Oczywiste jest, że jeśli istniała „nowa Bleiche”, to gdzieś musiała być i „stara”. Tyle że nie pozostawiła po sobie pamięci w toponimie. Jeden z takich zakładów znajdował się w Devau / Devau (osiedle Riżskoje w granicach Kaliningradu) – być może to on jest ową „starą Bleiche”. Sam proces bielenia tkanin polegał na tym, że rozkładano je na słońcu na drewnianych ramach, a czasem po prostu na czystej trawie. Tkaninę zwilżano wodą, by przyspieszyć bielenie. Promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego rozkładało naturalne barwniki zawarte we włóknie lnianym i płótno stawało się białe. Cały proces w przypadku nowych tkanin trwał 40 dni. W ten sam sposób bielono również uprane płótno – dla niego cykl bielenia był znacznie krótszy. Właściwie znano już wtedy receptury, które znacznie skracały czas bielenia. Używano do tego kaolinu (białej glinki), a nawet wapna. Bielenie z użyciem tych substancji o właściwościach zasadowych niszczyło jednak włókna tkanin. A tkanina była wówczas bardzo droga. Dlatego największą popularność zyskała mimo wszystko ekologiczna metoda z użyciem wyłącznie wody i światła słonecznego. Jasne jest, że idealnym miejscem do takiego bielenia było zbocze zwrócone ku południowi w pobliżu jakiegoś źródła czystej wody. Za idealny uchodził brzeg rzeki, ponieważ poranne mgły znad rzeki nawilżały tkaninę i ułatwiały pracę bielarzy. Teren przy Neue Bleiche był właśnie takim zboczem. Płynący obok strumień Freigraben / Freigraben (Potok Parkowyj) był źródłem czystej wody.
Samo Neue Bleiche pod koniec XVIII wieku było osadą złożoną z dwóch domów, do której od Bramy Ausfall / Ausfaltor prowadziła obsadzona drzewami aleja. Między majątkiem a wałem miejskim rozciągały się tak zwane łąki miejskie (Stadtwiesen / Stadtwiesen).
Neue Bleiche nie żyło jednak wyłącznie z bielenia tkanin. 11.09.1865 oddano do użytku linię kolejową Królewiec–Piława / Pillau (Bałtijsk). W Neue Bleiche otwarto na tej linii dworzec. W tamtym czasie modne stały się podmiejskie wycieczki w dni wolne. Dla turystów przyjeżdżających na dworzec otwarto lokal / Etablissiments (czyt. „etablisman”), który obejmował restaurację i hotel. Można się tu było zatrzymać, zjeść obiad po spacerze, porozmawiać z innymi wypoczywającymi. Obok restauracji znajdowała się Fiołkowa Góra (Veilchenberg / Veilchen-Berg), z której roztaczał się wspaniały widok na całą okolicę, łącznie z Królewcem.
Neue Bleiche na planie miasta z 1800 roku.
W 1871 roku Neue Bleiche było osadą złożoną z trzech zagród w powiecie ziemskim (Landkreis) Königsberg. W Neue Bleiche mieszkały trzy rodziny i jeden kawaler. Kościołem parafialnym dla mieszkańców Neue Bleiche był kościół w Altstadcie.
Zakładano, że Neue Bleiche utworzy obszar dworski (Gutsbezirk) w powiecie ziemskim Königsberg, ale nigdy go nie utworzono. W rezultacie Neue Bleiche miało status odrębnej miejscowości, niewchodzącej w skład gmin ani obszarów dworskich. 30.04.1874 Neue Bleiche włączono do nowo utworzonego okręgu urzędowego (Amtsbezirk) Hufen / Hufen. Do 1885 roku Neue Bleiche otrzymało status majątku bez utworzenia obszaru dworskiego.
