Okolica Quednau po raz pierwszy wzmiankowana jest około 1255 roku jako Quedenow przy opisie wyprawy króla Przemysła Ottokara II (1233–78). W 1302 roku nazywała się Qedemnowe, około 1540 – Qednow, po 1540 roku wzmiankowana jest jako Quednaw, po 1565 – Quedenow, po 1785 – Quedenau. Najprawdopodobniej z Quednau (Quedenow) pochodził ochrzczony w 1255 roku Prus Nalubo (Nalube, Nalubus) z rodu Sklodo, który stał się jednym z przywódców drugiego powstania pruskiego (1260–74). Po rozgromieniu jego wojska krewni namówili Nalubo, by się poddał i ponownie przyjął chrześcijaństwo. W zamian za to ród Sklodo otrzymał Quednau w lenno. Twierdzi się, że Nalubo sprowadził w te strony mnichów dominikanów, by kontynuowali chrystianizację ludności pruskiej, a na szczycie wzgórza zbudował kościół w Quednau pod wezwaniem św. Jakuba. Był on patronem żeglarzy i rybaków, a kościół w Quednau zaczął być wzmiankowany w kronikach zakonnych (na przykład w 1320 roku) jako miejsce pielgrzymek rybaków i żeglarzy.
Mniej więcej w połowie XIV wieku zbudowano zamek Quednau, który należał do biskupa sambijskiego. O samym zamku wiadomo bardzo niewiele, całkiem prawdopodobne, że znajdował się na górze, na której później zbudowano fort nr 3 „Król Fryderyk III”. Równie prawdopodobne jest, że w miejscu zamku wcześniej istniało pruskie grodzisko.
Zamek Quednau wzmiankowany jest w związku z wydarzeniami pod Rudau w 1370 roku. To właśnie z Quednau wyruszyło wojsko marszałka zakonu Henninga Schindekopfa, by rozgromić litewskie oddziały, które wtargnęły na ziemie zakonne. Tu też ostatecznie przywieziono ciało samego marszałka, śmiertelnie rannego w bitwie. Według podania zbroja marszałka przez długi czas była przechowywana jako relikwia w kościele w Quednau.
Quednau znów staje się centrum wydarzeń historycznych w 1427 roku. Wtedy zbuntowany wasal biskupa Andreas Wogedde zajął zamek Quednau, a także wieś Trutenau (Miedwiediewka).
W połowie XV wieku zamek Quednau najwyraźniej podupadł, ponieważ nie wspomina się o nim w II pokoju toruńskim (1466), w którym wymieniono wszystkie działające zamki.
W 1507 roku z polecenia wielkiego mistrza Fryderyka Saskiego (Friedrich von Sachsen) w Quednau zbudowano nowy budynek kościoła z kamienia polnego i bloków ceglanego muru ze starego kościoła, następnie otynkowany. Nowy kościół przeniesiono ze szczytu wzgórza do jego podnóża. Jako przyczynę takiego przeniesienia podaje się to, że żeglarze z daleka mylili iglicę kościoła z wieżą zamku w Królewcu. Jednak sam fakt przeniesienia kościoła w 1507 roku kwestionują niektórzy badacze (Altszuller). Na podstawie charakteru muru przypuszcza się, że budowa budynku u podnóża wzgórza nastąpiła na przełomie XIII i XIV wieku, a w 1507 roku przeprowadzano jedynie prace przy przebudowie budynku lub dobudowie do niego dodatkowych pomieszczeń. W każdym razie z 1507 roku istnieją dokumentalne świadectwa wymiarów kościoła w Quednau: w planie 75 x 33 stopy (23,5 x 10,4 m) i wysokość 20 stóp (6,3 m).
W 1525 roku, podczas niepokojów chłopskich w Prusach, Quednau stało się miejscem obozu zbuntowanych chłopów.
W 1687 roku budynek kościoła i dzwonnica zostały poważnie zniszczone przez burzę. Odbudowa trwała 10 lat.
