/ Melnikowo – Rudau

Melnikowo (Rudau)

Melnikowo (Rudau)

Melnikowo (niem. Rudau / Rudau), osada w rejonie zielenogradskim, okręg wiejski Kowrowo (do 2005 r. w okręgu wiejskim Muromskoje), nad rzekami Zielenogradka i Sławnaja. Rok założenia – 1270. Ludność – 915 mieszkańców (2011).

Rudau został założony w 1270 roku jako zamek zakonu krzyżackiego (według innych danych w 1263 r.), choć osada Prusów istniała tu już wcześniej. W 1291 r. zbudowano tu młyn zakonny. Na początku XIV w. zamek przebudowano w kamieniu. W 1370 roku pod Rudau rozegrała się bitwa rycerzy krzyżackich z wojskiem litewskim pod wodzą Olgierda i Kiejstuta. W bitwie pod Rudau śmiertelnie ranny został marszałek zakonu Henning Schindekopf / Schindekopf, jednak wojsko zakonne odniosło zdecydowane zwycięstwo nad Litwinami. Na pamiątkę tego wydarzenia z polecenia wielkiego mistrza Winricha von Kniprode / Kniprode wzniesiono w Rudau kaplicę. W XVI w. zamek Rudau mocno podupadł, został częściowo rozebrany, a jedno z jego skrzydeł przebudowano na kościół.

Plan Rudau

W 1525 r. urząd kameralny (Kammeramt) Rudau połączono z Pobethen i Grünhoff. Wtedy też zaczęła działać parafia Rudau. W 1764 roku kościół w Rudau został uszkodzony przez piorun, a w 1818 r. przez huragan. W latach 1820–28 go wyremontowano. Do 1830 r. w Rudau były młyn, karczma i pięć gospodarstw parobczych.

Rudau na mapie przedwojennej

W XIX w. Rudau był wsią, która tworzyła gminę wiejską w powiecie Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Kościół w Rudau był parafialnym dla 30 wsi i majątków.

W 1874 roku w powiecie Fischhausen utworzono okręg urzędowy (Amtsbezirk) nr 25 Rudau, do którego oprócz samej gminy weszły okręgi dworskie: Heybüchen (Melnikowo, część), Maldaiten / Maldaiten (Fiodorowo), Sandhof (Melnikowo, część). Mieszkaniec Rudau, aptekarz Klein / Klein, pełnił od 1914 r. funkcję zarządcy okręgu urzędowego.

27.11.1886 zniesiono okręg dworski (Gutsbezirk) Heybüchen (Melnikowo, część) i włączono go do gminy Rudau. 25.06.1904 do gminy Rudau włączono okręg dworski Jaxen / Jaxen (Melnikowo, część) z okręgu urzędowego Laptau / Laptau (Muromskoje). 26.09.1905 zniesiono okręg dworski Sandhof (Melnikowo, część) i również włączono go do gminy wiejskiej Rudau. W rezultacie okręg urzędowy Rudau składał się z gminy wiejskiej Rudau (Melnikowo) i okręgu dworskiego Maldaiten (Fiodorowo). Nieco później z okręgu dworskiego Maldaiten (Fiodorowo) wyodrębnił się samodzielny okręg dworski Ekritten / Ekritten (Wietrowo), który wszedł do okręgu urzędowego Rudau.

Rudau

30.09.1928 do gminy Rudau weszły okręgi dworskie Ekritten (Wietrowo), Maldaiten (Fiodorowo), a także okręg dworski Backeln / Backeln (Kudrinka) z okręgu urzędowego Schugsten / Schugsten (Bieriozowka). Okręg urzędowy Rudau składał się odtąd z jedynej gminy wiejskiej Rudau i jego skład już się nie zmieniał.

Pocztówka z Rudau

Jaxen był majątkiem w powiecie Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Przy tworzeniu w 1874 r. okręgu urzędowego Laptau (Muromskoje) wszedł do niego okręg dworski Jaxen. Majątek Jaxen istniał jako jednostka okręgu urzędowego Laptau do 1904 roku, kiedy utracił samodzielność i został włączony do gminy Rudau (Melnikowo).

Abbau Blaublum był niewielką osadą w powiecie Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Osada należała do parafii Rudau. Faktycznie należała do gminy Laptau (Muromskoje). Od 1901 roku oficjalnie w gminie Laptau (Muromskoje).

Heybüchen był niewielką wsią w powiecie Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Od 1896 r. w gminie Rudau. Tam też znajdowała się parafia tej miejscowości.