Z nazwą Neue Bleiche wiąże się epizod w historii fortyfikacji Królewca, który sam w sobie mógłby się stać tematem osobnego artykułu, a może nawet książki o wielowiekowej rywalizacji środków natarcia i obrony. Format zobowiązuje jednak do zmieszczenia się w paru akapitach. Rzecz w tym, że proces projektowania i budowy Drugiego Pierścienia Wałów Królewca zbiegł się z początkiem rewolucji w artylerii lufowej. Dlatego komisja fortyfikacyjna pod kierownictwem generała majora i szefa korpusu inżynieryjnego Friedricha Ludwiga von Astera / von Aster, przypuszczając, że w najbliższym czasie artyleria zrobi duży krok naprzód, oprócz tradycyjnego pierścienia wałów zaprojektowała umocnienia wysunięte – lunety. Lunety te według projektu wysuwano na kilkaset metrów przed główny wał obronny. Zgodnie z zamysłem komisji takie umocnienia miały uniemożliwiać rozmieszczenie szturmowych baterii wyłomowych przeciwnika w odległości strzału bezpośredniego od wału. Po wielu latach historycy fortyfikacji zaczęli uważać budowę takich wysuniętych lunet za cechę charakterystyczną właśnie projektów generała von Astera.
W trakcie głównych prac przy budowie pierścienia wałów poza jego obrębem pozostawiono 12 esplanad – zarezerwowanych działek, na których zabroniona była zabudowa.
13. esplanada według projektu miała się znajdować na wyspie Lomse, ale tak i pozostała w projekcie. Gdy prace przy wznoszeniu głównego wału, bastionów, rawelinów i bram fortecznych zakończono, przystąpiono do budowy lunet. Zbudowano ich w sumie trzy. Potem pomysł z lunetami uznano za nietrafiony. Po pierwsze dlatego, że artyleria w latach budowy pierścienia wałów Królewca poczyniła takie postępy, o jakich komisji von Astera się nie śniło. Wysunięcie lunet o kilkaset metrów stało się przy nowych odległościach strzału wielkością bez znaczenia. Po drugie, sam pomysł małych i odizolowanych lunet nie był zbyt udany. Już pod koniec XVII wieku wielki francuski fortyfikator Sébastien markiz de Vauban / Vauban (1633–1707) podkreślał, że nie powinno być żadnych małych odizolowanych umocnień. Jeśli są przeznaczone do obrony czasowej, to ich załoga porzuci swoje pozycje i wycofa się na linię głównego wału przy pierwszym zagrożeniu. Jeśli zaś są przeznaczone do zaciętej obrony bez możliwości odwrotu, to broniący takich umocnień żołnierze będą się czuć skazani na zagładę, porzuceni na łaskę losu, i dlatego oddadzą swój odcinek obrony przeciwnikowi, gdy tylko nadarzy się okazja.
Brama Ausfall. Na pierwszym planie – jedna z lunet, w tle – kościół Neuroßgarten.
Lunety von Astera przypominały kilkakrotnie pomniejszone forty, którymi otoczy się Królewiec jakieś 15–20 lat później. Ale to właśnie ten przypadek, gdy rozmiar ma znaczenie. Ciekawe, że liczba lunet w projekcie von Astera (12) dokładnie pokrywa się z liczbą dużych fortów Królewca.
Wróćmy do trzech zbudowanych lunet. Jedną z nich zbudowano na drodze do Neue Bleiche, dlatego otrzymała nazwę tej osady. Przetrwała do naszych czasów, choć w mocno zmienionej postaci. Dziś to wzgórze w Parku Zwycięstwa, na którym po szturmie miasta 6–9 kwietnia 1945 roku urządzono zbiorową mogiłę radzieckich żołnierzy poległych podczas szturmu. Dla pełności obrazu dodam, że kolejna luneta znajdowała się – w odniesieniu do dzisiejszego terenu – w parku „Junost'” i nazywała się Böttchershöfchen / Böttchershöfchen. W odróżnieniu od lunety Neue Bleiche zachowała ona fosę wodną i kształty wałów. W środku znajdował się niewielki reduit, służący jako schron dla załogi. W 2004 roku w trakcie budowy tzw. „centrum rozwoju języka rosyjskiego” reduit rozebrano. Została po nim tylko fosa wodna. Trzecia luneta, Mühlenhof / Mühlenhof, znajdowała się na terenie dzisiejszego kombinatu opakowań (ul. Dzierżyńskiego).
W 1889 roku przez Neue Bleiche przeprowadzono jeszcze jedną linię kolejową – do Labiawy / Labiau (Polessk), później przedłużoną dalej, do Tylży / Tilsit (Sowieck).
