Herb
Schirwindt
Schirwindt po raz pierwszy wzmiankowano w 1516 roku jako Scherwint. Budowę pierwszego kościoła w Schirwindt rozpoczęto w 1546 r. W 1549 roku utworzono parafię, a budynek kościoła ukończono w 1559 r. W 1640 lub 1641 roku kościół spłonął. W 1656 roku, podczas wojny polsko-szwedzkiej, Schirwindt padło ofiarą najazdu tatarskiego. W 1688 r. elektor Fryderyk Wilhelm przeznaczył pieniądze na materiały budowlane dla nowego kościoła. W latach 1694–1710 przygotowano do nabożeństw tymczasowy budynek kryty strzechą, który w 1737 roku uzupełniono niewielką wieżyczką. W latach 1709–10 przeszła epidemia dżumy, która spowodowała masową śmierć mieszkańców Schirwindt.
W 1725 roku Schirwindt z wsi parafialnej staje się miastem; w tym celu Fryderyk Wilhelm I przeznacza środki na budowę niezbędnych 20 domów. W 1732 r. rozpoczęło się przesiedlanie w okolice Schirwindt rodzin z Salzburga; w 1744 roku w mieście mieszkało siedem rodzin salzburskich, liczących 24 osoby. Od 1753 roku prowadzono kapitalny remont kościoła, który w istocie przerodził się w nową budowę.
W 1807 roku w Schirwindt rozlokowała się 30-tysięczna armia marszałka Neya. Miasto nękały napady maruderów. Od gminy miejskiej ściągnięto 17 tys. talarów kontrybucji. W 1813 r., podczas tworzenia pruskiej landwery, wielu mieszkańców Schirwindt zaciągnęło się do niej na ochotnika.
W 1818 roku w wyniku reformy administracyjnej Schirwindt znalazło się w powiecie Pillkallen (od 1938 r. powiat Schloßberg, Dobrowolsk). Kościół w Schirwindt, dla którego w 1818 r. wzniesiono nową wieżę, był parafialnym dla 42 wsi i majątków w okolicy. W 1845 roku miasto po raz pierwszy odwiedził król Fryderyk Wilhelm IV; podczas tej wizyty podniesiono kwestię budowy nowego kościoła. 03.08.1850 położono kamień węgielny pod nową świątynię. 14.09.1856 kościół, który otrzymał nazwę kościoła Immanuela i został zbudowany według projektu F.A. Stülera, otwarto podczas trzeciej wizyty króla Fryderyka Wilhelma IV w mieście (druga miała miejsce w 1854 r.).
W latach 1900–01 do Schirwindt doprowadzono odgałęzienie Pillkalleńskiej Kolei Wąskotorowej (Pillkaller Kleinbahn). Początkowo rozstaw szyn wynosił 750 mm, ale w latach 1916–17 zwiększono go do 1000 mm. Wtedy też otwarto na niej dworzec w Schirwindt. W latach 10. XX wieku Schirwindt uchodziło za najmniejsze miasto Niemiec.
Schirwindt zostało bardzo poważnie zniszczone w trakcie działań wojennych w latach 1914–15.
17.08.1914 miasto zdobyła w walce 1. Armia rosyjska (2. Dywizja Kawalerii, 53. i 56. Dywizja Piechoty, 5. Brygada Strzelców), w wyniku czego zostało ono po raz pierwszy poważnie zniszczone. We wrześniu 1914 roku odzyskała je armia niemiecka, ale 12.11.1914 ponownie zajęły je wojska rosyjskie. 12.02.1915 znów odbiła je armia niemiecka. Z budynków ocalał jedynie kościół. Po wojnie Schirwindt odbudowano przy pomocy miasta Bremy na 200-lecie praw miejskich w 1925 roku. 07.06.1925 ponownie poświęcono odbudowany kościół Immanuela. Przed II wojną światową w mieście była olejarnia, dworzec kolejowy i dwa wiatraki, w tym największy wiatrak w Prusach Wschodnich. Od kwietnia 1941 r. do czerwca 1942 roku pod Schirwindt znajdował się obóz dla jeńców wojennych – oficerów Oflag-60, a w styczniu–marcu 1944 r. działała filia obozu Stalag-I D/Z.
31.07.1944 Schirwindt zostało zbombardowane, po czym podjęto decyzję o ewakuacji ludności cywilnej. 17.10.1944 miasto zajęły wojska 5. i 39. Armii Armii Czerwonej. W trakcie zaciętych walk miasto zostało zniszczone doszczętnie – pozostały z niego zaledwie 2 domy.
Schirwindt stało się pierwszym miastem Niemiec zdobytym przez wojska radzieckie.