W 1785 roku na terenie Quednau istniały trzy jednostki administracyjne. Pierwszą była wieś na prawie chełmińskim (Cölmisch Dorf) z kościołem i wydzierżawianym w dzierżawę dziedziczną folwarkiem królewskim (Königlich Erbpachtvorwerk). Znajdowało się tu 16 gospodarstw domowych. Następną był majątek szlachecki (Adelich Gut), będący zarazem siedzibą sołectwa – Schulzenamt. Liczył sześć gospodarstw domowych. Trzecią był folwark szlachecki (Adelich Vorwerk) z dwoma gospodarstwami domowymi, należący do królewieckiego kamerariusza.
W 1807 roku, po wygranej z armią rosyjską bitwie pod Frydlandem (14.07.1807), Quednau zajęli żołnierze francuscy, którzy porządnie spustoszyli i samą wieś, i kościół, w którym urządzili stajnię. Wywieziono wtedy także ołtarz, który zresztą w 1814 roku wrócił na swoje miejsce.
W 1818 roku Quednau klasyfikowano jako wieś na prawie chełmińskim i wydzierżawiany w dzierżawę dziedziczną folwark królewski. Łącznie było tu 16 gospodarstw domowych.
W 1818 roku kościół w Quednau był tak zaniedbany, że sztormowy wiatr zniszczył jego dach, a spróchniałe belki i krokwie runęły i uszkodziły gwiaździste sklepienie. Budynek był niebezpieczny dla wiernych i w 1828 roku policja zakazała nabożeństw do czasu pełnego usunięcia zniszczeń, co zrobiono do 1830 roku.
W XIX wieku Quednau było wsią, tworzącą od 1818 roku gminę wiejską w powiecie ziemskim Königsberg (w 1939 roku włączonym do powiatu ziemskiego Samland). Kościół w Quednau był parafialnym dla okolicznych wsi i majątków. W 1871 roku w gminie wiejskiej Quednau było 27 domów mieszkalnych, w których mieszkało 75 rodzin. Przy tym do wsi należały 22 domy, do cegielni Rothenstein – cztery domy, jeszcze jeden należał do majątku Dammbruch (54°48'30'' N 20°27'22'' E).
30.04.1874 gminę wiejską Quednau włączono w skład utworzonego okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Quednau. Przy tym z gminy Quednau wydzielono majątek Quednau (własność rodziny Schnell), który wszedł do okręgu urzędowego Quednau jako samodzielny podmiot. Pierwszym zarządcą okręgu urzędowego w latach 1874–75 został właściciel majątku Quednau Hermann Schnell. Następnym mieszkańcem Quednau, który zajmował to stanowisko w latach 1923–39, był przewodniczący gminy Quednau Steinbeck; był on też ostatnim kierownikiem okręgu urzędowego.
W 1879 roku w Quednau zbudowano pierwszy (według daty rozpoczęcia budowy) z fortów Królewca (nr 3), który początkowo otrzymał nazwę „Quednau”. W 1885 roku przez Quednau poprowadzono linię kolejową Królewiec – Cranz (Zielenogradsk), na której w Quednau otwarto stację.
Warta przy wejściu do fortu nr 3 „Król Fryderyk III”.
30.08.1895 majątek Quednau utracił samodzielny status i stał się częścią gminy wiejskiej Quednau. 16.06.1927 część terytorium gminy wiejskiej Quednau na południe od Ringchaussee (obecnie ul. 3. Bolszaja Okrużnaja i 4. Bolszaja Okrużnaja) przekazano gminie miejskiej Królewiec. Obszar ten był ograniczony na północy przez Ringchaussee (ul. 3. Bolszaja Okrużnaja i 4. Bolszaja Okrużnaja), na zachodzie – przez nieużytki w rejonie współczesnych ulic Wilorija Busłowskiego i Bogatyrskiej, na południu – przez Rothensteiner Straße (ul. Krasnokamienna) i nieużytek w rejonie współczesnej ulicy Piechotnej, na wschodzie – przez nieużytek w rejonie ulicy Starosapiornej. Obszar ten otrzymał początkowo nazwę Quednau, ale później jego zachodnia część zmieniła nazwę na Rothenstein. 30.09.1928 do gminy wiejskiej Quednau włączono zlikwidowany obszar dworski (Gutsbezirk) Fräuleinenhof (Kutuzowo).