Komuś, kto zna geografię dzisiejszych linii kolejowych obwodu kaliningradzkiego, może się wydać dziwne, że pociągi w kierunku północno-wschodnim wyjeżdżały z Królewca dokładnie na zachód. Jednak aż do otwarcia 26 sierpnia 1926 roku ruchu po nowym Moście Kolejowym Rzeszy (obecnie Most Dwupoziomowy) linia kolejowa do Labiawy opuszczała granice miasta przez Bramę Kolejową, biegła przez teren Neue Bleiche i Ratshofu (osiedle Wozdusznyj), zawiłą trasą okrążała Amalienau / Amalienau i odchodziła w kierunku Labiawy wzdłuż linii dzisiejszej Alei Festiwalnej. Sam dworzec Neue Bleiche wkrótce jednak zamknięto i przebudowano na stację techniczną dla składów towarowych jadących do zakładów dzielnicy Kosse / Kosse.
09.09.1901 poświęcono Kościół Pamięci Królowej Luizy / Königin-Luise-Gedächtniskirche w parku Luisenwahl / Luisenwahl (Centralny Park Kultury i Wypoczynku). Kościół ten stał się parafialnym dla mieszkańców Neue Bleiche. W 1904 roku majątek Neue Bleiche wykupił magistrat Królewca za 225 000 marek. 01.04.1905 wraz z innymi terenami podmiejskimi włączono go w granice miasta Królewca.
Restauracja „Neue Bleiche” Juliusa Laua.
Powstała dzielnica miejska Neue Bleiche oprócz samego majątku Neue Bleiche obejmowała rozległy teren zielony od Alte Pillauer Landstraße / Alte Pillauer Landstraße (ul. Dmitrija Donskiego) na północy do linii kolejowej do Piławy (Bałtijsk) na południu.
Na wschodzie dzielnica zaczynała się od miejskich obwałowań, a na zachodzie kończyła się na Kastanienallee / Kastanienallee (Aleja Kasztanowa). Od końca XIX wieku północno-wschodnią część Neue Bleiche zajmowały cmentarze miejskie – Nowy Steindammski, Drugi Altstadzki, Nowy Kneiphofski (Katedralny), Pierwszy Tragheimski i Drugi Neuroßgarteński. Trzeba tu zauważyć, że ta historyczna dzielnica była najbardziej „nieoficjalna” ze wszystkich. Na planach i mapach miasta często oznaczano ją po prostu jako część dużej historycznej dzielnicy Hufen / Hufen. Czasem w opisach Neue Bleiche ograniczano do samych łąk Stadtwiesen i majątku. Tu zaś, w niniejszym artykule, przedstawiono ją w najszerszych z możliwych granic.
Początkowo w dzielnicy Neue Bleiche nie prowadzono żadnego budownictwa kapitalnego, pozostawała ona dużym terenem zielonym. Jedynie nad ulicą Neue Bleiche przerzucono okazały ceglany akwedukt, w którego wnętrzu ukryto miejski kolektor kanalizacyjny. Później jednak zaprojektowano nowe ulice, a we wschodniej i zachodniej części historycznej dzielnicy rozpoczęto budowę pierwszych budynków, którymi okazały się placówki medyczne. W latach 1910–14 przy szosie Alte Pillauer Landstraße wzniesiono budynek uniwersyteckiej kliniki chorób psychicznych i nerwowych. W czasie I wojny światowej jej pawilony przebudowano na szpital wojskowy. Nie była to bynajmniej jedyna placówka medyczna w dzielnicy Neue Bleiche. W latach 1921–23 wzniesiono budynek instytutu stomatologicznego (architekt Hans Gerlach / Gerlach, 1885–1980).
Z nazwiskiem Gerlacha wiążą się jeszcze dwa budynki medyczne w tej dzielnicy: w 1925 roku według jego projektu zbudowano gmach uniwersyteckiej kliniki chorób skóry, a w 1928 roku – budynek przychodni przy Alte Pillauer Landstraße.
W tym samym 1928 roku architekt Friedrich Lahrs / Lahrs (1880–1964) zbudował najbardziej znany budynek dzielnicy przy Alte Pillauer Landstraße – urząd finansowy prowincji Prusy Wschodnie. W zachodniej części Neue Bleiche, graniczącej z Ratshofem, na przełomie lat 20. i 30. zaczęto także budować domy jednorodzinne i małe domy wielorodzinne. Na strumieniu Freigraben w latach 30. urządzono malowniczy staw. W parku na lewym brzegu strumienia postawiono altany. Choć park leżał między cmentarzami a kliniką psychiatryczną, cieszył się popularnością wśród romantycznie usposobionych królewczan. Do ich dyspozycji była też restauracja Juliusa Laua / Lau, kontynuująca tradycje karczmy Neue Bleiche. Do restauracji zaglądali na przekąskę także miejscy ogrodnicy, którym wydzielano działki na tych samych łąkach miejskich Neue Bleiche.