Okręg urzędowy (Amtsbezirk) Schirwindt
08.04.1874 w powiecie Pillkallen utworzono okręg urzędowy nr 27 Schirwindt, w skład którego weszło 12 gmin wiejskich: Augstupönen (od 1938 Hochweiler, 54°48'04'' szer. pn. 22°52'08'' dł. wsch.), Baltruschen (od 1938 Sorgenfelde, 54°49'36'' szer. pn. 22°48'01'' dł. wsch.), Birkenfelde (54°49'27'' szer. pn. 22°50'11'' dł. wsch.), Gettkandten (później Gettkanten, 54°46'11'' szer. pn. 22°49'20'' dł. wsch.), Goberischken (od 1938 Gobern, 54°46'49'' szer. pn. 22°49'14'' dł. wsch.), Jodupönen (od 1938 Nassfelde, 54°47'36'' szer. pn. 22°48'02'' dł. wsch.), Maurutschatschen (od 1938 Grenzfelde, 54°45'36'' szer. pn. 22°48'24'' dł. wsch.), Paplienen (od 1938 Moormühle, 54°49'01'' szer. pn. 22°49'01'' dł. wsch.), Parschen (54°46'49'' szer. pn. 22°47'57'' dł. wsch.), Paßuißen (54°49'40'' szer. pn. 22°47'43'' dł. wsch.), Schilleningken (od 1938 Ostdorf, Samarskoje), Warupönen (od 1928 Lindenhof, 54°48'21'' szer. pn. 22°48'50'' dł. wsch.), a także 3 okręgi dworskie (Gutsbezirke): Dwarischken (od 1938 Löbelhorst, 54°49'30'' szer. pn. 22°52'19'' dł. wsch.), Samelucken (od 1938 Grenzfelde, 54°46'00'' szer. pn. 22°48'17'' dł. wsch.) i Warupönen (54°48'19'' szer. pn. 22°49'02'' dł. wsch.). Mimo swojej nazwy okręg urzędowy Schirwindt nie obejmował samego miasta Schirwindt, a zarządzający okręgiem nigdy nie mieszkali w Schirwindt.
14.09.1923 gmina Baltruschen weszła w skład gminy Paßuißen, którą przy tym przemianowano na Baltruschen. 30.09.1928 okręg dworski Dwarischken wszedł w skład gminy wiejskiej Schilleningken (Samarskoje). 17.10.1928 okręg dworski Samelucken włączono do gminy Maurutschatschen, przemianowanej na gminę Grenzfelde. Wtedy też okręg dworski Warupönen włączono do gminy Warupönen, zmieniając jej nazwę na gminę Lindenhof. W rezultacie okręg urzędowy Schirwindt składał się z 11 gmin wiejskich: Augstupönen, Baltruschen, Birkenfelde, Gettkanten, Goberischken, Grenzfelde, Jodupönen, Lindenhof, Paplienen, Parschen, Schilleningken (Samarskoje); jego skład nie zmieniał się już do 1945 r.
17.11.1947 Schirwindt przemianowano na osiedle Kutuzowo.
Początkowo Kutuzowo weszło w skład sielsowietu pobiedińskiego. Kutuzowo znalazło się na terenie dobrowolskiego poligonu wojskowego, a ruiny domów (w tym kościoła) wykorzystano jako materiał budowlany przy odbudowie sąsiedniego litewskiego miasta Kudirkos Naumiestis.
Ponieważ teren Kutuzowa znalazł się w strefie zamkniętej, osiedle faktycznie przestało istnieć. Mimo to w 1975 roku osiedle Kutuzowo figuruje w wykazie ewidencjonowanych miejscowości. Po rozpadzie ZSRR w Schirwindt stacjonowała strażnica graniczna nr 4 jednostki wojskowej 2114 im. Kubowa; najpóźniej do 2015 roku została zlikwidowana, a teren z pięcioma pozostałymi budynkami opuszczony. W latach 2000. na miejscu kościoła w Schirwindt wzniesiono krzyż pamiątkowy. W latach 20. XXI wieku dojazd do osiedla zamknięto, ponieważ teren jest wykorzystywany przez Ministerstwo Obrony FR jako poligon lotniczy.
Zabytki: cmentarz wojenny (176 żołnierzy rosyjskich, 154 niemieckich, 1914), zniszczony po wojnie, odnowiony w latach 90.
Liczba ludności: 1782 – 12301, 1802 – 1331, 1810 – 1208, 1816 – 11392, 1821 – 1078, 1831 – 1075, 1905 – 1302, 1910 – 1151, 1926 – 1124, 1933 – 1179, 1939 – 1090, 1984 – 10, 2002 – 18 mieszkańców.
1 — bez garnizonu.
2 — w tym 1109 ewangelików i 30 katolików.