Sandhof był majątkiem tworzącym okręg dworski w powiecie Fischhausen. Parafia znajdowała się w Rudau. Od 1874 roku w okręgu urzędowym Rudau. 19.11.1904 majątek Sandhof stał się własnością gminną. W 1905 r. okręg dworski Sandhof zniesiono i włączono do gminy Rudau.

Kemsie był folwarkiem w okręgu dworskim Maldaiten / Maldaiten (Fiodorowo) powiatu Fischhausen / Fischhausen (od 1939 r. powiat sambijski / Samland). Folwark należał do parafii Rudau (Melnikowo). W 1928 r. wraz ze zniesionym okręgiem dworskim wszedł w skład gminy wiejskiej Rudau.

Pomnik upamiętniający bitwę pod Rudau i...
...to, co z niego zostało.
W styczniu 1945 roku Rudau zostało zajęte bez walki przez oddziały 11 Armii. 17.06.1947 Rudau przemianowano na osadę Melnikowo.

Łabędzie na stawie w Melnikowie

Wtedy też utworzono sielsowiet melnikowski rejonu primorskiego, który istniał do 1959 roku. Pozostałe wsie i folwarki, które weszły w skład Melnikowa, nie zostały oficjalnie przemianowane i faktycznie stały się częścią Melnikowa. W 1955 r. w osadzie było 50 zagród. Po likwidacji sielsowietu melnikowskiego osada weszła do sielsowietu muromskiego. W 2019 r. w osadzie działały szkoła, biblioteka, urząd pocztowy, gospodarstwo hodowlane, dwie firmy budowlane i baza turystyczna.

Współrzędne osady: 54°52'24'' N 20°27'33'' E (Rudau, centrum), 54°52'30'' N 20°28'22'' E (Jaxen), 54°52'33'' N 20°27'53'' E (Abbau Blaublum), 54°52'41'' N 20°27'33'' E (Heybüchen), 54°52'31'' N 20°27'08'' E (Kemsie), 54°52'35'' N 20°26'59'' E (Sandhof).

Zabytki: ruiny kościoła (1270), budynki przedwojenne.

Dynamika liczby ludności Rudau: 1830 – 200, 1844 – 283, 1858 – 329, 1895 – 493, 1919 – 713, 1933 – 1010, 1939 – 1052 mieszkańców.


Ludność Jaxen: 1905 – 31 mieszkańców.

Ludność Abbau Blaublum: 1905 – 6 mieszkańców.

Ludność majątku Sandhof: 1905 – 39 mieszkańców.

Ludność Kemsie: 1905 – 14 mieszkańców.

Ludność Heybüchen: 1905 – 13 mieszkańców.

Informacje dodatkowe

Lista miejscowości parafii Rudau: Adamsheide / Adamsheide (54°50'35'' N 20°23'17'' E), Abbau Blaublum (Melnikowo, część), leśniczówka Dammwalde / Forsthaus Dammwalde (54°48'31'' N 20°26'48'' E), Dollkeim / Dollkeim (Kowrowo), Eisselbitten / Eisselbitten (Sireniewo), Ekritten (Wietrowo), Friedrichswalde / Friedrichswalde (Opornoje), Georghöhe / Georghöhe (Zaszczitnoje), Gersthenen / Gersthenen (Nadieżdino), Grünhof / Grünhof (Roszczino), Heybüchen (Melnikowo, część), Jaxen (Melnikowo, część), Kirschnehnen / Kirschnehnen (Wasilkowo), Kemsie (Melnikowo, część), Maldaiten (Fiodorowo), Michelau / Michelau (Kamienka), Mogahnen / Mogahnen (Motiewiełowo), Nadrau / Nadrau (Nizowka), Nautzau / Nautzau (Kowrowo), Pluttwinnen / Pluttwinnen (Wierszynino), Perkuiken / Perkuiken (54°49'24'' N 20°26'37'' E), Ringels / Ringels (Iskrowo), Rudau (Melnikowo), Sandhof (Melnikowo, część), Saßlauken / Saßlauken (Wasilkowo, część), Sergitten / Sergitten (Sieriożkino), Sporwitten / Sporwitten (54°50'48'' N 20°25'35'' E), Tedtken / Tedtken (Korczagino), Weischkitten / Weischkitten (Sokolniki), Wittenen / Wittenen (Karasino).

Współczesne zdjęcia Michaiła Ogorodnikowa.


Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.