W tym zakątku spokoju i beztroski nawet początek nowej epoki w życiu Prus Wschodnich przeszedł niemal niezauważenie – chyba że w restauracji zaczęli się pojawiać ludzie w mundurach Wehrmachtu, a goście przy obiedzie omawiali wiadomości z gazet o kolejnych zwycięstwach armii niemieckiej.
Bywalczynie restauracji „Neue Bleiche”.
I nawet gdy centrum miasta spłonęło od nocnych bombardowań, w Neue Bleiche nie został zniszczony ani jeden dom, nie doleciał tu ani jeden odłamek. Za to kwietniowe walki o miasto rozegrały się tu z całą swoją niszczycielską siłą.
Nocna bitwa w Neue Bleiche stała się jednym z kluczowych wydarzeń szturmu Królewca 6–9 kwietnia 1945 roku. Komendant twierdzy Otto Lasch / Lasch (1893–1971), będąc niegłupim dowódcą, już 7 kwietnia (w 2. dniu szturmu) poprosił dowództwo armii o zgodę na przebicie się z miasta wszystkimi siłami garnizonu w kierunku Piławy, gdzie znajdowała się główna część wojsk niemieckich. Swoją prośbę uzasadniał koniecznością wyprowadzenia ludności cywilnej z oblężonego miasta i ratowania garnizonu twierdzy, który w najbliższym czasie nieuchronnie znajdzie się w pełnym okrążeniu. Lasch otrzymał jednak odmowę i usłyszał jedynie stanowcze żądanie zaciętej obrony miasta. 8 kwietnia oddziały 11. Armii Gwardii sforsowały Pregołę i połączyły się z oddziałami 43. Armii w rejonie Ratshofu. W jednej chwili dla wszystkich stało się jasne, że los Królewca jest przesądzony. Teraz już i wierchuszka partyjna (NSDAP) w osobie zastępcy gauleitera Grosshera z pomocnikami, któremu podlegały dywizje Volkssturmu, zaczęła swoimi kanałami domagać się od zwierzchnictwa zgody na przebicie się.
Dopiero około 20.00 ósmego kwietnia na stanowisko dowodzenia Lascha nadeszła wiadomość, że pozwala mu się przebić na zachód grupami uderzeniowymi, ale przy tym z Lascha i jego sztabu nie zdejmuje się głównego zadania – dalszej obrony miasta i utrzymania dzielnic miejskich pozostających pod kontrolą garnizonu.
W takich warunkach i tak niewielkie szanse na udane przebicie się malały do zera. Na utworzenie owych oddziałów uderzeniowych i opracowanie szczegółowego planu operacji przeznaczono zaledwie kilka godzin. Co prawda wspomnienia ocalałych uczestników przebicia się pokazują, że przygotowania do niego zaczęły się nieco wcześniej, niż nadeszła zgoda na operację. Wymyślony przez Lascha schemat, w którym ludność cywilna ewakuuje się, znajdując się w odstępach między grupami uderzeniowymi, nie wytrzymuje żadnej krytyki. Przebicie się, nawet w razie powodzenia, odbywałoby się pod morderczym ogniem grup szturmowych Armii Czerwonej, a liczba ofiar wśród ludności cywilnej byłaby katastrofalna. Tym bardziej że wyłom w okrążeniu (wbrew żądaniom samego Lascha) miała wybijać tylko część całego posiadanego zgrupowania wojsk.
Jednak i ten plan zaczął się sypać niemal od razu. Przeznaczone do przebicia się oddziały z powodu nieustannego ognia Armii Czerwonej i gruzowisk na ulicach nie zdołały w pełnym składzie i na czas dotrzeć na pozycje wyjściowe.
Budynek administracji obwodu kaliningradzkiego, dawniej urząd finansowy Prus Wschodnich.
Za to kierownictwo partyjne, odpowiedzialne za zebranie ludności cywilnej, wyprowadziło ludzi z piwnic i schronów zbyt wcześnie. Ruch ogromnej liczby ludzi pokrzyżował zamiar skrytego wyprowadzenia batalionów uderzeniowych na pozycje wyjściowe.
