do 1951 r. w Sławsku działały: szpital, przychodnia, stacja sanitarno-epidemiologiczna, stacja przeciwmalaryczna i szpital psychiatryczny. Infrastrukturę miejską uzupełniły żłobek, łaźnia, hotel i punkty usługowe. W 1952 roku ukończono budowę stadionu z boiskiem piłkarskim oraz boiskami do siatkówki i koszykówki. W 1961 r. założono park miejski, któremu nadano imię J. Gagarina. W 1965 roku otwarto szkołę muzyczną. W 1966 roku zaczęły działać nowy dom towarowy i mleczarnia. W 1976 roku otwarto nowy budynek szkoły.
W 1970 roku w Sławsku zaczął działać tak nietypowy jak na ZSRR zakład jak wytwórnia przetworów grzybowych.
Miasto rozwijało się według typowego dla ośrodka rejonowego scenariusza. W latach 70. zbudowano kilka niewielkich bloków mieszkalnych, w 1977 roku otwarto nowe targowisko spożywcze i kino „Oktiabr”, w 1978 roku zaczęły działać scentralizowana rejonowa sieć bibliotek i nowe przedszkole. Najważniejszą dziedziną działalności w okresie radzieckim była melioracja gruntów.
Po 1987 roku w Sławsku zaczęły powstawać pierwsze spółdzielnie, zajmujące się głównie skupem i przetwórstwem produktów rolnych, hodowlą karpi, remontami mieszkań i naprawą sprzętu radiowego. W 1991 roku w mieście otwarto pierwszy prywatny sklep, a w kinie „Oktiabr” zaczęła działać sala wideo. Do 1994 r. w mieście powstały gmina luterańska i parafia prawosławna. Wtedy też kino „Oktiabr” przekształcono w centrum młodzieżowe „Miraż”.
Kościół w Heinrichswalde przed rozpoczęciem restauracji (2016).
W 2006 roku w Sławsku zaczęły działać rosyjsko-szwedzkie przedsiębiorstwa produkujące rolety zewnętrzne i płytki elektroniczne. W 2008 roku wznowił działalność dworzec autobusowy, otwarto centrum turystyczne. W 2009 r. pierwszych zwiedzających przyjęło muzeum miejskie. W 2019 roku rozpoczęto prace restauracyjne w budynku kościoła luterańskiego.
Wnętrze kościoła w Heinrichswalde.
Obecnie (2020) w Sławsku działają szkoła, przedszkole, dziecięcy dom twórczości, dziecięco-młodzieżowa szkoła sportowa, hotel, szpital rejonowy, przychodnia, szkoła muzyczna, biblioteka centralna i dziecięca oraz muzeum historyczno-krajoznawcze.
Zabytki: budynek kościoła (1869), budynek dworca, kolejowa wieża ciśnień, basen z wodą mineralną, budynek szpitala powiatowego (1891–1928), mogiła 12 żołnierzy rosyjskich i 2 niemieckich (1914), mogiła 15 żołnierzy rosyjskich 270. pułku piechoty przy wyjeździe z miasta (1914, 55°03'51'' N 21°41'32'' E), zespół memorialny na mogile zbiorowej żołnierzy radzieckich (345 osób, pomnik z 1954), drogowskaz „Neukirch-Skaisgirren”.
Liczba ludności (gmina i obszar dworski Heinrichswalde – Sławsk): 1816 – 248, 1852 – 862, 1861 – 975, 1885 – 1725, 1900 – 2257, 1925 – 2581, 1933 – 3180, 1939 – 3467, 1947 – 1546, 1959 – 3862, 1970 – 4052, 1989 – 4682, 2002 – 5172, 2010 – 4614, 2012 – 4575, 2013 – 4503, 2014 – 4408, 2015 – 4330, 2016 – 4269, 2017 – 4145, 2018 – 4074, 2018 – 4019, 2020 – 3984 mieszkańców.
Informacje dodatkowe
Liczba ludności gminy Heinrichswalde: 1816 – 150, 1852 – 711, 1861 – 868, 1867 – 907, 1871 – 960, 1885 – 1592, 1933 – 3180, 1939 – 3467 mieszkańców.
Liczba ludności Adlig Heinrichswalde: 1816 – 98, 1852 – 151, 1867 – 140, 1871 – 108, 1885 – 133 mieszkańców.
Liczba ludności gminy Klemenswalde: 1867 – 60, 1871 – 70, 1885 – 59, 1905 – 194, 1910 – 169, 1939 – 337 mieszkańców.
Liczba ludności młyna Heinrichswalde: 1867 – 4, 1871 – 5, 1885 – 3 mieszkańców.
Liczba ludności Gassen: 1867 – 431, 1871 – 361, 1885 – 423 mieszkańców.
Liczba ludności Hinterwäldchen: 1867 – 9, 1871 – 33 mieszkańców.
Liczba ludności Sternwäldchen: 1867 – 364, 1871 – 394 mieszkańców.
Liczba ludności Stuttberg: 1867 – 15, 1871 – 16, 1885 – 15 mieszkańców.