01.09.1939 gminę Quednau rozwiązano, Quednau weszło w skład Królewca, stając się dzielnicą miejską. Granice nowej dzielnicy biegły na południu wzdłuż Ringchaussee (obecnie ul. 3. Bolszaja Okrużnaja i 4. Bolszaja Okrużnaja), na zachodzie – wzdłuż nieużytku w rejonie współczesnej ul. Centralnej w ogrodach działkowych „Iskra”, ul. Kryłowa i ul. Korsuńskiej, na północy – wzdłuż linii granicy miasta, na wschodzie – wzdłuż linii kolejowej Królewiec – Labiawa – Tylża (Kaliningrad–Polessk–Sowieck). Dzielnicę Quednau i wcześniej przekazane miastu tereny gminy Quednau zabudowywano domami jednorodzinnymi i małymi domami wielorodzinnymi z przydomowymi działkami przeznaczonymi na ogrody (projekt „Miasto-ogród”). W latach przedwojennych w Quednau działały szkoła, dworzec, mleczarnia, istniała też strzelnica myśliwska.
Quednau zostało zdobyte podczas szturmu Królewca 06–09.04.1945. Broniący fortu nr 3 garnizon praktycznie nie stawiał oporu: gdy nacierające wojska radzieckie (5. Armia generała pułkownika N.I. Kryłowa, 1903–72) obeszły fort, jego obrońcy opuścili stanowiska.
Dzięki temu, że Quednau leżało z dala od kierunków głównych uderzeń armii 3. Frontu Białoruskiego, dzielnica ucierpiała mniej niż wiele innych dzielnic Królewca. Ocalał nawet kościół. Komendantura przeznaczyła go na potrzeby religijne pozostałej ludności niemieckiej.
29.07.1948 decyzją miejskiego komitetu wykonawczego dzielnica Quednau otrzymała nową nazwę – Gwardiejskij Gorodok (Miasteczko Gwardyjskie). Nie przyjęła się ona jednak. Nową decyzją z 18.08.1949 miejski komitet wykonawczy przemianował Gwardiejskij Gorodok na osiedle Siewiernaja Gora (Północna Góra). Prawdopodobnie wybrano utrwaloną już ludową nazwę okolicy.
W 1964 roku mocno zaniedbany budynek kościoła w Quednau zbadała komisja Centralnych Naukowo-Konserwatorskich Pracowni pod kierunkiem architekta Altszullera. W sprawozdaniu z wyników badania budynek figuruje jako „zabytek architektury XIV–XVI w.”, wydano wtedy również zalecenia dotyczące jego konserwacji.
Kościół w Quednau rozebrano już po wojnie. Przez długi czas w jego miejscu był nieużytek, ale potem na miejscu kościoła i przylegającego cmentarza zbudowano 9-piętrowy blok mieszkalny. Stacja kolejowa Quednau po wojnie nie funkcjonowała. W czasach radzieckich dzielnica została zabudowana głównie odbudowanymi niemieckimi oraz częściowo radzieckimi małymi domami wielorodzinnymi i jednorodzinnymi. Po 1991 roku zaczęto tu co pewien czas „wciskać” w niską zabudowę bloki wielopiętrowe, co niewątpliwie obniżyło historyczną i estetyczną atrakcyjność dzielnicy. Znaczną część terenu zajmuje strefa przemysłowa: magazyny, zakłady produkcyjne, centra handlowe. Nazwa osiedla Siewiernaja Gora jest chyba najszerzej używaną przez mieszkańców spośród wszystkich przemianowanych osiedli miejskich. Nazwa ta widnieje w planie ogólnym Kaliningradu, a także na trasach komunikacji miejskiej. Jednak terytorium, które obywatele nazywają dziś „Siewiernają Gorą”, wykracza poza granice zarówno dawnej gminy Quednau, jak i dawnej dzielnicy miejskiej Quednau oraz osiedla Siewiernaja Gora w granicach wyznaczonych niegdyś przez władze miejskie. Teraz zaczyna się ono od Parku Maxa Aschmanna i ul. Kołchoźnej, na zachodzie ogranicza je ul. Małaja Lesnaja, na północy graniczy z osiedlem Kutuzowo, a na wschodzie jego granica biegnie teraz wzdłuż linii kolejowej do Polesska.
Zabytki: fort nr 3, mogiła zbiorowa żołnierzy radzieckich (ponad 20 osób).
Liczba ludności gminy Quednau: 1818 – 189, 1867 – 341, 1871 – 464, 1885 – 7231, 1905 – 7482, 1910 – 802, 1925 – 1012, 1933 – 1519 mieszkańców.