W przyczółek, na którym zaczęły się gromadzić bataliony, uderzyła radziecka artyleria. W rezultacie jeszcze przed rozpoczęciem przebicia się zginął dowódca 548. Dywizji Grenadierów Ludowych generał Sudau, a dowódca 61. Dywizji Piechoty generał Sperl został ranny.
Sama operacja przebicia się rozpoczęła się 9 kwietnia o 02.00 w nocy. Główny kierunek uderzenia biegł od Bastionu Astronomicznego przez Neue Bleiche, w szczególności przez położone w tej dzielnicy cmentarze. Grupa przebijająca się z powodzeniem pokonała teren dzisiejszego Parku Zwycięstwa i linię kolejową, ale w Neue Bleiche, na cmentarzach, wojska niemieckie dostały się pod krzyżowy ogień pododdziałów Armii Czerwonej. Efekt zaskoczenia działał bardzo krótko, do zaatakowanych żołnierzy Armii Czerwonej podciągnięto posiłki. Częściowo straciwszy orientację w terenie, niemieckie zbiorcze zgrupowanie przebijające się przestało istnieć jako jedna całość. Pod ogniem czerwonoarmistów rozpadło się na grupy po kilkudziesięciu żołnierzy, które dalej działały w oderwaniu od siebie. Większość tych, którzy ocaleli w walce na cmentarzach, wróciła z powrotem do Królewca. Jedynie kilka grup żołnierzy i oficerów dotarło w okolice brzegu Pregoły. Przebicie się zamieniło się dla nich w przesączanie się. Te niewielkie grupy, co jakiś czas odstrzeliwując się od przeciwnika, zdołały pod osłoną porannej mgły przejść przez bagna na południe od Groß Holstein / Groß Holstein (osiedle Pregolskij) i połączyć się z sambijskim zgrupowaniem wojsk.
O żadnej ewakuacji ludności cywilnej w takich warunkach nie mogło być mowy, a cała operacja przebicia się zakończyła się całkowitym fiaskiem.
Po zakończeniu działań wojennych Neue Bleiche weszło w skład Siódmego rejonu Królewca, a następnie od 25.07.1947 – w skład Stalingradzkiego rejonu Kaliningradu (od 05.11.1961 rejon Oktiabrski). W dawnym Neue Bleiche zachowano lub odbudowano większość budynków administracyjnych i mieszkalnych. Wyjątkiem był sam majątek Neue Bleiche (stacja kolejowa i restauracja), zniszczony w trakcie walk. Na przedwojennych cmentarzach rozebrano pomniki i nagrobki, a ich teren z czasem zamienił się w las miejski. Ogólnie jednak zasadnicze zmiany w czasach radzieckich nie dotknęły Neue Bleiche. W okresie od lat 50. do 90. w tej historycznej dzielnicy zbudowano nie więcej niż 10 nowych domów.
W Parku Zwycięstwa.
8 maja 2000 roku za fosą obronną, na miejscu dawnego stoku bastionu Butterberg (obecnie memoriał „1200 bohaterów gwardzistów”), otwarto Park Zwycięstwa.
W 2007 roku przy ul. Kołomieńskiej wzniesiono niewielkie osiedle domów jednorodzinnych i małych domów wielorodzinnych. Domy jednorodzinne pojawiły się wzdłuż ulicy Wiełosipiednaja Doroga. W latach 2016–20 zbudowano cztery bloki wielorodzinne przy ul. Marata. Deweloperzy wielokrotnie podchodzili do terenu cmentarzy, ale na razie zielona strefa wzdłuż ul. Dmitrija Donskiego się trzyma. Jeśli nie liczyć tego, że na części Pierwszego Cmentarza Tragheimskiego jednak zbudowano osiedle z dwóch 12-piętrowych bloków (w 2024 roku przygotowywane do oddania).
Na rok 2024 na terenie dawnej dzielnicy Neue Bleiche zachowały się 24 przedwojenne budynki, z których trzy są obiektami dziedzictwa kulturowego o znaczeniu regionalnym. Status obiektu dziedzictwa kulturowego o znaczeniu lokalnym ma zbiorowa mogiła radzieckich żołnierzy na wzgórzu lunety Neue Bleiche.