Okręg urzędowy (Amtsbezirk) Heinrichswalde
26.03.1874 w powiecie ziemskim Niederung utworzono okręg urzędowy nr 13 Heinrichswalde, do którego weszło 10 gmin wiejskich: Klemenswalde (Sławsk, część, Majskoje, część), Gassen (Sławsk, część), Heinrichswalde (Sławsk), młyn Heinrichswalde Mühle (cmentarz w Sławsku), Hinterwäldchen (Sławsk, część), Klaar (55°01'54'' N 21°39'35'' E), Linkuhner Warnie, Schnecker Wiesen, Sternwäldchen (Sławsk, część) i Szalloge (55°03'05'' N 21°38'02'' E), a także sześć obszarów dworskich: Adlig Heinrichswalde (Sławsk, część), Adlig Lembruch (Liepiestkowo), Klaarhof (Paporotnikowo), Stuttberg (Sławsk, ul. Tichaja), Wenzischken (od 1838 Wenzen (Motylkowo) i Willkehlen (od 1938 Kleinheinrichswalde, Jarowoje).
14.11.1876 grunty Schnecker Wiesen przyłączono do gminy wiejskiej Heinrichswalde (Sławsk). 7.11.1879 do gminy Heinrichswalde przyłączono również tereny Hinterwäldchen (Sławsk, część). 23.01.1893 gmina Klaar utraciła samodzielność i weszła w skład gminy wiejskiej Klemenswalde (Sławsk, część, Majskoje, część). 11.12.1893 gmina wiejska Gassen (Sławsk, część) zrzekła się samodzielności i również została włączona do gminy wiejskiej Heinrichswalde (Sławsk). W rezultacie okręg urzędowy Heinrichswalde składał się z trzech gmin wiejskich: Heinrichswalde (Sławsk), gminy Klemenswalde (Sławsk, część, Majskoje, część) i Szalloge, a także czterech obszarów dworskich (Adlig Heinrichswalde, Sławsk, część), Adlig Lembruch (Liepiestkowo), Heinrichswalde Mühle (55°03'12'' N 21°42'10'' E) i Willkehlen (Jarowoje).
Klemenswalde założono w 1654 roku. Do 1785 roku nosiło nazwę Clementswalde. Od 1818 roku Klemenswalde było wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Wieś należała do parafii Heinrichswalde (Sławsk). W 1871 roku w Klemenswalde było siedem domów mieszkalnych. 26.03.1874 gminę wiejską Klemenswalde włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde (Sławsk). W 1891 roku zbudowano linię kolejową Królewiec–Tylża (Sowieck). Na tej linii otwarto dworzec Heinrichswalde (obecnie Sławsk-Nowyj), który wszedł w skład gminy wiejskiej Klemenswalde. 23.01.1893 do gminy Klemenswalde włączono również wieś Klaar, wcześniej stanowiącą samodzielną gminę wiejską. 30.09.1929 do gminy Klemenswalde z leśnego obszaru dworskiego Schnecken (Paporotnikowo) przeszła kolonia leśna Klaarhof (Paporotnikowo, następnie Majskoje). 1.01.1933 do gminy Klemenswalde włączono również gminę Szalloge.
Młody motocyklista na drodze w Heinrichswalde.
Miejscowości włączone do gminy Heinrichswalde
Mühle Heinrichswalde w XIX w. była wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Wieś należała do parafii Heinrichswalde (Sławsk). W 1871 roku w Mühle Heinrichswalde był jeden dom. 26.03.1874 gminę wiejską Mühle Heinrichswalde włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde. Nie później niż w 1908 roku gminę wiejską przekształcono w obszar dworski, a wieś Mühle Heinrichswalde – w majątek. 30.09.1928 obszar dworski Mühle Heinrichswalde zlikwidowano i przyłączono do gminy wiejskiej Heinrichswalde.
Gassen założono w 1656 roku. Pierwotnie nazwę zapisywano jako Gaßen, po 1818 r. zmieniono ją na Gassen. Od 1818 r. Gassen było wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Wieś należała do parafii Heinrichswalde (Sławsk). W 1871 roku w Gassen były 32 domy mieszkalne. 26.03.1874 gminę wiejską Hinterwäldchen włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde. 11.12.1893 gmina Gassen zrzekła się samodzielności i weszła w skład gminy wiejskiej Heinrichswalde.
Hinterwäldchen jest wzmiankowane od 1736 r. jako Hinterm Heinrichswaldschen Wäldschen (dosł. „Za heinrichswaldzkim gajem”). Po 1785 r. nosiło nazwę Hinterm Wäldschen. W XIX w. Hinterwäldchen było wsią tworzącą gminę wiejską w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Wieś należała do parafii Heinrichswalde (Sławsk). W 1871 roku w Hinterwäldchen były dwa domy. 26.03.1874 gminę wiejską Hinterwäldchen włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde. 7.11.1879 gminę Hinterwäldchen rozwiązano, a wieś włączono do gminy Heinrichswalde.