Skład ludności Quednau w 1871 roku: chrześcijanie ewangelicy – 456, katolicy – 8, dzieci do 10 lat – 132, umiejący czytać i pisać – 270 (84%), niewidomi – 1, obłąkani – 1.
Informacyjnie
Skład parafii Quednau: Absintkeim (54°46'12'' N 20°34'09'' E), Achtmorgen (54°48'56'' N 20°33'03'' E), Aweyken (Swiridowo), Ballieth (Pierwomajskij), Beydritten (Pierwomajskij), Dammbruch (54°48'30'' N 20°27'22'' E), Ernsthof (Kaliningrad, ul. Narwska – ul. Adm. Makarowa), Fräuleinenhof (Kutuzowo), Kummerau (Newskoje), Maraunenhof (Bolszije Prudy), Matzkahlen (Bogatowo), Nesselbeck (Orłowka), Neuhof (Timofiejewka), Quednau (Siewiernaja Gora), Rothenstein (Kutuzowo), Schäferwalde, Sammitten (Dubosiekowo), Sandlauken (Dorożnyj), Stantau (Mitino), Stiegehnen (Sokołowka), Sudau (Majkowo), Trutenau (Miedwiediewka), Wilky (Mendielejewo), Ziegelau.
Wiosna 2024. W trzecim forcie wre praca nad przekształceniem go w hotel.
Okręg urzędowy Quednau
30.04.1874 w powiecie ziemskim Königsberg utworzono okręg urzędowy nr 18 Quednau, w skład którego weszły cztery gminy wiejskie: Kummerau (Newskoje), Quednau (Siewiernaja Gora), Stiegehnen (Sokołowka), Ziegelau (54°46'17'' N 20°33'23'' E) i 11 obszarów dworskich: Absintkeim (54°46'12'' N 20°34'09'' E), Ballieth (Pierwomajskij), Beydritten (Pierwomajskij), Ernsthof (Kaliningrad, ul. Narwska – ul. Adm. Makarowa), Fräuleinenhof (Kutuzowo), Maraunenhof (Bolszije Prudy), Quednau (Siewiernaja Gora), Schäferwalde (54°47'37'' N 20°28'28'' E), Sammitten (Dubosiekowo), Sudau (Majkowo) i Zögershof (Kaliningrad, ul. Gonczarna). Przy czym majątek Ernsthof prawnie stał się obszarem dworskim dopiero w 1883 roku, a majątek Quednau tak i nie zdążył ostatecznie stać się obszarem dworskim. 31.08.1895 majątek Quednau (Siewiernaja Gora, część) wszedł w skład gminy wiejskiej Quednau (Siewiernaja Gora). 29.03.1906 do gminy Quednau włączono gminę Devau (Kaliningrad, ul. Prigorodna), należącą wcześniej do okręgu urzędowego Kalthof (Ryżskoje). Do 1908 roku w skład okręgu urzędowego Quednau wchodziło pięć gmin wiejskich: Devau (Kaliningrad, ul. Prigorodna), Kummerau (Newskoje), Quednau (Siewiernaja Gora), Stiegehnen (Sokołowka), Ziegelau oraz trzy obszary dworskie: Absintkeim, Fräuleinenhof (Kutuzowo) i Maraunenhof (Bolszije Prudy). 16.06.1927 gminy wiejskie Kummerau (Newskoje), Devau (ul. Prigorodna) i obszar dworski Maraunenhof (Bolszije Prudy) utraciły samodzielność i weszły w skład gminy miejskiej Królewiec. 30.09.1928 obszar dworski Absintkeim zlikwidowano i włączono do gminy wiejskiej Ziegelau, a obszar dworski Fräuleinenhof – do gminy wiejskiej Quednau. W rezultacie okręg urzędowy Quednau składał się z trzech gmin wiejskich: Quednau (Siewiernaja Gora), Stiegehnen (Sokołowka) i Ziegelau. Aż do rozwiązania 01.04.1939 jego skład się już nie zmieniał.
1 – z obszarem dworskim Quednau (w gminie Quednau – 276 mieszkańców, w obszarze dworskim Quednau – 447 mieszkańców).
2 – w tym w samej wsi Quednau 499 mieszkańców.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