Krótki wykaz ulic Neue Bleiche
(w latach 1928–32)
Alte Pillauer Landstraße / Alte Pillauer Landstraße – ulica powstała na miejscu starej drogi prowadzącej z Królewca do Fischhausen / Fischhausen (Primorsk) i dalej do Piławy (Bałtijsk). Droga ta zaczynała się od skrzyżowania przy Bramie Steindamm, biegła dalej wzdłuż linii dzisiejszej kolei, skręcała i za stadionem „Bałtika” pokrywała się z obecną ulicą Dmitrija Donskiego. Aż do początku XX wieku stara droga do Piławy nie była zabudowana domami; po jej lewej stronie (jadąc z miasta) pod koniec XIX wieku urządzono kilka cmentarzy. Będąc jedną z najdłuższych ulic Królewca (2,05 km), Alte Pillauer Landstraße tylko częściowo należała do dzielnicy Neue Bleiche, stanowiąc jej północną granicę.
Balkestraße / Balkestraße powstała około 1914 roku i otrzymała nazwę na cześć mistrza krajowego zakonu krzyżackiego w Prusach Hermanna Balka / Hermann von Balk (zm. 1239). Przed wojną przecinała linię kolejową w pobliżu Bastionu Astronomicznego po moście nad torami, który zniszczono na początku kwietnia 1945 roku podczas szturmu miasta. W 1928 roku przy Balkestraße zbudowano gmach uniwersyteckiej kliniki stomatologicznej (instytutu stomatologicznego). Po wojnie ulicy nie przemianowano i przestała istnieć. Dziś to bezimienny dojazd przed Bastionem Astronomicznym (południowa część ulicy) i taki sam bezimienny dojazd naprzeciwko, za linią kolejową. Na ulicy zachował się jeden przedwojenny budynek – klinika stomatologiczna; w 2024 roku zajmują go ministerstwa rządu obwodowego.
Gaußstraße / Gaußstraße po raz pierwszy oznaczona została na planie miasta w 1928 roku. Ulica przylegała do Alte Pillauer Landstraße i nazwano ją na cześć niemieckiego matematyka Carla Friedricha Gaussa (1777–1855). Jeśli nie liczyć dwóch domów na skrzyżowaniu z Alte Pillauer Landstraße, ulica przed wojną nie została zabudowana. Po wojnie stała się częścią ul. Kołomieńskiej. Na dawnej Gaußstraße zachował się jeden przedwojenny dom, należący do ul. Dmitrija Donskiego (nr 35).
Salzastraße / Salzastraße zaprojektowano przed I wojną światową, a na planach pojawia się po raz pierwszy w 1927 roku. Nazwana na cześć wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Hermanna von Salzy / Hermann von Salza (ok. 1179–1239). Po wojnie nie została przemianowana, ale stała się częścią ulicy Marata przed budynkiem rządu obwodowego (Dmitrija Donskiego 1). 03.07.2019 tę część ul. Marata przemianowano na zaułek Dmitrija Donskiego. Dawny gmach urzędu finansowego Prus Wschodnich (Dmitrija Donskiego 1) jest jedynym przedwojennym domem na dawnej Salzastraße.
Kastanienallee / Kastanienallee – z tej długiej królewieckiej ulicy (długość 1,22 km) do Neue Bleiche należał tylko niewielki odcinek na samym początku. Odcinek ten był zachodnią granicą dzielnicy. 23.11.1945 rozkazem dowódcy Specjalnego Okręgu Wojskowego K.P. Galickiego Kastanienallee połączono z Krausallee / Krausallee w ulicę Aleja Kasztanowa, czyli faktycznie zachowała ona swoją nazwę. Przy Kastanienallee zachowało się sporo przedwojennych budynków, z których pięć należało do Neue Bleiche.
Neue Bleiche / Neue Bleiche – ulica nazwana od nazwy majątku, powstała na miejscu drogi z Neue Bleiche do Kosse i tylko w północnej części należała do Neue Bleiche. 29.07.1948 przemianowano ją na ul. Katuszeczną. Potem ulica jako taka zniknęła, choć według oficjalnych dokumentów stała się częścią ulicy Wiełosipiednaja Doroga, co jednak nie odpowiada rzeczywistości. Przedwojennych budowli nie zostało na niej.