Sternwäldchen założono w 1811 roku jako kolonię leśną (osadę na gruntach wydartych lasowi), należącą do leśnego obszaru dworskiego Schnecken, Forst z administracją w nadleśnictwie Oberförsterei Schnecken (Paporotnikowo, następnie Majskoje). Kolonia leśna należała do parafii Heinrichswalde (Sławsk). W 1871 roku w Sternwäldchen było 20 domów mieszkalnych. 24.11.1873 kolonię leśną Sternwäldchen przyłączono do gminy wiejskiej Heinrichswalde. Mimo to 26.03.1874, przy tworzeniu okręgu urzędowego Heinrichswalde, wzmiankowana jest gmina wiejska Sternwäldchen, którą włączono do okręgu jako samodzielną gminę. Wkrótce jednak (prawdopodobnie przed 1881 rokiem) gminę Sternwäldchen ostatecznie zlikwidowano, a miejscowość weszła w skład gminy wiejskiej Heinrichswalde.
Stuttberg założono w 1798 roku jako folwark Heinrichswalde. W 1871 r. w Stuttbergu był jeden dom mieszkalny. W tym czasie Stuttberg miał status majątku i tworzył obszar dworski w powiecie Niederung (od 1938 powiat Elchniederung). Majątek należał do parafii Heinrichswalde (Sławsk). 26.03.1874 obszar dworski Stuttberg włączono do utworzonego wówczas okręgu urzędowego Heinrichswalde. Nie później niż w 1908 roku (prawdopodobnie przed 1881) obszar dworski Stuttberg zlikwidowano i włączono do gminy wiejskiej Heinrichswalde.
Heinrichswalde na mapie topograficznej Prus Wschodnich z 1937 r.
Struktura ludności gminy Heinrichswalde (1871): ewangelicy – 953, katolicy – 2, inni chrześcijanie – 5, dzieci do lat 10 – 230, umiejący czytać i pisać – 533 (74%), niewidomi – 1, chorzy psychicznie – 4.
Struktura ludności Adlig Heinrichswalde (1871): wszyscy 108 – ewangelicy, dzieci do lat 10 – 34, umiejący czytać i pisać – 44 (59%)
Struktura ludności Klemenswalde (1871): ewangelicy – 68, inni chrześcijanie (poza katolikami) – 2, dzieci do lat 10 – 15, umiejący czytać i pisać - 39 (78%.)
Struktura ludności młyna Heinrichswalde (1871): wszyscy 5 – ewangelicy, brak dzieci do lat 10, umiejący czytać i pisać 4 (80%).
Struktura ludności Hinterwäldchen (1871): ewangelicy – 32, katolicy – 1, dzieci do lat 10 – 13, umiejący czytać i pisać – 11 (55%)
Struktura ludności Gassen (1871): ewangelicy – 343, inni chrześcijanie (poza katolikami) – 18, dzieci do lat 10 – 75, umiejący czytać i pisać – 170 (62%), niewidomi – 1, głuchoniemi – 1.
Struktura ludności Sternwäldchen (1871): ewangelicy – 390, katolicy – 2, inni chrześcijanie – 2, dzieci do lat 10 – 110, umiejący czytać i pisać – 131 (53%).
Struktura ludności Stuttberg (1871): wszyscy 16 – ewangelicy, dzieci do lat 10 – 1, umiejący czytać i pisać – 11 (73%).
Skład parafii Heinrichswalde: Adlig Lehmbruch (Liepiestkowo), Adlig Linkuhnen (Rżewskoje), Argolothen (od 1938 Argendorf, Priozjorje), Augustlauken (od 1938 Hohensprindt, Priozjorje, część), Baltruscheiten (55°03'30'' N 21°43'37'' E), Brunischken (55°03'50'' N 21°41'51'' E), Börgerhuben (55°04'18'' N 21°41'26'' E),Clemenswalde lub Clemenswalde (Sławsk, część), Dittballen (od 1938 Streulage, Łużki), Grigoliegen (od 1938 Lehmbruch, Zapowiedniki), Groß Brittanien (od 1928 Brittanien, Szczegłowka), Grünbaum (Prigorodnoje, część), Grüneberg (Szczegłowka, część), Heinrichswalde (Sławsk), leśniczówka Försterei Hohensprindt (Priozjorje, część), Klaarhof (Paporotnikowo), Klein Brittanien (od 1928 Brittanien, Szczegłowka), Köllmisch Linkuhnen (Żeleznodorożnoje), Nassenthal (Kryżownikowo), Neu Descherin (od 1938 Deschen, 55°01'13'' N 21°43'54'' E), Neusorge (Paporotnikowo), Noragehlen (od 1938 Urbansprind, Łużki, część), leśniczówka Försterei Reussenhof (Prigorodnoje, część), Sandfluß (od 1931 Lindental (Prigorodnoje), Schnecken, Forst (Paporotnikowo, następnie Majskoje), leśniczówka Schneckendorf, Forst (55°01'32'' N 21°37'36'' E), Szalloge (55°03'05'' N 21°38'02'' E), Thomaten (Dalnieje), Warnie (od 1938 Warnien, Tumanowka, część), Willkehler Moor (Prigorodnoje, część).
Zdjęcia: Bildarchiv Ostpreußen, bildarchiv-ostpreussen.de oraz Michaił Ogorodnikow.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