Informacje dodatkowe
Skład parafii Schirwindt: Augstupönen (od 1938 Hochweiler, 54°48'04'' szer. pn. 22°52'08'' dł. wsch.), Baltruschen (od 1938 Sorgenfelde, 54°49'36'' szer. pn. 22°48'01'' dł. wsch.), Baragehlen (od 1938 Hauptmannsdorf, 54°45'57'' szer. pn. 22°45'40'' dł. wsch.), Barsden (54°48'08'' szer. pn. 22°45'19'' dł. wsch.), Berszeningken (od 1938 Fichtenhöhe, ), Birkenfelde (54°49'27'' szer. pn. 22°50'11'' dł. wsch.), Budupönen 1938 Moosbach, Owrażkino), Daynen (od 1938 Deinen, 54°44'59'' szer. pn. 22°46'04'' dł. wsch.), Doristhal (Razino), Dwarischken (od 1938 Löbelhorst, 54°49'30'' szer. pn. 22°52'19'' dł. wsch.), Eichenfelde (54°47'40'' szer. pn. 22°50'37'' dł. wsch.), Gettkandten (później Gettkanten, 54°46'11'' szer. pn. 22°49'20'' dł. wsch.), Goberischken (od 1938 Gobern, 54°46'49'' szer. pn. 22°49'14'' dł. wsch.), Groß Königsbruch (54°50'24'' szer. pn. 22°50'01'' dł. wsch.), Jodupönen (od 1938 Nassfelde, 54°47'36'' szer. pn. 22°48'02'' dł. wsch.), Jodzahlen (od 1938 Herbstfelde, 54°51'13'' szer. pn. 22°48'46'' dł. wsch.), Kaptainischken (od 1938 Hauptmannsdorf, 54°46'03'' szer. pn. 22°44'51'' dł. wsch.), Kaunohnen (od 1938 Marderfelde, 54°47'13'' szer. pn. 22°42'40'' dł. wsch.), Kermuschienen (od 1938 Landmannsfelde, 54°46'15'' szer. pn. 22°42'09'' dł. wsch.), Kischen (od 1938 Zweihuben, 54°45'39'' szer. pn. 22°42'27'' dł. wsch.), Klein Königsbruch (54°52'00'' szer. pn. 22°48'25'' dł. wsch.), Klein Kubinehlen (54°46'04'' szer. pn. 22°41'17'' dł. wsch.), Kummetschen (od 1938 Fichtenhöhe, 54°51'32'' szer. pn. 22°50'35'' dł. wsch.) Maurutschatschen (od 1938 Grenzfelde, 54°45'36'' szer. pn. 22°48'24'' dł. wsch.), Neuhof (54°53'22'' szer. pn. 22°48'56'' dł. wsch.), Nowischken (od 1938 Brämerhusen, Bieriegowoje), Paplienen (od 1938 Moormühle, 54°49'01'' szer. pn. 22°49'01'' dł. wsch.), Parschen (54°46'49'' szer. pn. 22°47'57'' dł. wsch.), Paschillballen (54°46'45'' szer. pn. 22°46'56'' dł. wsch.), Paßuißen (54°49'40'' szer. pn. 22°47'43'' dł. wsch.), Petzingken (od 1938 Petzingen, 54°44'30'' szer. pn. 22°42'03'' dł. wsch.), Pieragen (od 1938 Nicklashagen (54°46'59'' szer. pn. 22°45'20'' dł. wsch.), Samelucken (od 1938 Grenzfelde, 54°46'00'' szer. pn. 22°48'17'' dł. wsch.), Schilleningken (od 1938 Ostdorf, Samarskoje), Schimkuhnen (od 1938 Schwarzenberge, 54°44'51'' szer. pn. 22°42'42'' dł. wsch.), Schirwindt (Kutuzowo), Schönbruch (54°51'01'' szer. pn. 22°47'32'' dł. wsch.), Urbantatschen (od 1938 Urbanshöhe, 54°45'14'' szer. pn. 22°43'58'' dł. wsch.), Vielemühe (54°52'42'' szer. pn. 22°48'12'' dł. wsch.), Warupönen (od 1928 Lindenhof, 54°48'21'' szer. pn. 22°48'50'' dł. wsch.), majątek Warupönen / Gut Warupönen (54°48'19'' szer. pn. 22°49'02'' dł. wsch.), Wöszupchen (od 1938 Auengrund, 54°47'08'' szer. pn. 22°43'42'' dł. wsch.), Wöszupöhlen (od 1938 Wöschen, 54°47'21'' szer. pn. 22°43'55'' dł. wsch.).
Przetłumaczono z języka rosyjskiego przy pomocy AI (Claude, Anthropic), październik 2026 r.