Neunkirchener Ring / Neunkirchener Ring powstała na miejscu starej drogi z Królewca do Neue Bleiche, a około 1905 roku przedłużono ją dalej do Amalienau. Do lat 30. nazywała się po prostu Ring / Ring („pierścień”). We wschodniej części nie została zabudowana domami. Po wojnie oficjalnie nie została przemianowana, ale niemal całkowicie pokrywa się z nią dzisiejsza ulica Wiełosipiednaja Doroga. Przedwojennych budynków przy ulicy w granicach Neue Bleiche nie zachowało się.
Feuchtwangenstraße / Feuchtwangenstraße – mała uliczka, która prowadziła od Alte Pillauer Landstraße do linii kolejowej. Powstała po I wojnie światowej. Nazwę otrzymała na cześć wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Zygfryda von Feuchtwangen / Siegfried von Feuchtswangen (przed 1273–1311). Domów przy niej nie zbudowano. Po wojnie nie została przemianowana, ale stała się częścią ul. Marata. 03.07.2019 tę część ul. Marata przemianowano na zaułek Dmitrija Donskiego. Dziś na miejscu Feuchtwangenstraße jest niewielki odcinek zaułka Dmitrija Donskiego między budynkami rządu obwodowego a Dm. Donskiego 3a-3w.
Friedrich-Ebert-Straße / Friedrich-Ebert-Straße powstała po I wojnie światowej. Nazwę otrzymała w 1925 roku na cześć pierwszego prezydenta Republiki Weimarskiej Friedricha Eberta (1871–1925). W 1933 roku naziści przemianowali ją na Franz-Seldte-Straße / Franz-Seldte-Straße od nazwiska ministra pracy Rzeszy, ponieważ sama ulica zaczynała się od urzędu pracy (Arbeitsamt, obecnie kaliningradzka filia Uniwersytetu MSW w Petersburgu). 01.08.1946 rozkazem miejskiego zarządu do spraw cywilnych ulice Hornstraße / Hornstraße i Franz-Seldte-Straße połączono i przemianowano na ul. Zaowrażną. 07.04.1961 decyzją kaliningradzkiego miejskiego komitetu wykonawczego ulicę ponownie podzielono na dwie: dawna Hornstraße stała się ulicą Sierżanta Kołoskowa, a Franz-Seldte-Straße – ulicą Gorną. Ale nie była to jej ostatnia zmiana nazwy. 16.08.2017 ulicę Gorną przemianowano na ul. Generała Feldmarszałka Rumiancewa. W chwili ostatniej zmiany nazwy przy ulicy nie było ani jednego domu.
Hertzstraße / Hertzstraße – niewielka uliczka przylegająca do Alte Pillauer Landstraße. Powstała w latach 20. i została nazwana na cześć Heinricha Rudolfa Hertza / Hertz (1857–94), fizyka, który odkrył fale elektromagnetyczne (fale radiowe). Symboliczne, że na końcu tej ulicy znajdowała się radiostacja nadawcza. Przed wojną ulica nie została zabudowana – oprócz dwóch domów położonych na skrzyżowaniu z Alte Pillauer Landstraße przy samej Hertzstraße zbudowano tylko jeden dom. Po 1946 roku przemianowano ją na ul. Marata. Na ulicy zachował się jeden przedwojenny dom, należący obecnie do ul. Dmitrija Donskiego (nr 47).
Erlichshausenstraße / Erlichshausenstraße została zaprojektowana około 1914 roku, ale na planach miasta pojawiła się dopiero w 1927 roku. Nazwę otrzymała na cześć wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ludwika von Erlichshausen / Ludwig von Erlichshausen (1410–67). Po wojnie Erlichshausenstraße nie została przemianowana i przestała istnieć. Potem w miejscu ulicy powstał rodzinny ogród działkowy „Sad nr 1”. Ulice tego ogrodu działkowego nie pokrywają się geograficznie z dawną Erlichshausenstraße i nie mają z nią nic wspólnego.
Dynamika liczby ludności Neue Bleiche: 1818 – 10, 1867 – 23, 1871 – 16, 1885 – 34, 1905 – 34 mieszkańców.
Skład ludności Neue Bleiche w 1871 roku: wszyscy 16 – chrześcijanie ewangelicy, dzieci do 10 lat – 2, umiejący czytać i pisać – 11 (85%), niewidomi – 1.
Zdjęcia na stronie: Bildarchiv Ostpreußen / bildarchiv-ostpreussen.de, Michaił Ogorodnikow.
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
